Interpelacja w sprawie zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli

Interpelacja w sprawie zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli Interpelacja nr 9365 do ministra edukacji w sprawie zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli Zgłaszający: Mateusz Bochenek Data wpływu: 17-04-2025 Szanowna Pani Minister, na skutek niejednoznacznej interpretacji zapisów rozporządzenia MEN z dnia 31 stycznia 2005 w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. 2024 poz. 755) w zakresie możliwości wypłaty dodatków za warunki pracy nauczycielom prowadzącym zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, niektóre organa prowadzące szkoły specjalne wypłacają nauczycielom WWR dodatki za warunki pracy, inne natomiast, z obawy o złamanie dyscypliny finansowej takich dodatków nie wypłacają. Ponadto wskazywana niejednoznaczność w stosowaniu ww. zapisów prawa skutkuje trudną do zrozumienia sytuacją. Mianowicie dziecko z głęboką niepełnosprawnością intelektualną i orzeczeniem o potrzebie indywidualnych zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz opinią o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju realizuje zajęcia z nauczycielem w ramach zajęć rewalidacyjno-wychowawczych (Dz. U. z 2013, poz. 529) oraz zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju (Dz. U. 2017 poz. 1635). Nauczyciel prowadząc zajęcia z dzieckiem w ramach wczesnego wspomagania rozwoju nie otrzymuje dodatku za trudne i uciążliwe warunki pracy, które otrzymuje pracując z tym samym dzieckiem w ramach zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Rodzi to wiele poczucia niesprawiedliwości, nierówności i dezorganizuje pracę wielu szkół prowadzących obok zajęć szkolnych zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju. Terapeuci WWR to profesjonaliści, którzy posiadają nie tylko odpowiednie wykształcenia wyższe (psychologiczne, pedagogiczne, rehabilitacyjne, logopedyczne), ale także szereg wysoce wyspecjalizowanych kursów kwalifikacyjnych, szkoleń i innych form doskonalenia wiążących się z ogromnymi nakładami finansowymi. Dla przykładu podstawowy kurs NDT Bobath, tj. jednej z najbardziej istotnych i efektywnych metod pracy rehabilitacyjnej z małym dzieckiem wiąże się z kosztem około 20 000,00 zł, a kurs integracji sensorycznej także kluczowej w pracy z większością małych dzieci, to wydatek co najmniej 7 000,00 zł. Warto nadmienić także, że dofinansowanie tych form doskonalenia ze środków budżetowych niejednokrotnie oscyluje wokół kwoty 1 500,00 zł. Praca w tym zawodzie jest szczególnie obciążająca zarówno pod względem emocjonalnym jak i fizycznym. Brak tych dodatków budzi szereg obaw w środowiskach nauczycielskich. Z jednej strony może to wpływać na pogorszenie warunków pracy tych specjalistów, a z drugiej strony nierówna sytuacja finansowa zniechęca wielu terapeutów do podejmowania pracy w tym zawodzie. Powyższa kwestia jeszcze bardziej komplikuje i tak, już trudną sytuację na rynku pracy nauczycieli. Istnieje rosnące zagrożenie postępującym ograniczeniem dostępu i jakości usług wczesnego wspomagania rozwoju w sektorze publicznym. Mając na uwadze wyżej opisaną sprawę proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy zdaniem Ministra Edukacji możliwe jest wypłacanie przez organy prowadzące publiczne szkoły, przedszkola i placówki specjalne, wyżej wymienionych dodatków za warunki pracy nauczycielom prowadzącym zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju z dziećmi z niepełnosprawnością? Jeżeli tak, proszę o podanie podstawy prawnej? Czy Pani Minister przewiduje zmianę w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. 2024 poz. 755) i uzupełnienie określonego w § 8 katalogu rodzajów zajęć dla których przysługują dodatki za warunki pracy o zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju?

Odpowiedź na interpelację w sprawie zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli Odpowiedź na interpelację nr 9365 w sprawie zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 14-05-2025 Szanowny Panie Pośle, zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024r. poz. 986 z późn. zm.) nauczycielom pracującym w trudnych lub uciążliwych warunkach przysługuje z tego tytułu dodatek za warunki pracy. Wykaz trudnych i uciążliwych warunków pracy, stanowiących podstawę do przyznania z tego tytułu dodatku, zawierają przepisy § 8 i 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 755 z późn. zm.). Stosownie do § 8 ww. rozporządzenia, za pracę w trudnych warunkach uznaje się m.in.: prowadzenie zajęć dydaktycznych i wychowawczych w specjalnych przedszkolach (oddziałach), szkołach (oddziałach) specjalnych oraz prowadzenie indywidualnego nauczania dziecka zakwalifikowanego do kształcenia specjalnego oraz prowadzenie badań psychologicznych i pedagogicznych, w tym badań logopedycznych, udzielanie dzieciom i młodzieży pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym pomocy logopedycznej, pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu, a także udzielanie rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej związanej z wychowywaniem i kształceniem dzieci i młodzieży w poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz w innych poradniach specjalistycznych. Odnosząc się do wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z art. 127 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.), w przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną. Zgodnie z powyższym, realizacja zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie jest obligatoryjną działalnością jednostek systemu oświaty. Stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. poz. 1635), do zadań specjalistów wchodzących w skład zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka należy w szczególności: ustalenie, na podstawie diagnozy poziomu funkcjonowania dziecka zawartej w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, kierunków i harmonogramu działań podejmowanych w zakresie wczesnego wspomagania i wsparcia rodziny dziecka, uwzględniających rozwijanie aktywności i uczestnictwa dziecka w życiu społecznym oraz eliminowanie barier i ograniczeń w środowisku utrudniających jego funkcjonowanie; nawiązanie współpracy z: przedszkolem, inną formą wychowania przedszkolnego, oddziałem przedszkolnym w szkole podstawowej, do którego uczęszcza dziecko, lub innymi podmiotami, w których dziecko jest objęte oddziaływaniami terapeutycznymi, w celu zapewnienia spójności wszystkich oddziaływań wspomagających rozwój dziecka, podmiotem leczniczym w celu zdiagnozowania potrzeb dziecka wynikających z jego niepełnosprawności, zapewnienia mu wsparcia medyczno-rehabilitacyjnego i zalecanych wyrobów medycznych oraz porad i konsultacji dotyczących wspomagania rozwoju dziecka, ośrodkiem pomocy społecznej w celu zapewnienia dziecku i jego rodzinie pomocy, stosownie do ich potrzeb; opracowanie i realizowanie z dzieckiem i jego rodziną indywidualnego programu wczesnego wspomagania, zwanego dalej "programem", z uwzględnieniem działań wspomagających rodzinę dziecka w zakresie realizacji programu oraz koordynowania działań osób prowadzących zajęcia z dzieckiem; ocenianie postępów oraz trudności w funkcjonowaniu dziecka, w tym identyfikowanie i eliminowanie barier i ograniczeń w środowisku utrudniających jego aktywność i uczestnictwo w życiu społecznym; analizowanie skuteczności pomocy udzielanej dziecku i jego rodzinie, wprowadzanie zmian w programie, stosownie do potrzeb dziecka i jego rodziny, oraz planowanie dalszych działań w zakresie wczesnego wspomagania. Analizując przepisy rozporządzenia w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci należy stwierdzić, że nauczyciele powołani do zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka nie pracują w warunkach określonych literalnie w § 8 rozporządzenia w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy. Wykonywania przez nauczycieli zadań z zakresu wczesnego wspomagania rozwoju dzieci nie można zatem uznać za pracę w trudnych warunkach. Zgodnie z powyższym, należy podkreślić, że w ramach obecnie obowiązujących przepisów, dodatek za warunki pracy nie przysługuje nauczycielom powołanym do zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Należy jednak podkreślić, że dyrektor szkoły posiada instrument płacowy pozwalający docenić finansowo szczególne zaangażowanie nauczyciela w pracę. Takim elementem systemu wynagradzania jest dodatek motywacyjny, który przyznawany jest w zależności od oceny zaangażowania nauczyciela w realizację obowiązków służbowych. Zgodnie z § 6 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 755, z późń. zm.) do ogólnych warunków przyznawania nauczycielom dodatku motywacyjnego zaliczane jest m.in. efektywne wypełnianie zadań i obowiązków związanych z powierzonym stanowiskiem oraz realizowanie w szkole zadań edukacyjnych, wynikających z przyjętych przez organ prowadzący priorytetów w realizowanej lokalnej polityce oświatowej. Jednocześnie uprzejmie informuję, że w celu wypracowania rozwiązań systemowych w dziedzinie pragmatyki zawodowej nauczycieli, został powołany Zespół do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli, w skład którego wchodzą przedstawiciele strony rządowej, reprezentatywnych organizacji związkowych oraz ogólnopolskich organizacji jednostek samorządu terytorialnego. Biorąc pod uwagę wnioski z prac grup roboczych powołanych w ramach Zespołu, przygotowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (nr UD199 w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów) zawierający propozycje regulacji wspierających nauczycieli i wychodzących naprzeciw najpilniejszym oczekiwaniom. Zaproponowane zmiany ustawowe mają na celu przede wszystkim podniesienie prestiżu zawodu nauczyciela przez zapewnienie nauczycielom korzystniejszych niż obecnie rozwiązań zawartych w pragmatyce zawodowej, w szczególności w zakresie wynagradzania, czasu pracy oraz ochrony stosunku pracy. Na dalszym etapie prac Zespołu przedmiotem analizy będą również kwestie dotyczące upoważnień do poszczególnych dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, m.in. dodatku za warunki pracy. Rozszerzenie uprawnienia do dodatku za warunki pracy wymaga bowiem dalszej i pogłębionej analizy w szerszym kontekście uwarunkowań systemowych i finansowych w zakresie wynagradzania nauczycieli. Współczesne wyzwania stojące przed nauczycielami w zakresie kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, wymagających specjalnych metod pracy powodują, że aktualizacja przepisów w kwestii uprawnienia do ww. dodatku powinna zostać poddana szczegółowej dyskusji. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu