Interpelacja w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA

Interpelacja w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA Interpelacja nr 9757 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA Zgłaszający: Klaudia Jachira Data wpływu: 07-05-2025 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji w przedmiocie finansowania z budżetu państwa w ramach służb podlegających Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji świadczeń dla kapelanów (księży katolickich) oraz duchownych innych wyznań, w skali lat 2019-2024, w odniesieniu do poszczególnych formacji służb, tj.: - Komenda Główna Policji, - Komenda Główna Straży Granicznej, - Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, - Służba Ochrony Państwa, - obrona cywilna kraju. Proszę przy tym o wskazanie, jaki był łączny koszt uposażeń, świadczeń i innych należności na rzecz kapelanów oraz duchownych innych wyznań na każdy rok od 2019 r. do 2024 r. z uwzględnieniem poszczególnych formacji, ze wskazaniem również liczny zatrudnionych kapelanów oraz duchownych innych wyznań, a także liczby zajmowanych przez nich etatów. Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile w poszczególnych latach od 2019 do 2024 roku w sumie wyniosły koszty wynagrodzeń kapelanów Kościoła Katolickiego oraz duchownych innych wyznań? 2. Ile w latach 2019-2024 wyniosły łącznie odprawy, dodatkowe uposażenia roczne, gratyfikacje urlopowe i ekwiwalenty czy też inne świadczenia przyznane na rzecz kapelanów Kościoła Katolickiego oraz duchownych innych wyznań? 3. Czy, a jeśli tak, to w jaki sposób rewidowane są wydatki ze środków pochodzących z budżetu państwa na cele związane z finansowaniem wynagrodzeń dla kapelanów i potrzeba ponoszenia takich kosztów? 4. Czy kiedykolwiek były prowadzone kontrole świeckich instytucji państwowych nad sposobem wydatkowania i gospodarowania środkami finansowymi przez poszczególnej jednostki podlegające MSWiA? 5. Czy zatrudnionym lub powołanym do służby kapelanom przysługują dodatki stażowe, tzw. mundurówki, nagrody jubileuszowe? 6. W jaki sposób ministerstwo lub poszczególne formacje służb podległych MSWiA planują wydatki związane z wynagrodzeniami oraz innymi świadczeniami dla kapelanów na rok 2025? 7. Czy Episkopat Polski uczestniczy w jakimś stopniu w konsultacjach dotyczących potrzeb finansowych wynikających z konieczności opłacania wynagrodzeń oraz innych świadczeń dla kapelanów na kolejne lata budżetowe, a jeśli tak, to w jaki sposób? Z poważaniem

Odpowiedź na interpelację w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA Odpowiedź na interpelację nr 9757 w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 24-07-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 9757 Pani Poseł Klaudii Jachiry w sprawie finansowania z budżetu państwa kapelanów w ramach służb podległych MSWiA , w oparciu o stanowiska Komendy Głównej Straży Granicznej (SG), Służby Ochrony Państwa (SOP), Komendy Głównej Policji oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Na wstępie należy wskazać, że w 2024 r. Najwyższa Izba Kontroli (NIK) przeprowadziła w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) kontrolę pt.: Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych oraz niektórych związanych z nimi podmiotów przez wybrane jednostki publiczne, w ramach której pozyskiwano dane m.in. ze służb podległych MSWiA w zakresie wynagrodzeń kapelanów. Przedmiotową kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2023 r. Wyniki kontroli są dostępne na stronie NIK [1] . Odnosząc się do liczby kapelanów/osób pełniących posługę duszpasterską w służbach resortu spraw wewnętrznych i administracji oraz kosztów ich wynagrodzeń informuję, że w SG oraz SOP funkcję taką sprawują wyłącznie funkcjonariusze pełniący służbę na pełnych etatach. W poniższych tabelach przedstawiono dane dotyczące liczby osób oraz łączne wydatki na uposażenia, nagrody roczne i pozostałe świadczenia związane z pełnieniem służby przez kapelanów w SG oraz SOP w latach 2019-2024. Straż Graniczna Rok Liczba kapelanów Uposażenia brutto [2] (w zł) Nagrody roczne (w zł) Pozostałe [3] (w zł) Łącznie (w zł) 2019 19 1 628 944 118 625 161 038 1 908 607 2020 19 1 731 334 132 230 183 854 2 047 418 2021 20 1 746 711 144 281 283 828 2 174 820 2022 20 1 974 197 145 275 296 510 2 415 982 2023 19 2 202 314 164 516 338 738 2 705 568 2024 19 2 556 964 172 691 282 938 3 012 593 SOP Rok Liczba kapelanów Uposażenia brutto (w zł) Nagrody roczne (w zł) Pozostałe [4] (w zł) Łącznie (w zł) 2019 1 63 317 0,00 6 315 69 632 2020 1 77 451 5 276 11 405 94 132 2021 1 78 758 6 454 20 596 105 808 2022 1 84 819 6 563 19 629 111 011 2023 1 101 460 7 068 21 720 130 248 2024 1 135 505 8 455 18 472 162 432 Kapelani, jak wszyscy funkcjonariusze SG i SOP, mają prawo do uposażenia oraz innych dodatków wynikających z przepisów prawa, tj. odpowiednio ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej [5] oraz ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa [6] , przyznawanych na zasadach określonych w przepisach wykonawczych do ww. ustaw, w tym rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej [7] oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2018 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa [8] . Są również – jako funkcjonariusze – uprawnieni do otrzymywania nagród jubileuszowych i tzw. mundurówek. Natomiast posługę duszpasterską w Policji pełnią duchowni zatrudnieni na etatach pracowników cywilnych. Warto przy tym zaznaczyć, że rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej [9] oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek [10] , nie umożliwiają tworzenia stanowiska „kapelan“. W związku z powyższym osoby wykonujące posługę duszpasterską zatrudniane są w Policji na podstawie umowy o pracę w różnym wymiarze czasu pracy (zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, na 0,5 etatu czy też na 0,25 etatu). Z kolei wysokość wynagrodzenia duchownych pełniących posługę duszpasterską w Policji jest uzależniona od stanowiska na jakie została zatrudniona osoba duchowna oraz wymiaru etatu jaki zajmuje. Kwestia wynagrodzenia oraz innych należności (m.in dodatków stażowych, nagród jubileuszowych) wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym ww. rozporządzeń. Dane dotyczące wydatków związanych z kosztami osób pełniących posługę duszpasterską zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Policji, w latach 2019-2024 przedstawiono w poniższej tabeli. Jednocześnie warto nadmienić, że prezentowane kwoty zostały sporządzone na potrzeby udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację, a jednostki organizacyjne Policji nie posiadają wydzielonej, szczegółowej kwalifikacji „koszty funkcjonowania osób pełniących posługę duszpasterską“. Rok Wynagrodzenia (w zł) Nagrody roczne (w zł) Pozostałe (w zł) Łącznie (w zł) 2019 776 350 59 819 203 502 1 039 671 2020 790 767 64 430 238 217 1 093 413 2021 726 942 56 4780 198 549 981 970 2022 816 843 57 890 225 676 100 409 2023 865 437 66 458 301 286 1 233 180 2024 1 071 326 73 279 410 951 1 555 557 Natomiast dane dotyczące liczby osób pełniących posługę duszpasterską w latach 2019-2024 zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Policji oraz wymiar zajmowanego etatu przedstawiono załączniku nr 1 do niniejszej odpowiedzi. Z kolei w odniesieniu do PSP w poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące liczby osób duchownych Kościoła Katolickiego oraz innych wyznań, koszty uposażeń/wynagrodzeń, a także środki wydatkowane na odprawy, dodatkowe uposażenia roczne, gratyfikacje urlopowe i ekwiwalenty i inne świadczenia w latach 2019-2024. Rok Liczba duchownych Koszty uposażenia/wynagrodzenia (w zł) Koszty pozostałe [11] (w zł) 2019 20 [12] 796 404 174 147 2020 19 [13] 877 311 85 019 2021 19 [14] 977 132 116 514 2022 19 [15] 1 093 625 134 024 2023 20 [16] 1 252 563 181 166 2024 19 [17] 1 458 258 288 365 Jednocześnie informuję, że w PSP etat zajmowany przez funkcjonariusza wynosi zawsze 1 (cały etat), natomiast w przypadku pracowników cywilnych wymiar etatu kształtuje się od 0,25 etatu przez 0,5 etatu do 1 (całego) etatu. Szczegółowe informacje dotyczące liczby osób duchownych w podziale na poszczególne wyznania oraz wymiar etatu zajmowanego przez pracownika cywilnego będącego osobą duchowną w PSP w latach 2020-2024 przedstawiono w załączniku nr 2 do niniejszej odpowiedzi. Kapelanom oraz osobom duchownym zatrudnionym na stanowiskach cywilnych pełniących posługę duszpasterską, podobnie jak innym funkcjonariuszom czy pracownikom cywilnym PSP, przysługują tzw. mundurówki i nagrody jubileuszowe. W odniesieniu do funkcjonariuszy powyższe kwestie reguluje ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej [18] (dalej: ustawa o PSP) : w zakresie dodatku stażowego (wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat) – art. 88 ust. 2 ustawy o PSP oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 września 2021 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej [19] , w zakresie nagrody jubileuszowej – art. 96 ustawy o PSP i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1997 r. w sprawie okresów zaliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie przez strażaka Państwowej Straży Pożarnej prawa do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania [20] , w zakresie równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (tzw. mundurówka) – art. 61 ustawy o PSP i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 2021 r. w sprawie otrzymywania przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie [21] . Natomiast w odniesieniu do pracowników cywilnych przedmiotowe kwestie reguluje ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej [22] : w zakresie dodatku za wieloletnią pracę – art. 90 ustawy o służbie cywilnej oraz § 4 rozporządzenia w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej ; w zakresie nagrody jubileuszowej – art. 91 ustawy o służbie cywilnej oraz § 5 i 6 ww. rozporządzenia. W kontekście planowania środków związanych z wynagrodzeniami dla osób duchownych należy zauważyć, że wydatki na uposażenia są uzależnione i planowane w zależności od posiadanych kwalifikacji, wykształcenia, stażu służby lub/i pracy, zajmowanego stanowiska, stopnia, przyznanej wysokości dodatku służbowego bądź funkcyjnego, dodatku motywacyjnego, stołecznego – np. określonych zgodnie z art. 88 ustawy o PSP i rozporządzeniem w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Potrzeba ponoszenia kosztów na wydatki ze środków pochodzących z budżetu państwa na cele związane z finansowaniem wynagrodzeń/uposażeń dla kapelanów wynika z funkcji, jaką osoby te pełnią. Jak wskazano np. w stanowisku Komendy Głównej PSP, osoby duchowne w strukturach PSP pełnią posługę duszpasterską, która wpływa na utrzymanie właściwej postawy moralnej funkcjonariuszy i pracowników cywilnych oraz na kształtowanie właściwych postaw społecznych, w tym także szacunku do prawa i wykonywanego przez pracowników cywilnych i funkcjonariuszy zawodu. Dotyczy to również strażaków OSP. Ponadto osoby duchowne są wsparciem w działaniach interwencyjnych psychologa, szczególnie w sytuacjach traumatycznych, w których dochodzi np. do śmierci strażaka lub członków jego rodziny, spowodowanych wypadkiem lub ciężką chorobą. Zasadność zatrudnienia osoby duchownej w strukturach PSP wynika także z tradycji i zapotrzebowania środowiska strażaków na tego typu posługę, w ramach której osoby duchowne prowadzą rozmowy na tematy religijno-psychologiczne, uczestniczą w rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych i konfliktów międzyludzkich w jednostkach organizacyjnych PSP województwa, pełnią posługę sakramentalną i liturgiczną, dbają o postawę etyczną w służbach. Jednocześnie w ww. stanowisku wskazano, że Episkopat Polski nie uczestniczy w konsultacjach dotyczących określania potrzeb finansowych dla kapelanów. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/24/095/ [2] Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym (dodatek z tytułu wysługi, za stopień, funkcyjny, stołeczny). Wskazane kwoty uwzględniają zmniejszenie uposażenia w związku ze zwolnieniem lekarskim. [3] W ramach pozostałych wydatków związanych z zatrudnieniem ujęto: nagrody uznaniowe, równoważniki mundurowe, koszty podróży służbowych, nagrody jubileuszowe, koszty badań okresowych i inne świadczenia (dopłata do wypoczynku, przejazd). [4] W ramach pozostałych wydatków ujęto: równoważnik mundurowy, nagrody uznaniowe, zwrot kosztów podróży służbowych, równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, dodatek motywacyjny, nagrody jubileuszowe. [5] Dz. U. z 2024 r. poz. 915, z późn. zm. [6] Dz. U. z 2025 r. poz. 34, z późn. zm. [7] Dz. U. z 2022 r. poz. 2424, z późn. zm. [8] Dz. U. z 2023 r. poz. 1971, z późn. zm. [9] Dz. U. z 2025 r. poz. 670. [10] Dz. U. z 2023 r. poz. 467, z późn. zm. [11] środki wydatkowane na odprawy, dodatkowe uposażenia roczne, gratyfikacje urlopowe i ekwiwalenty oraz inne świadczenia. [12] w tym: 10 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia. [13] w tym: 9 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia. [14] w tym: 10 funkcjonariuszy; 7 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia. [15] w tym: 10 funkcjonariuszy; 7 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia. [16] w tym: 10 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia. [17] w tym: 9 funkcjonariuszy; 8 pracowników cywilnych; 2 osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia. [18] Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, z późn. zm. [19] Dz. U. poz. 1750, z późn. zm. [20] Dz. U. Nr 101, poz. 637. [21] Dz. U. poz. 1796. [22] Dz. U. z 2024 r. poz. 409, z późn. zm. Załączniki ZAŁ NR 1.pdf ZAŁ NR 2.pdf