Interpelacja w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn

Interpelacja w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn Interpelacja nr 9877 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn Zgłaszający: Michał Wawer Data wpływu: 15-05-2025 Szanowny Panie Premierze, w związku z sytuacją w gminie Bodzentyn, gdzie na mocy rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 5 grudnia 2024 r. Prezesa Rady Ministrów doszło do zawieszenia organów miasta i gminy Bodzentyn na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a następnie w dniu 8 stycznia 2025 r. wprowadzono zarząd komisaryczny, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania dotyczące tej sprawy oraz szerszego kontekstu podobnych sytuacji w Polsce. Sytuacja w Bodzentynie, będąca efektem trudnego stanu finansowego gminy, permanentnego paraliżu pracy organu stanowiącego przez nieuczestniczenie w obradach rady miejskiej części radnych (w tym całego prezydium) oraz nieuchwaleniem programu postępowania naprawczego narzuconego przez regionalną izbę obrachunkową, budzi zrozumiałe zainteresowanie i niepokój mieszkańców. Zawieszenie w obowiązkach demokratycznie wybranych władz samorządowych oraz wprowadzenie zarządu komisarycznego to rozwiązanie nadzwyczajne, stanowiące daleko idącą ingerencję władzy centralnej w działalność samorządu, które wymaga szczególnej uwagi w kontekście zasad demokratycznego państwa prawa oraz funkcjonowania samorządu terytorialnego jako takiego. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jak długo Pan Premier planuje utrzymać zarząd komisaryczny w gminie Bodzentyn? Wystąpienie jakich przesłanek może wpłynąć na jego ewentualne skrócenie lub przedłużenie? Jakie konkretne działania planuje komisarz rządowy w celu ustabilizowania sytuacji finansowej i organizacyjnej gminy Bodzentyn? Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu zmianę przepisów dotyczących zawieszania organów samorządu terytorialnego oraz wprowadzania zarządu komisarycznego? Jeśli tak, jakie kierunki zmian są rozważane? Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu uniknięcie podobnych przypadków, jak ten bodzentyński, w przyszłości, tzn. aby nie dochodziło do paraliżu pracy organu stanowiącego gminy przez nieuczestniczenie radnych i/lub prezydium w sesjach rady gminy? Jeśli tak, jakie kierunki zmian są rozważane? Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu wprowadzenie przepisu umożliwiającego prowadzenie obrad rady gminy przez najstarszego na sali radnego w przypadku obecności na sali ponad połowy radnych, a nieobecności całego prezydium? Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu wprowadzenie przepisu pociągającego radnego do odpowiedzialności karnej za niewypełnianie swoich obowiązków, m.in. nieusprawiedliwione nieuczestniczenie w obradach rady lub też niezwoływanie sesji? Zawieszenie demokratycznie wybranych władz samorządowych, choć przewidziane w przepisach, jest rozwiązaniem zasadniczo i dotkliwie ingerującym w zasadę samorządności. Dlatego istotne jest, aby takie działania były podejmowane z rozwagą, a mieszkańcy otrzymywali pełne informacje na temat przyczyn, planowanych działań naprawczych oraz perspektyw przywrócenia pełnej funkcjonalności organów gminy. Z poważaniem Poseł na Sejm RP Michał Wawer

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn Odpowiedź na interpelację nr 9877 w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 05-06-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 9877 Posła na Sejm RP Pana Michała Wawera w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn [1] , uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 grudnia 2024 r. prezes Rady Ministrów zawiesił organy miasta i gminy Bodzentyn i ustanowił w ich miejsce zarząd komisaryczny. Zarząd komisaryczny został wprowadzony po spełnieniu określonych ustawowo przesłanek oraz na okres wskazany w rozstrzygnięciu nadzorczym. Sytuacja w gminie Bodzentyn jest na bieżąco monitorowana przez organy nadzoru, tj. Wojewodę Świętokrzyskiego i Regionalną Izbę Obrachunkową w Kielcach. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) jest w stałym, bieżącym kontakcie z organami nadzoru odnośnie do dalszych perspektyw funkcjonowania gminy. Obecnie, co wynika z posiadanych przez MSWiA informacji, miasto i gmina Bodzentyn realizuje program postępowania naprawczego, a ustanowiony dla gminy Komisarz Rządowy wystąpił do Ministerstwa Finansów z wnioskiem o udzielenie pożyczki z budżetu państwa w celu poprawy sytuacji finansowej tej jednostki oraz skuteczności w wykonywaniu jej ustawowych zadań. Natomiast udzielenie odpowiedzi na pytania o konkretne, aktualne i przyszłe działania Komisarza Rządowego pozostają w kompetencji Pani Komisarz. Jednocześnie należy wskazać, że przesłanką do zawieszenia organów i ustanowienia zarządu komisarycznego dla miasta i gminy Bodzentyn były przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [2] , dotyczące nieopracowania programu postępowania naprawczego i to w głównej mierze trudna sytuacja finansowa gminy przesądziła o zastosowaniu tego środka nadzorczego. Należy wskazać, że program postępowania naprawczego jest wdrażany w wyjątkowych sytuacjach, wówczas gdy kondycja finansowa gminy uniemożliwia uchwalenie wieloletniej prognozy finansowej oraz zagrożona jest realizacja zadań publicznych. Natomiast w okresie obowiązywania tego programu gmina: nie może podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych; nie może udzielać pomocy finansowej innym jednostkom samorządu terytorialnego; nie może udzielać poręczeń, gwarancji i pożyczek; nie może ponosić wydatków na promocję jednostki; nie może ponosić wydatków z funduszu sołeckiego, chyba że poniesienie wydatków jest konieczne do zakończenia realizacji zadania rozpoczętego przed dniem przyjęcia programu postępowania naprawczego; ogranicza realizację zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych. Należy wyjaśnić, że ewentualne sformułowanie wniosku co do zasadności skrócenia albo przedłużenia okresu zawieszenia organów gminy Bodzentyn pozostaje w gestii organów nadzoru i zależeć będzie od tego czy ustały przesłanki jego ustanowienia. Na marginesie pragnę wskazać, że żaden z organów miasta i gminy Bodzentyn nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zaskarżenia przedmiotowego rozstrzygnięcia prezesa Rady Ministrów do sądu administracyjnego. Jednocześnie informuję, że w planie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów nie jest aktualnie przewidziane wprowadzenie zmian w zakresie poruszonym w przedmiotowej interpelacji. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Skierowaną do prezesa Rady Ministrów i przekazaną zgodnie z właściwością do ministra spraw wewnętrznych i administracji, pismem z 21 maja 2025 r. Pana Jakuba Stefaniaka – sekretarza stanu, Zastępcy Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4510.198.2025. [2] art. 240a ust. 11 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.)