Interpelacja w sprawie funkcjonowania lotniskowych straży pożarnych i możliwości przeniesienia ich w struktury Państwowej Straży Pożarnej

Interpelacja w sprawie funkcjonowania lotniskowych straży pożarnych i możliwości przeniesienia ich w struktury Państwowej Straży Pożarnej Interpelacja nr 9512 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie funkcjonowania lotniskowych straży pożarnych i możliwości przeniesienia ich w struktury Państwowej Straży Pożarnej Zgłaszający: Norbert Jakub Kaczmarczyk Data wpływu: 23-04-2025 Działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracamy się z pytaniami dotyczącymi funkcjonowania lotniskowych straży pożarnych i możliwości przeniesienia ich w struktury Państwowej Straży Pożarnej. Lotniskowe służby ratowniczo-gaśnicze (LSRG) odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa portów lotniczych, zapewniając natychmiastową reakcję na sytuacje zagrożenia życia i zdrowia pasażerów oraz załóg samolotów. Pomimo wysokich wymagań operacyjnych, intensywnego szkolenia i gotowości do działania w każdej chwili, pracownicy tych jednostek wciąż pozostają poza strukturami Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i nie korzystają z uprawnień należnych funkcjonariuszom służb mundurowych. Różnice te dotyczą nie tylko wieku emerytalnego, ale także stabilności zatrudnienia oraz zaplecza socjalnego, co powoduje systemowy odpływ wykwalifikowanej kadry do PSP i narastające trudności kadrowe, zwłaszcza w mniejszych portach lotniczych. W związku z powyższym zwracam się o szczegółowe odpowiedzi na następujące pytania: Czy resort rozważa objęcie pracowników lotniskowych służb ratowniczo-gaśniczych statusem funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej w związku z identycznymi wymaganiami co do szkoleń, gotowości bojowej i ryzyka zawodowego? Czy resort planuje opracowanie i wdrożenie mechanizmu wcześniejszego przechodzenia na emeryturę dla strażaków LSRG, analogicznego do przepisów obowiązujących w PSP, w celu zapobieżenia odpływowi wykwalifikowanej kadry i podniesienia atrakcyjności tej służby? Czy resort wspólnie z Ministerstwem Infrastruktury rozważy wprowadzenie obowiązkowej opłaty pasażerskiej (np. o określonej wysokości) przeznaczonej na finansowanie LSRG, tak aby zapewnić stabilność finansową tych służb i odciążyć spółki lotniskowe? Czy resort planuje przegląd systemu szkoleń i procedur operacyjnych w lotniskowych jednostkach ratowniczo-gaśniczych w celu poprawy ich efektywności i zapewnienia zgodności z wymogami ICAO, zwłaszcza w świetle niezaliczenia testu czasowego na warszawskim Lotnisku Chopina wiosną 2024 roku? Czy w związku z narastającym problemem niedoboru młodych strażaków w LSRG i rosnącą liczbą emerytowanych funkcjonariuszy w służbie czynnej resort podejmie działania legislacyjne lub organizacyjne w celu stworzenia ścieżki transferu kadrowego między PSP a LSRG?

Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania lotniskowych straży pożarnych i możliwości przeniesienia ich w struktury Państwowej Straży Pożarnej Odpowiedź na interpelację nr 9512 w sprawie funkcjonowania lotniskowych straży pożarnych i możliwości przeniesienia ich w struktury Państwowej Straży Pożarnej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 11-06-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 9512 Pana Posła Norberta Jakuba Kaczmarczyka w sprawie funkcjonowania lotniskowych straży pożarnych i możliwości przeniesienia ich w struktury Państwowej Straży Pożarnej , uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Na wstępie warto zauważyć, że pomimo tego, iż zakres realizowanych obowiązków pracowników lotniskowych straży ratowniczo-gaśniczych (dalej: LSR-G) oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej (PSP) wykazuje pewne podobieństwa (np. wykonywanie zadań z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej), powyższe nie może prowadzić do wniosku, że pracownicy LSR-G oraz strażacy PSP wykonują tę samą pracę. Należy bowiem mieć na uwadze szereg istotnych różnic wskazujących na odmienność obu ww. grup, takich jak: inny podmiot zatrudniający (publiczny – administracja państwowa oraz prywatny – zarządzający portem lotniczym); charakter wykonywanych zadań (zadania publiczne, tj. na rzecz ogółu oraz zadania na rzecz przedsiębiorcy); odmienny sposób nawiązywania stosunku służbowego i stosunku pracy (przyjęcie do służby oraz umowa o pracę); różne zasady odbywania służby (oparte na hierarchicznym podporządkowaniu funkcjonariusza przełożonym) oraz świadczenia pracy (oparte na prawnej równorzędności pracodawcy i pracownika). Wymóg posiadania jednolitego i jednocześnie fundamentalnego przygotowania wszystkich strażaków do wykonywania zadań w ramach ochrony przeciwpożarowej jest podstawą strategicznego spojrzenia na bezpieczeństwo całego państwa. Jednocześnie powyższe nie przesądza o tym, że wszyscy strażacy – niezależnie od miejsca pełnienia służby lub wykonywania pracy – mają identyczne przygotowanie specjalistyczne, bowiem tożsame są jedynie kwalifikacje zawodowe. Niewątpliwie specyfika zadań realizowanych przez LSR-G różni się od działań prowadzonych przez PSP – których zakres jest znacznie szerszy i bardziej komplementarny. Dokładny opis zadań LSR-G jest zawarty w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 1 lutego 2022 r. w sprawie przygotowania lotnisk do sytuacji zagrożenia oraz lotniskowych służb ratowniczo-gaśniczych [1] . Natomiast wysoka specjalizacja LSR-G wymaga szeregu szkoleń, które wynikają z odrębnych uregulowań, jak choćby rozporządzenia Komisji (UE) nr 139/2014 [2] dotyczącego wymagań i procedur administracyjnych dotyczących lotnisk czy wymagań ICAO (Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego). W kontekście powyższego należy zauważyć, że poruszone w niniejszej interpelacji zagadnienie dotyczące systemu szkoleń i procedur operacyjnych w LSR-G w celu poprawy ich efektywności i zapewnienia zgodności z wymogami ICAO, znajduje się poza zakresem działania ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Kwestie związane z koniecznością organizacji i zasadami funkcjonowania LSR-G zostały bowiem uregulowane m.in. w ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze [3] , a także rozporządzeniu w sprawie przygotowania lotnisk do sytuacji zagrożenia oraz lotniskowych służb ratowniczo-gaśniczych . Zgodnie z § 4 ust 1. ww. rozporządzenia zarządzający lotniskiem, na którym zorganizowano LSR-G, zapewnia poziom ochrony ratowniczo-gaśniczej lotniska odpowiadający wyznaczonej kategorii ochrony przeciwpożarowej lotniska. Przedstawiając powyższe informuję, że aktualnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie są prowadzone prace legislacyjne, mające na celu objęcie pracowników LSR-G statusem funkcjonariuszy PSP, jak również dotyczące opracowania i wdrożenia mechanizmu wcześniejszego przechodzenia na emeryturę dla strażaków LSR-G, analogicznego do przepisów prawa obowiązujących w PSP. Na marginesie warto zauważyć, że przedmiotowa tematyka była omawiana 22 kwietnia 2025 r. podczas posiedzenia Podkomisji stałej do spraw lotnictwa cywilnego Sejmu RP. W trakcie dyskusji rozważano postulat objęcia strażaków LSR-G takimi samymi uprawnieniami przechodzenia na emeryturę jak ratownicy górniczy. W tym miejscu należy również wyjaśnić, że system zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych (w tym PSP), uregulowany w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [4] (dalej: ustawa zaopatrzeniowa ), nie obejmuje zagadnienia wcześniejszego przechodzenia na emeryturę. Ustawa zaopatrzeniowa nie reguluje kwestii wieku emerytalnego, gdyż dla funkcjonariuszy służb objętych przedmiotową ustawą znaczenie ma długość okresu służby niezbędnego dla ustalenia prawa do emerytury mundurowej (15 lub 25 lat służby i okresów z nią równorzędnych). Dla funkcjonariuszy przyjętych do służby po raz pierwszy przed 1 stycznia 2013 r. [5] podstawę wymiaru emerytury mundurowej stanowi uposażenie należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, a wymagany okres służby to 15 lat, natomiast dla funkcjonariuszy przyjętych do służby po raz pierwszy po 31 grudnia 2012 r. podstawę wymiaru emerytury stanowi średnie uposażenie należne przez 10 kolejnych lat kalendarzowych, a wymagany okres służby to 25 lat [6] . W zakresie wcześniejszego przechodzenia na emeryturę należy wskazać, że pracownikom jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej [7] , przysługują świadczenia, w tym emerytura, na warunkach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych [8] . Ustawa o emeryturach i rentach z FUS utrzymała prawo do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę dla ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. będących pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do których zaliczyła również określonych pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej. Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS potwierdzają również prawo do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę, na określonych w tej ustawie warunkach, dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. Natomiast dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, z wyjątkiem tych posiadających prawo do emerytury na warunkach określonych w przepisach dotychczasowych, zostały ustanowione emerytury pomostowe [9] . Zatem strażacy LSR-G, w zależności od spełnianych wymagań oraz roku urodzenia, mogli uzyskać uprawnienia do emerytury wcześniejszej i mogą uzyskać prawo do emerytury pomostowej. Jednocześnie należy wskazać, że podniesiona w interpelacji Pana Posła kwestia dotycząca wprowadzenia obowiązkowej opłaty pasażerskiej przeznaczonej na finansowanie LSR-G znajduje się poza zakresem działania ministra właściwego do spraw wewnętrznych. W powyższej sprawie właściwymi są Minister Infrastruktury oraz Minister Finansów. Dodatkowo informuję, że obecnie w MSWiA nie są prowadzone prace legislacyjne, mające na celu stworzenie ścieżki transferu kadrowego między PSP a LSR-G. Warto bowiem zauważyć, że warunki zatrudnienia, płac i inne, jakie obowiązują m.in. w LSR-G nie należą do kompetencji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. poz. 453. [2] rozporządzenie Komisji (UE) nr 139/2014 z dnia 12 lutego 2014 r. ustanawiające wymagania oraz procedury administracyjne dotyczące lotnisk zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz. Urz. UE L Nr 44, str. 1). [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, z późn. zm. [5] z wyjątkiem funkcjonariuszy Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Straży Marszałkowskiej. [6] dotyczy to również funkcjonariuszy Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Straży Marszałkowskiej, bez względu na datę przyjęcia po raz pierwszy do służby. [7] Dz. U. z 2025 r. poz. 188. [8] Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm., dalej: ustawa o emeryturach i rentach z FUS . [9] ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1696, z późn. zm.).