Interpelacja w sprawie polskiej prezydencji w Unii Europejskiej

Interpelacja w sprawie polskiej prezydencji w Unii Europejskiej Interpelacja nr 9530 do ministra spraw zagranicznych, ministra ds. Unii Europejskiej w sprawie polskiej prezydencji w Unii Europejskiej Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 23-04-2025 Radom, 8.04.2025 r. Polska kilkanaście lat czekała na prezydencję w Unii Europejskiej, mogła to być okazja do tego, żeby wypromować nasz kraj, żeby ściągnąć do niego wielkie inwestycje, czy żeby stać pomostem pomiędzy UE a Stanami Zjednoczonymi. Niedawno minęła połowa polskiej prezydencji, a jedyne, co medialnie przebiło się z jej trwania, to rechot patologicznego ministra od okrzyków („j*bać PiS”), który nie potrafił się zachować podczas debaty w PE o sytuacji Palestyńczyków. W trakcie przemowy, która dotyczyła zabijania bezbronnych cywilów, w tym dzieci, minister reprezentujący Polskę zachowywał się jak niesforny gimnazjalista, żartując z koleżanką. Te szokujące i kompromitujące sceny były udostępniane na całym świecie. Druga szokująca scena tej prezydencji to przekaz paszkwilu na polskich żołnierzy, przez wielu Polaków porównywalnego do nazistowskich filmów propagandowych atakujących polskich mundurowych – mowa o pokazie filmu „Zielona granica” w Berlinie – „by uczcić polską prezydencję”. Dlaczego w ramach prezydencji nie odbył się szczyt UE w Polsce? Czy się odbędzie? Co Polska zyskała/zyska na prezydencji? Kto zdecydował o pokazie filmu „Zielona granica”? Proszę o pełen harmonogram akcji oraz działań podjętych (i zaplanowanych) przez Polskę w ramach prezydencji. Proszę o przedstawienie terminów tych działań i ich kosztów oraz skutków i zasięgu. Jaki jest planowany koszt polskiej prezydencji? Proszę o pełne rozpisanie tych kosztów. Dariusz Matecki

Odpowiedź na interpelację w sprawie polskiej prezydencji w Unii Europejskiej Odpowiedź na interpelację nr 9530 w sprawie polskiej prezydencji w Unii Europejskiej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 22-05-2025 Szanowny Panie Marszałku, W związku z interpelacją nr 9530 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie polskiej prezydencji w Radzie UE przedstawiam odpowiedzi na pytania. Ad 1. Dlaczego w ramach prezydencji nie odbył się szczyt UE w Polsce? Czy się odbędzie? Zgodnie z artykułem 15 Traktatu o Unii Europejskiej posiedzenia Rady Europejskiej zwołuje przewodniczący Rady Europejskiej. Organizacja w Polsce spotkania liderów UE nie jest obecnie planowana. Ad 2. Co Polska zyskała/zyska na prezydencji? Dla polskiego przewodnictwa w Radzie UE najważniejszym postulatem jest wzmocnienie bezpieczeństwa, zgodnie z motto przewodnim prezydencji „Bezpieczeństwo, Europo!”. Działania realizowane w ramach Programu polskiej prezydencji w Radzie UE mają na celu realizację tego strategicznego celu. W obszarze spraw zewnętrznych koncentrują się na wzmocnieniu zdolności obronnych UE, ochronie ludzi i granic, poprawie odporności UE i jej państw członkowskich na obcą ingerencję i dezinformację oraz budowie stabilnego otoczenia międzynarodowego wokół UE. Poprawie bezpieczeństwa Polski i Europy podporządkowane są zarówno bezpośrednie działania prezydencji i przedsięwzięcia realizowane w gronie UE 27, jak i przedsięwzięcia prowadzone poza ramami UE, choćby w formacie reaktywowanego Trójkąta Weimarskiego oraz przy udziale partnerów zewnętrznych, w szczególności Wielkiej Brytanii. W tym kontekście zabiegamy o pozyskiwanie życzliwości państw członkowskich UE dla priorytetów prezydencji, w szczególności takich jak wzmocnienie bezpieczeństwa i odporności Europy, poprzez rozbudowę jej kompetencji obronnych, maksymalizację pomocy Ukrainie, utrzymanie spójnego stanowiska względem Rosji i Białorusi, poparcie dla polityki rozszerzenia i Partnerstwa Wschodniego czy przeciwdziałanie dezinformacji. Adresując działania do partnerów spoza UE zabiegamy o utrzymanie państw trzecich w orbicie spraw europejskich, zachęcając do współpracy, w tym w relacjach EU-UK oraz w ramach stosunków transatlantyckich. Co do „zysków” z przewodnictwa w Radzie UE, należy pamiętać, że zgodnie z zapisami traktatowymi prezydencja jest z definicji neutralna i bezstronna, pełni funkcję koordynatora współpracy w Radzie oraz musi uwzględniać stanowiska wszystkich państw członkowskich. Staramy się jednak wpływać na kierunek prac Rady UE m.in. poprzez kształtowanie agendy i decydowanie o tematach rozpatrywanych przez Radę UE, które z naszego punktu widzenia mają najistotniejsze znaczenie. Jednym z takich tematów jest projekt Rządu RP, tzw. „Tarcza Wschód”. Uzyskaliśmy już wstępne decyzje o finansowaniu Tarczy z funduszy europejskich i osiągnęliśmy wstępne porozumienie z EBI na finansowanie w wysokości 1 mld euro (innowacyjna łączność satelitarna, rozpoznanie elektroniczne i poprawa mobilności wojskowej). Polska prezydencja jest bardzo zaangażowana w podkreślanie żywotnego znaczenia skutecznej obrony wschodniej granicy UE przed zagrożeniami. M. in. dzięki naszym zabiegom w konkluzjach Rady Europejskiej z 6 marca 2025 r. wskazano, że działania wzmacniające zdolności obronne wschodniej granicy UE przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa całej Europy. W rezultacie projekt „Tarcza Wschód” został wpisany do Białej Księgi nt. przyszłości europejskiej obronności (White Paper on European defence) jako element zdolności krytycznych. Warto odnotować, iż również Parlament Europejski przegłosował rezolucję uznającą Tarczę Wschód i Bałtycką Linię Obrony za sztandarowe projekty na rzecz wspólnego bezpieczeństwa, służące odstraszaniu potencjalnych zagrożeń ze wschodu. PE podkreślił, że ochrona granic lądowych, powietrznych i morskich UE przyczynia się do wzmocnienia bezpieczeństwa całej Unii, w szczególności granicy wschodniej. Jako aktywne i konstruktywne państwo członkowskie Polska zyskuje na znaczeniu w UE oraz wpływa na kierunek rozwoju Unii, zgodny z polską racją stanu. Dodatkowo, w relacjach z państwami trzecimi, polskie przewodnictwo w Radzie UE niesie istotny walor wizerunkowy, budujący postrzeganie naszego kraju jak ważnego aktora europejskiego. Ad 3. Kto zdecydował o pokazie filmu „Zielona Granica”? Projekcja filmu „Zielona Granica”, do której odwołuje się Pan Poseł, zorganizowana została przez Berlińską Akademię Sztuk - Europejskie Porozumienie Akademików. Wydarzenia tego typu odbywają się cyklicznie. W każdym półroczu do współpracy zapraszany jest kraj, który aktualnie sprawuje prezydencję w Radzie UE. W tegorocznej edycji, w związku z polskim przewodnictwem w Radzie UE, partnerem został Instytut Polski w Berlinie. Rolą Instytutów Polskich nie jest cenzurowanie wypowiedzi artystycznych, lecz stworzenie warunków do dialogu, wymiany myśli i swobodnej wypowiedzi dla polskich artystów i ludzi kultury. Taki cel przyświecał bezpośrednio również organizacji i tego wydarzenia. Ad 4. Proszę o pełen harmonogram akcji, działań podjętych - (i zaplanowanych) przez Polskę w ramach Prezydencji. Proszę o przedstawienie terminów tych działań oraz ich kosztów i skutków, zasięgu. Kalendarz działań i wydarzeń polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, opublikowany jest na stronie internetowej: https://polishpresidency.consilium.europa.eu/pl/wydarzenia/ . Terminarz zawiera pełną informację nt. spotkań Rady we wszystkich jej formatach, innych spotkań wysokiego szczebla, posiedzeń ekspertów, a także przedsięwzięć organizowanych w ramach programu kulturalnego polskiej prezydencji. Należy mieć przy tym na uwadze, że gospodarzami poszczególnych spotkań sektorowych są właściwe merytorycznie resorty. W zakresie swojej właściwości Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest gospodarzem 42 spotkań odbywających się w Polsce w czasie polskiego przewodnictwa w Radzie UE - zarówno na poziomie ministerialnym, jak i eksperckim. Do 9 maja br. odbyły się dwie nieformalne Rady ds. Zagranicznych: 1) w formacie FAC Development, czyli ministrów ds. rozwojowych oraz 2) tzw. Gymnich, czyli ministrów spraw zagranicznych. Ponadto zrealizowano 27 spotkań na szczeblu eksperckim. Do połowy kwietnia br. polskie placówki zagraniczne (ambasady, stałe przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych, placówki konsularne, Instytuty Polskie) zorganizowały ponadto 245 wydarzeń związanych z koordynacją działań w gronie państw UE, informowaniem o prezydencji i promowaniem jej priorytetów. Podejmowane były m.in. takie aktywności jak: wystąpienia w parlamentach krajów urzędowania, dyskusje programowe, spotkania z przedstawicielami władz państw przyjmujących, kontakty z przedstawicielami organizacji międzynarodowych oraz środowisk opiniotwórczych, prelekcje, seminaria wizyty studyjne dziennikarzy w Polsce, wydarzenia kulturalne etc. Aktywność dyplomatyczna promująca prezydencję Polski w Radzie UE jest dostosowana do specyfiki państw przyjmujących, także pod względem oprawy medialnej. Elementem zwiększającym widoczność polskiej prezydencji na jej początku był artykuł (op-ed) Ministra Spraw Zagranicznych „The road to prosperity”, który został opublikowany w 54 tytułach prasowych na świecie. Ad. 5. Jaki jest planowany koszt polskiej prezydencji? Proszę o rozpisanie tych kosztów. Dysponentem rezerwy celowej przeznaczonej na finansowanie zadań związanych z prezydencją jest Minister ds. UE. Szacunkowy koszt przygotowania i sprawowania przewodnictwa Polski w Radzie UE w 2025 roku wynosi ok. 400 mln złotych. Po stronie MSZ znaczna część kosztów związanych z prezydencją wynika z konieczności zabezpieczenia zwiększonych potrzeb Stałego Przedstawicielstwa SP RP przy UE w Brukseli, a także spotkań realizowanych przez MSZ. W 2024 roku na przygotowania do sprawowania prezydencji MSZ wykorzystało kwotę 17 825 141,70 zł. Do maja br. ministerstwo uruchomiło środki z rezerwy celowej na rok 2025 w wysokości 30 889 923,08 zł. Do końca I kwartału 2025 r. wydatkowano kwotę 6 215 782,32 zł. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu