Interpelacja w sprawie zamknięcia konsulatu Federacji Rosyjskiej w Poznaniu

Interpelacja w sprawie zamknięcia konsulatu Federacji Rosyjskiej w Poznaniu Interpelacja nr 9792 do ministra spraw zagranicznych w sprawie zamknięcia konsulatu Federacji Rosyjskiej w Poznaniu Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 09-05-2025 Szanowny Panie Ministrze, w odpowiedzi na oficjalne komunikaty Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz dane przedstawione w dokumencie DI.0165.91.2024/2, dotyczące zamknięcia Konsulatu Federacji Rosyjskiej w Poznaniu, niniejszym wnoszę o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące statusu prawnego i dalszych losów nieruchomości, którą placówka zajmuje. W obliczu historycznych i symbolicznych kontekstów uprzejmie apeluję o natychmiastowe wypowiedzenie umowy najmu oraz o ścisłą współpracę z Urzędem Miasta Poznania, aby zoptymalizować potencjalne przeznaczenie tego terenu, sugerując utworzenie Centrum Przyjaźni Polsko-Ukraińskiej. Historyczne i symboliczne znaczenie konsulatu Od lat Konsulat Federacji Rosyjskiej w Poznaniu symbolizuje długotrwałą obecność Związku Radzieckiego, a później Federacji Rosyjskiej, na terytorium Polski. Placówka ta była postrzegana jako narzędzie politycznej dominacji, szczególnie intensywnie w okresie zimnej wojny, kiedy odgrywała rolę materialnego świadectwa sowieckiego wpływu w regionie. Nawet po transformacji ustrojowej jej obecność wywoływała kontrowersje, przypominając o trudnych relacjach bilateralnych oraz niedokończonym procesie pełnej suwerenności politycznej Polski. W wyniku agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę 24 lutego 2022 roku konsulat stał się obiektem licznych protestów. Manifestacje te podkreślały silne poparcie społeczności lokalnej dla Ukrainy oraz sprzeciw wobec rosyjskiej polityki imperialnej. Liczne głosy w debacie publicznej, w tym przewodniczącego Rady Miasta Poznania, postulowały konieczność zmiany funkcji tej nieruchomości, nadając jej nowe, społeczne przeznaczenie. Wizja Centrum Przyjaźni Polsko-Ukraińskiej Z informacji przekazanych przez rzecznika ministerstwa wynika, że po zamknięciu konsulatu nieruchomość prawdopodobnie powróci pod zarząd miasta. Proponuję, aby teren ten został przekształcony w Centrum Przyjaźni Polsko-Ukraińskiej, instytucję wspierającą integrację kulturową i społeczną. Centrum to mogłoby pełnić kluczową rolę w zacieśnianiu relacji między Polakami a Ukraińcami, jednocześnie stanowiąc symboliczne wyrażenie solidarności wobec Ukrainy. Proponowane działania w ramach centrum obejmowałyby: organizację kursów językowych oraz warsztatów integracyjnych, wydarzenia kulturalne, takie jak koncerty, wystawy i spotkania literackie, programy doradztwa zawodowego i wsparcia w adaptacji społecznej dla uchodźców, promowanie dialogu międzykulturowego przez współpracę z lokalnymi mieszkańcami. Poznaniacy wykazali się ogromną solidarnością po rosyjskiej inwazji, otwierając swoje domy i serca na potrzeby uchodźców wojennych. Wspólne działania w ramach centrum mogłyby wzmacniać tę postawę, przyczyniając się do budowania trwałych i pozytywnych relacji międzykulturowych. Społeczność ukraińska, odgrywająca coraz większą rolę w lokalnym krajobrazie społecznym i kulturowym, mogłaby również aktywnie współtworzyć inicjatywy centrum. Centrum Przyjaźni Polsko-Ukraińskiej mogłoby funkcjonować jako jednostka samorządowa lub siedziba organizacji pozarządowych, których celem jest wspieranie integracji społecznej i kulturowej. Wsparcie ministerstwa w postaci przekazania nieruchomości oraz finansowania adaptacji obiektu byłoby wyrazem realnego zaangażowania na rzecz budowania lepszych relacji między obydwoma narodami. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania: Czy decyzja o zamknięciu konsulatu będzie miała charakter ostateczny i trwały? Czy są przewidziane działania mające na celu całkowite usunięcie personelu dyplomatycznego oraz innych użytkowników nieruchomości? Czy są planowane negocjacje dotyczące usunięcia ruchomości należących do Federacji Rosyjskiej? Jakie są szczegóły dotyczące ewentualnego zwolnienia nieruchomości i czy istnieją ustalone warunki prawne w tej sprawie? Jaki organ będzie odpowiedzialny za zarządzanie nieruchomością po jej potencjalnym zwolnieniu? Czy ministerstwo planuje wypowiedzenie umowy dzierżawy nieruchomości? Na jakiej podstawie prawnej została podjęta decyzja o zamknięciu konsulatu? Proszę o udostępnienie dokumentów potwierdzających tę decyzję. Z poważaniem Marta Stożek Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie zamknięcia konsulatu Federacji Rosyjskiej w Poznaniu Odpowiedź na interpelację nr 9792 w sprawie zamknięcia konsulatu Federacji Rosyjskiej w Poznaniu Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 22-05-2025 Szanowny Panie Marszałku, w nawiązaniu do interpelacji nr 9792 Pani Poseł M. Stożek w sprawie zamknięcia Konsulatu Generalnego Federacji Rosyjskiej w Poznaniu przedstawiam poniższą informację. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Konwencji wiedeńskiej z 1963 r. o stosunkach konsularnych urząd konsularny może być ustanowiony na terytorium państwa przyjmującego jedynie za zgodą tego państwa. W określonych okolicznościach, np. jeśli drugie państwo narusza zobowiązania międzynarodowe, państwo przyjmujące może również swoją zgodę wycofać. Minister spraw zagranicznych podjął decyzję o zamknięciu Konsulatu Generalnego Federacji Rosyjskiej w Poznaniu. W wyniku realizacji tej decyzji stronie rosyjskiej zostało zakomunikowane, iż strona polska wycofuje zgodę na funkcjonowanie Konsulatu i że urzędnicy konsularni tego Konsulatu zostali uznani za personae non gratae. W dniu 30 października 2024 r. została wypowiedziana umowa najmu nieruchomości Skarbu Państwa, wykorzystywanej uprzednio na cele Konsulatu, położonej przy ul. Bukowskiej 53a w Poznaniu. W ślad za tym pomiędzy stronami zostało zawarte porozumienie ustalające termin wypowiedzenia i rozwiązania umowy ze skutkiem na dzień 30 listopada 2024 r., następnie w dniu 28 listopada 2024 r. odbyły się czynności przejęcia nieruchomości przez przedstawicieli Skarbu Państwa. Odnosząc się do propozycji zagospodarowania nieruchomości ministerstwo informuje, że kwestia ta pozostaje poza zakresem jego kompetencji. Z uwagi na plany władz lokalnych i podjęte uprzednio ustalenia między Wielkopolskim Urzędem Wojewódzkim a Urzędem Miasta Poznania odnośnie dalszego przeznaczenia budynku przy ul. Bukowskiej, przedmiotowa nieruchomość ma zostać przekazana na realizację celów statutowych Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Ww. fakty i okoliczności były udostępnione do publicznej wiadomości. MSZ stoi na stanowisku, że aktualnie nie jest możliwe prowadzenie z Rosją negocjacji dotyczących likwidacji rażącego dysparytetu w nieruchomościach na niekorzyść strony polskiej. MSZ współpracuje oraz wspiera działania podmiotów publicznych będących właścicielami nieruchomości bezprawnie zajmowanych przez FR celem zmniejszenia tego dysparytetu poprzez działania jednostronne. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu