Interpelacja w sprawie urlopów macierzyńskich dla rodziców wcześniaków

Interpelacja w sprawie urlopów macierzyńskich dla rodziców wcześniaków Interpelacja nr 964 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie urlopów macierzyńskich dla rodziców wcześniaków Zgłaszający: Aleksandra Leo Data wpływu: 16-01-2024 Szanowna Pani Ministro, sytuacja rodziców dzieci urodzonych przedwcześnie jest niezwykle trudna. Wiąże się z ogromnym lękiem oraz niepokojem o zdrowie i życie dziecka. Wcześniaki po porodzie trafiają na oddział intensywnej terapii, gdzie rozpoczyna się trudna i długa walka o ich życie. Jednak nie tylko sprzęt medyczny, ale również obecność rodziców przy dziecku ma fundamentalne znaczenie dla jego rozwoju. Czas po wyjściu ze szpitala jest również kluczowy. Rodzice uzyskują wtedy szansę na zbudowanie więzi z dzieckiem w domowych warunkach, a także przestrzeń na pokonanie traumy związanej z przedwczesnym narodzeniem dziecka. Niestety, obecnie rodzicom dzieci urodzonych przedwcześnie przysługuje taki sam czas urlopu jak rodzicom dzieci urodzonych w terminie. Jest to absurd, którego rozwiązanie powinno być priorytetem dla zapewnienia wcześniakom możliwości rozwoju, a rodzicom kluczowej obecności przy swoim dziecku. Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: W jaki sposób Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zamierza rozwiązać problem utraty urlopów macierzyńskich przez rodziców wcześniaków? Do kiedy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zamierza rozwiązać problem utraty urlopów macierzyńskich przez rodziców wcześniaków? Jakie działania pod Pani kierownictwem podjęło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w kierunku wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla rodziców wcześniaków? Z wyrazami szacunku Aleksandra Leo Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie urlopów macierzyńskich dla rodziców wcześniaków Odpowiedź na interpelację nr 964 w sprawie urlopów macierzyńskich dla rodziców wcześniaków Odpowiadający: minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Warszawa, 22-02-2024 Szanowny Panie Marszałku, w nawiązaniu do interpelacji nr 964 złożonej przez Panią Posłankę Aleksandrę Leo w sprawie urlopów macierzyńskich dla rodziców wcześniaków uprzejmie wyjaśniam, co następuje. Obowiązujące obecnie rozwiązania prawne gwarantują pracownicy skorzystanie z pełnego wymiaru urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia dziecka wymagającego opieki szpitalnej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 181 Kodeksu pracy w takiej sytuacji pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, np. po wyjściu dziecka ze szpitala. Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego wykorzystywanego przez pracownicę w dwóch częściach ze względu na pobyt dziecka w szpitalu (co w praktyce często ma miejsce w przypadku porodów przedwczesnych) nie ulega zmianie. Także czas pobytu dziecka w szpitalu (nawet kilkumiesięczny) nie wpływa aktualnie na długość urlopu macierzyńskiego wykorzystywanego przez pracownicę po wyjściu dziecka ze szpitala. W przypadku porodu przedwczesnego będzie to bowiem różnica między pełnym wymiarem urlopu macierzyńskiego (ewentualnie pomniejszonym o część wykorzystaną przed porodem wynoszącą, zgodnie z art. 180 § 2 Kodeksu pracy, nie więcej niż 6 tygodni) i 8 tygodniami urlopu przypadającymi bezpośrednio po porodzie. Powyższe rozwiązanie jest obecnie najczęściej wykorzystywane przez pracownice - matki dzieci urodzonych przedwcześnie. Warto zaznaczyć, że wniosek pracownicy - matki o przerwanie urlopu macierzyńskiego jest dla pracodawcy wiążący. Zgodnie z przepisami art. 53 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780) pracownica otrzymuje zasiłek opiekuńczy, jeżeli lekarz leczący dziecko uzna, że zachodzi konieczność zapewnienia opieki matki nad dzieckiem hospitalizowanym i wystawi zaświadczenie lekarskie wystawiane zgodnie ze wzorem ustalonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zatem w przypadku stwierdzonej przez lekarza konieczności sprawowania bezpośredniej opieki nad dzieckiem przez matkę pracownica może, po wykorzystaniu 8 tygodni urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie, skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Warto podkreślić, że od dnia 26 kwietnia 2023 r. został podwyższony wymiar urlopu rodzicielskiego. Należy wskazać, że obecnie na podstawie art. 182 1a § 1 Kodeksu pracy pracownicy – rodzice mają prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do: 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub 43 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przy jednym porodzie. Jednocześnie każdemu z rodziców dziecka przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego z ww. wymiaru urlopu, przy czym prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców dziecka (nieprzenoszalna część urlopu), o czym, stanowi art. 182 1a § 4 Kodeksu pracy. Podkreślić także należy, że pracownicy – rodzice dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. 2023 poz. 1923) mają (zgodnie z art. 182 1a § 2 Kodeksu pracy) prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do: 65 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub 67 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przy jednym porodzie. Wobec pracowników- rodziców dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa powyżej, stosuje się także przepisy o wyłącznej, nieprzenoszalnej 9-tygodniowej części urlopu rodzicielskiego. Pragę dodać, że w Ministerstwie wypracowywane są już kierunki ewentualnych zmian legislacyjnych w obszarze spraw podniesionych przez Panią Posłankę w przedmiotowej interpelacji. Ministerstwo współpracuje w tym obszarze ze stroną społeczną. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został powołany Zespół do spraw poprawy sytuacji dzieci przedwcześnie urodzonych oraz dzieci hospitalizowanych po urodzeniu. Przewodnicząca Zespołu – Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może zapraszać do udziału w pracach Zespołu, z głosem doradczym, osoby niebędące członkami Zespołu, posiadające specjalistyczną wiedzę z zakresu tematyki prac Zespołu. Z wyrazami szacunku Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej