Interpelacja w sprawie przepisów związanych z zachowkiem

Interpelacja w sprawie przepisów związanych z zachowkiem Interpelacja nr 9833 do ministra sprawiedliwości w sprawie przepisów związanych z zachowkiem Zgłaszający: Paweł Papke Data wpływu: 13-05-2025 Szanowny Panie Ministrze, w związku z sygnałami obywateli woj. warmińsko-mazurskiego związanymi ze zmianą regulacji dotyczących zachowku kieruję do Pana interpelację z prośbą o odpowiedzi na poniższe pytania. Zachowek to instytucja chroniąca podstawowe prawa majątkowe najbliższych spadkodawcy. Mimo jasnych regulacji społeczeństwo boryka się z szeregiem problemów: brakiem wiedzy, skomplikowaną procedurą sądową, zatajaniem informacji o spadku i darowiznach. Lepsza edukacja prawna, usprawnienie procedur sądowych i ewentualna reforma systemu dziedziczenia mogłyby złagodzić te trudności. Zachowek to instytucja prawa spadkowego, której celem jest ochrona najbliższych członków rodziny spadkodawcy przed całkowitym pominięciem w testamencie. Reguluje go polska ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) . Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego: „Zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, jeżeli byliby powołani do spadku z ustawy, należy się zachowek, czyli określona wartość udziału spadkowego, nawet jeśli zostali pominięci w testamencie”. Zachowek ma formę roszczenia pieniężnego wobec spadkobierców testamentowych lub osób obdarowanych przez spadkodawcę. Do zachowku są uprawnieni: - zstępni: dzieci, wnuki itd., - małżonek spadkodawcy, - rodzice spadkodawcy – tylko, jeśli nie ma zstępnych. Warunkiem jest, by te osoby dziedziczyłyby ustawowo, gdyby nie było testamentu. Zgodnie z art. 1007 Kodeksu cywilnego: „Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu”. To problem społeczny: wiele osób nie zna terminu 5 lat i przez to traci prawo do dochodzenia zachowku, co powoduje poczucie niesprawiedliwości. 1. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian w zakresie rozszerzenia prawa czasowego do złożenia roszczenia o zachowek? Spadkobiercy testamentowi lub obdarowani mogą zaniżać wartość spadku lub ukrywać składniki majątku. 2. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić rejestr darowizn, by ułatwić dochodzenie roszczeń o zachowek zgodny ze stanem majątku?