Interpelacja w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów

Interpelacja w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów Interpelacja nr 9419 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 18-04-2025 Szanowny Panie Ministrze, w dniu 14 maja 2024 r. Rada UE przyjęła Pakt Azylowy i Migracyjny UE, który wejdzie w życie w 2026 r. Pakt zakłada mechanizm „obowiązkowej solidarności”, dając państwom członkowskim trzy opcje: relokację co najmniej 30 tys. migrantów rocznie, wpłaty finansowe (20 tys. euro za każdego nieprzyjętego migranta) lub wsparcie operacyjne. Pakt obejmuje wszystkie kraje członkowskie, w tym Polskę. Pan Premier Donald Tusk wielokrotnie podkreślał, że Polska nie wdroży go w sposób narzucający przyjmowanie migrantów. W dniu 4 lutego 2025 r. stwierdził: „Polska nie będzie implementowała żadnego paktu migracyjnego ani innych projektów, które miałyby doprowadzić do przymusowego przyjmowania migrantów” (oświadczenie na platformie X, @Platforma_org). Stanowisko to potwierdził minister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Siemoniak 5 marca 2025 r., wskazując, że wdrożenie paktu „nie jest możliwe” ze względu na presję migracyjną na granicy z Białorusią i Rosją. KRRiT w stanowisku z 12 marca 2025 r. ostrzegła przed ingerencją UE w suwerenność narodową, wzywając rząd do odrzucenia takich działań. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: W jaki sposób Polska zamierza implementować pakt migracyjny UE, skoro rząd jednoznacznie odrzuca przyjmowanie migrantów, których nie chce, a pakt jest prawnie wiążący dla wszystkich państw UE? Czy istnieje grupa migrantów, których rząd chce dobrowolnie przyjąć w ramach implementacji paktu migracyjnego UE? Czy wobec słów Pana Premiera Polska planuje skorzystać wyłącznie z opcji finansowych lub operacyjnych w ramach „obowiązkowej solidarności”, a jeśli tak, jak oszacowano koszty i jakie środki na ten cel zabezpieczono w budżecie? Czy rząd zamierza wynegocjować pełne wyłączenie Polski z mechanizmu relokacji, o czym wspominał premier Tusk? Jeśli tak, to w jaki sposób, skoro KE nie ogłosiła jeszcze szczegółów zwolnień z paktu dla krajów pod presją migracyjną? Czy ministerstwo przewiduje ryzyko działań prawnych ze strony KE w przypadku niewdrożenia paktu, jak sugerowała komisarz Ylva Johansson w kwietniu 2024 r., i jakie kroki są podejmowane, by temu zapobiec? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów Odpowiedź na interpelację nr 9419 w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 15-05-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 9419 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie sposobu implementacji paktu migracyjnego UE przez Polskę w kontekście odmowy przyjmowania niechcianych migrantów, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że stanowisko Rządu Rzeczypospolitej Polskiej (RP) w zakresie Paktu o migracji i azylu (dalej: Pakt) pozostaje niezmienne i jest negatywne. W wyniku błędów negocjacyjnych popełnionych przez poprzedni rząd w czasie negocjacji toczących się pomiędzy 2016 i 2023 rokiem, akty prawne wchodzące w zakres Paktu w niewystarczającym stopniu wychodzą naprzeciw instrumentalizacji migracji, z jaką mamy do czynienia m.in. na granicy polsko-białoruskiej. W tym miejscu pragnę przypomnieć stanowisko rządu zgodnie, z którym Polska nie będzie wdrażać jakichkolwiek przepisów prawa, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu państwa i obywateli, porządkowi publicznemu czy spójności społecznej. Odnosząc się do mechanizmu solidarności zawartego w Pakcie należy zauważyć, że Państwa Członkowskie Unii Europejskiej (UE) mają swobodny wybór w zakresie wkładów solidarnościowych pomiędzy relokacją, wkładami finansowymi oraz tzw. alternatywnymi środkami wsparcia (obejmującymi m.in. uczestnictwo w projektach zarządzania migracjami). Jeżeli Pakt wszedłby w życie, co nadal nie jest przesądzone, to Polska zaoferuje jedynie tzw. alternatywne środki wsparcia, czyli takie które są realizowane m.in. przez Straż Graniczną od wielu lat. Są to np. działania realizowane w ramach operacji agencji Frontex na granicach zewnętrznych UE. Komisja Europejska wielokrotnie potwierdziła możliwość wykorzystania alternatywnych wobec dobrowolnej relokacji środków solidarności, a także możliwość zwolnienia z udziału w mechanizmie solidarności. Sytuacja na granicy polsko-białoruskiej, a ponadto obecność w Polsce prawie miliona uchodźców wojennych z Ukrainy jest potwierdzoną przesłanką do ubiegania się o pełne zwolnienie z systemu solidarności przewidzianej w Pakcie . Mając na uwadze, że relokacja nie jest obowiązkowa, należy wskazać, że przywołane przez Pana Posła w jednym z pytań niniejszej interpelacji negocjacje w ww. zakresie byłyby bezprzedmiotowe. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w związku z tym, iż interes Polski nie został wystarczająco zabezpieczony na etapie negocjacji treści aktów wchodzących w zakres Paktu , prowadzonych w latach 2020-2023, Rząd RP podejmuje i w dalszym ciągu będzie podejmował wszelkie działania na forum UE, aby zabezpieczyć interes kraju. Polska ponosi obecnie ciężar ochrony znacznej części wschodniej granicy zewnętrznej UE w sytuacji ataku hybrydowego, wykorzystującego migrację jako broń, a ponadto udziela wsparcia znacznej grupie uchodźców wojennych z Ukrainy. W związku z powyższym Rząd RP nie widzi możliwości nałożenia na Polskę jakichkolwiek dodatkowych obciążeń w ramach Paktu . Jednocześnie należy podkreślić, że Polska jest w stałym kontakcie z Komisją Europejską, która w swoich wystąpieniach nie wskazuje na zasadność podejmowania działań prawnych przeciwko Polsce. Powyższe stanowisko potwierdził Komisarz UE ds. wewnętrznych i migracji Pan Magnus Brunner podczas ostatniej wizyty na granicy polsko–białoruskiej, dziękując jednocześnie Polsce za wysiłki włożone w ochronę zewnętrznej granicy UE. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji