Interpelacja w sprawie przeciwdziałania nielegalnym przelotom dronów nad wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej

Interpelacja w sprawie przeciwdziałania nielegalnym przelotom dronów nad wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej Interpelacja nr 9417 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie przeciwdziałania nielegalnym przelotom dronów nad wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 18-04-2025 Szanowny Panie Premierze, Szanowny Panie Ministrze, z odpowiedzi udzielonej przez wiceministra spraw wewnętrznych i administracji na zapytanie przewodniczącego sejmowej Komisji do spraw Służb Specjalnych wynika, że w latach 2022-2024 Straż Graniczna odnotowała 301 przypadków bezprawnych przelotów dronów nad wschodnią granicą państwa. Według dostępnych danych w samym 2022 roku wszczęto 153 postępowania, z czego 68 dotyczyło przelotów nad granicą polsko-białoruską, a 64 nad granicą polsko-ukraińską. W 2023 roku liczba ta wyniosła 97 przypadków (50 na granicy z Białorusią, 30 na granicy z Ukrainą), natomiast w 2024 roku zarejestrowano 51 takich zdarzeń, z czego aż 33 na granicy z Białorusią. Zjawisko to jest szczególnie niepokojące, ponieważ nielegalne przeloty dronów służą nie tylko do przemytu towarów akcyzowych, co stanowi około 10-20% wszystkich przypadków, ale również do działań rozpoznawczych prowadzonych prawdopodobnie przez obce służby. Istnieje uzasadnione podejrzenie, że część tych urządzeń jest wykorzystywana przez białoruskie służby do monitorowania rozmieszczenia polskich posterunków i patroli w celu efektywniejszego kierowania ruchem nielegalnych migrantów. Problem nielegalnych przelotów dronów nad wschodnią granicą Polski ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa, zwłaszcza w kontekście trwającej presji migracyjnej oraz zagrożeń hybrydowych ze strony Białorusi i Rosji. Jak słusznie zauważył gen. Roman Polko “Tarczę Wschód tak naprawdę należałoby zacząć budować od stworzenia systemu rozpoznania i niszczenia dronów”, co podkreśla wagę tego zagadnienia dla bezpieczeństwa narodowego. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Jakie konkretne działania planuje podjąć ministerstwo w celu skutecznego wykrywania, identyfikowania i neutralizowania nielegalnie przelatujących dronów przekraczających wschodnią granicę Polski? Czy resort planuje wprowadzenie nowoczesnych systemów antydronowych na granicy wschodniej? Jeśli tak, to jakiego typu rozwiązania są rozważane i w jakim horyzoncie czasowym planowane jest ich wdrożenie? Czy ministerstwo rozważa utworzenie wyspecjalizowanych jednostek w ramach Straży Granicznej dedykowanych do walki z zagrożeniami powietrznymi niskiego pułapu? Jakie środki techniczne aktualnie posiadają polskie służby do wykrywania i neutralizacji nielegalnie przelatujących dronów oraz czy planowane jest ich wzmocnienie w najbliższym czasie? Czy prowadzone są rozmowy z partnerami z NATO i UE w zakresie współpracy i wymiany doświadczeń dotyczących zwalczania nielegalnych przelotów dronów nad granicami państwowymi? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych, które umożliwiłyby skuteczniejsze przeciwdziałanie i karanie sprawców nielegalnych przelotów dronów? W jaki sposób resort planuje włączyć kwestię ochrony przed nielegalnymi przelotami dronów w projekt budowy „Tarczy Wschód”? Jaka jest szacowana skala strat dla budżetu państwa wynikająca z przemytu towarów za pomocą dronów oraz jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu ograniczenia tego procederu? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie przeciwdziałania nielegalnym przelotom dronów nad wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej Odpowiedź na interpelację nr 9417 w sprawie przeciwdziałania nielegalnym przelotom dronów nad wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 14-05-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 9417 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie przeciwdziałania nielegalnym przelotom dronów nad wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej , z uwzględnieniem stanowisk Komendy Głównej Policji oraz Komendy Głównej Straży Granicznej, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje, pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W resorcie spraw wewnętrznych i administracji podejmowanych jest szereg działań zmierzających do zapewnienia służbom skutecznych narzędzi przeciwdziałania bezprawnemu wykorzystaniu bezzałogowych statków powietrznych. Resort spraw wewnętrznych i administracji aktywnie uczestniczył w przygotowaniu przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw [1] (dalej: ustawa ), która ma na celu dostosowanie polskiego systemu prawnego do przepisów prawa Unii Europejskiej dotyczących bezzałogowych statków powietrznych oraz systemów bezzałogowych statków powietrznych. W ustawie wprowadzono rozwiązania dające możliwość zniszczenia albo unieruchomienia albo przejęcia kontroli nad lotem bezzałogowego statku powietrznego, w przypadku gdy jest on wykorzystywany do działań niezgodnych z przepisami prawa. Ponadto tą ustawą wprowadzono zmiany w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej [2] , które polegały na: wprowadzeniu definicji broni pneumatycznej; dookreśleniu definicji wykorzystania środka przymusu bezpośredniego o przypadek zastosowania bezzałogowego statku powietrznego – jego zniszczenia albo unieruchomienia albo przejęcia kontroli nad jego lotem; umożliwieniu użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego w przypadku konieczności podjęcia działania polegającego na zniszczeniu albo unieruchomieniu bezzałogowego statku powietrznego albo przejęciu kontroli nad jego lotem, w przypadkach, o których mowa w art. 156ze ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze [3] ; uzupełnieniu katalogu środków przymusu bezpośredniego o środki i urządzenia przeznaczone do zniszczenia albo unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia kontroli nad jego lotem; wskazaniu, że środki i urządzenia przeznaczone do zniszczenia albo unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia kontroli nad jego lotem będzie można wykorzystać w przypadkach, o których mowa w art. 156ze ust. 1 ustawy Prawo lotnicze . Zniszczenie albo unieruchomienie bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcie kontroli nad jego lotem będzie mogło nastąpić przez wykorzystanie: urządzenia wykorzystującego lub zakłócającego fale radiowe; siatki obezwładniającej; bezzałogowych statków powietrznych; pocisków niepenetracyjnych lub innych przedmiotów miotanych za pomocą przeznaczonych do tego urządzeń oraz za pomocą broni palnej i broni pneumatycznej; urządzeń emitujących skumulowaną wiązkę energii lub fal elektromagnetycznych. W związku ze zmianą ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, polegającą na rozszerzeniu katalogu środków przymusu bezpośredniego o środki i urządzenia przeznaczone do zniszczenia albo unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia kontroli nad jego lotem wprowadzono również zmiany wynikowe m.in. w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [4] oraz ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej [5] . Jednocześnie należy wskazać, że funkcjonariusze Policji i Straży Granicznej uczestniczą w krajowych i międzynarodowych szkoleniach, sympozjach, konferencjach i spotkaniach poświęconych problematyce detekcji, identyfikacji i neutralizacji bezzałogowych statków powietrznych. Policja, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz w ramach krajowego systemu bezpieczeństwa, współpracuje ze Strażą Graniczną oraz Krajową Administracją Skarbową między innymi w zakresie zwalczania przestępczości związanej z przemytem nielegalnych towarów, w tym wyrobów akcyzowych oraz innych przedmiotów stanowiących obrót niezgodny z przepisami prawa. Ponadto uprzejmie informuję, że Policja prowadzi działania zmierzające do wyboru oraz zakupu systemu umożliwiającego wykrywanie i neutralizowanie zagrożeń związanych z użyciem bezzałogowych statków powietrznych. W Straży Granicznej natomiast są prowadzone analizy oraz rozpoznanie rynku w celu wprowadzenia optymalnych i skutecznych urządzeń służących do identyfikacji i neutralizacji bezzałogowych statków powietrznych dokonujących przelotu przez granicę państwową na małych wysokościach (do 500 m). Uwzględniając swoją właściwość wynikającą z przepisów prawa, Straż Graniczna koncentruje działania na wykrywaniu wskazanych obiektów oraz na współdziałaniu w przedmiotowym zakresie z Siłami Zbrojnymi RP. W tym miejscu należy podkreślić, że są kontynuowane prace związane z modernizacją istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej. W kontekście powyższego warto nadmienić, że obecnie Straż Graniczna dysponuje efektorami pozwalającymi na fizyczną (kinetyczną) eliminację zagrożeń. Natomiast stosownie do obowiązujących regulacji prawnych oraz po uzyskaniu pozytywnych testów urządzeń zakłócających, planowane jest rozszerzenie asortymentu posiadanych środków. Jednocześnie informuję, że w latach 2022–2024 Straż Graniczna prowadziła 60 postępowań karnych dotyczących ujawnionych zdarzeń z udziałem dronów przenoszących przez granicę państwową ładunki z papierosami o szacunkowej wartości 3 582 725 zł. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U poz. 179 [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 555. [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm. [5] Dz. U. z 2024 r. poz. 915, z późn. zm.