Interpelacja w sprawie systemowych problemów z uzyskiwaniem dokumentacji pracowniczej przez osoby ubiegające się o świadczenia emerytalne

Interpelacja w sprawie systemowych problemów z uzyskiwaniem dokumentacji pracowniczej przez osoby ubiegające się o świadczenia emerytalne Interpelacja nr 9554 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie systemowych problemów z uzyskiwaniem dokumentacji pracowniczej przez osoby ubiegające się o świadczenia emerytalne Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 25-04-2025 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego zgłosił się mieszkaniec jednego z miast w województwie łódzkim, osoba w wieku emerytalnym, która od wielu miesięcy bezskutecznie stara się uzyskać dokumenty potwierdzające zatrudnienie w latach 70. i 80. w nieistniejącym już zakładzie przemysłowym. Dokumentacja pracownicza tego zakładu została przejęta przez prywatną spółkę, która obecnie jest w stanie likwidacji. Osoba ta złożyła do ZUS wniosek o przyznanie emerytury, jednak została wezwana do dostarczenia dokumentów potwierdzających okres zatrudnienia we wspomnianym zakładzie. ZUS wyznaczył termin na złożenie dokumentów, który został już raz przedłużony. Mimo wielomiesięcznych starań i kontaktów z syndykiem spółki przechowującej dokumentację, zainteresowany nie był w stanie pozyskać wymaganych dokumentów. Z uwagi na wagę problemu podjęłam interwencje poselskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, odpowiednim archiwum państwowym oraz u syndyka spółki przechowującej dokumentację. Sprawa ta nie jest odosobniona i obrazuje szerszy, systemowy problem osób starających się o świadczenia emerytalne, które nie mogą potwierdzić swoich okresów zatrudnienia z powodu braku dostępu do dokumentacji pracowniczej z nieistniejących już zakładów pracy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jakie są obecnie mechanizmy współpracy między ZUS, archiwami państwowymi i podmiotami prywatnymi przechowującymi dokumentację pracowniczą? Czy planowane jest usprawnienie tych mechanizmów? Jakie działania planuje podjąć ministerstwo, aby w praktyce zapewnić skuteczny dostęp do archiwalnej dokumentacji pracowniczej niezbędnej do uzyskania świadczeń emerytalnych, szczególnie w przypadkach, gdy dokumentacja ta została przejęta przez podmioty prywatne (np. spółki w likwidacji) lub znajduje się w archiwach państwowych, ale jej stan techniczny uniemożliwia udostępnienie (np. z powodu zagrzybienia)? Czy ministerstwo dostrzega potrzebę zmian w zakresie nadzoru nad przechowywaniem i udostępnianiem takiej dokumentacji? Czy, biorąc pod uwagę istniejące już możliwości uznawania okresów zatrudnienia na podstawie innych dowodów niż dokumentacja pracownicza (takich jak zeznania świadków, umowy, paski wypłat itp.), ministerstwo planuje działania mające na celu usprawnienie i ujednolicenie praktyki ZUS oraz organów rozpatrujących wnioski, zwłaszcza w przypadkach, gdy uzyskanie dokumentacji jest obiektywnie niemożliwe, a inne dowody są trudno dostępne lub pomijane? Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby osób, którym odmówiono przyznania emerytury wyłącznie z powodu braku możliwości udokumentowania stażu pracy i wysokości wynagrodzenia? Czy rozważane jest wprowadzenie specjalnych przepisów dla osób, które pracowały w zakładach na terenach objętych klęskami żywiołowymi (np. powodzie), gdzie dokumentacja mogła ulec zniszczeniu? Jakie działania ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć, aby osoby starsze, mające problemy z dostępem do dokumentów pracowniczych, mogły w łatwiejszy sposób dochodzić swoich praw do emerytury lub innych świadczeń? Czy ministerstwo rozważa wdrożenie procedury tymczasowej, która umożliwiłaby warunkowe przyznawanie świadczeń emerytalnych w przypadku występowania uzasadnionych trudności w dostępie do dokumentów, przy jednoczesnym dalszym prowadzeniu postępowania wyjaśniającego? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP