Interpelacja w sprawie zasad przyznawania punktów w procesie rekrutacji do przedszkoli publicznych

Interpelacja w sprawie zasad przyznawania punktów w procesie rekrutacji do przedszkoli publicznych Interpelacja nr 9317 do ministra edukacji w sprawie zasad przyznawania punktów w procesie rekrutacji do przedszkoli publicznych Zgłaszający: Jarosław Wałęsa Data wpływu: 15-04-2025 Gdańsk, dnia 15 kwietnia 2025 r. Szanowna Pani Minister, z rosnącym niepokojem obserwuję sytuację związaną z procesem rekrutacji dzieci do przedszkoli publicznych. Coraz więcej rodziców uchyla się od obowiązku szczepień ochronnych swoich dzieci, co nie tylko naraża ich zdrowie, ale również stanowi zagrożenie dla zdrowia publicznego oraz bezpieczeństwa innych dzieci uczęszczających do tych placówek. W związku z tym zwracam się z prośbą o rozważenie wprowadzenia zmian w systemie rekrutacyjnym do przedszkoli publicznych, polegających na premiowaniu dzieci, które zostały objęte obowiązkowym kalendarzem szczepień ochronnych. Szczepienia ochronne to jedno z najskuteczniejszych narzędzi zapobiegania poważnym chorobom zakaźnym. Dzięki osiągnięciom nauki w tej dziedzinie, znacząco ograniczono liczbę zachorowań i zgonów z powodu wielu chorób, które wcześniej stanowiły ogromne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Mimo to, w ostatnich latach obserwujemy niepokojący wzrost liczby rodziców rezygnujących ze szczepień swoich dzieci. Przedszkola to miejsca, w których dzieci mają ze sobą bliski i częsty kontakt, co znacznie zwiększa ryzyko rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych. Dlatego tak istotne jest wprowadzenie rozwiązań systemowych, które - bez wykluczania żadnego dziecka do prawa do edukacji - będą jednocześnie wspierać rodziców dbających o zdrowie swoje i innych. Choć niektóre jednostki samorządu terytorialnego wdrażają już podobne rozwiązania na poziomie lokalnym, brakuje ich w ogólnokrajowych kryteriach rekrutacyjnych do placówek edukacyjnych. W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa wprowadzenie zapisów premiujących dzieci zaszczepione zgodnie z kalendarzem szczepień ochronnych w systemie punktowym rekrutacji do przedszkoli publicznych, a jeśli tak - jaki jest przewidywany termin wdrożenia tego rozwiązania? 2. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej współpracuje z Ministerstwem Zdrowia w zakresie promocji szczepień ochronnych, m.in. poprzez mechanizmy rekrutacyjne ujęte w przepisach ustawowych? 3. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Edukacji Narodowej w celu zapewnienia jeszcze wyższego poziomu bezpieczeństwa zdrowotnego dzieci w przedszkolach, szczególnie w kontekście zapobiegania chorobom zakaźnym?

Odpowiedź na interpelację w sprawie zasad przyznawania punktów w procesie rekrutacji do przedszkoli publicznych Odpowiedź na interpelację nr 9317 w sprawie zasad przyznawania punktów w procesie rekrutacji do przedszkoli publicznych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 04-05-2026 Szanowny Panie Marszałku, Ministerstwo Edukacji Narodowej z Ministerstwem Zdrowia działa wspólnie na rzecz zwiększenia stanu zaszczepienia dzieci i młodzieży przeciw chorobom zakaźnym w ramach Programu Szczepień Ochronnych. Skuteczność tej formy działań profilaktycznych, jaką stanowią szczepienia ochronne, zależy w dużej mierze od świadomości i zaangażowania rodziców oraz opiekunów dzieci i uczniów. Poddanie dzieci szczepieniom ochronnym jest gwarancją ich bezpieczeństwa. Szczepionki są skuteczną metodą chroniącą przed zarażeniem różnymi chorobami. Z tego powodu tak ważna jest edukacja zdrowotna, która uczy - dziś młodych, a jutro rodziców, prozdrowotnego stylu życia, nawyków i postaw, wpływających nie tylko na ich dobre samopoczucie i kondycję, ale także w wymiarze społecznym - na ograniczenie chorób cywilizacyjnych, w tym zakaźnych. Szerokie akcje edukacyjne, upowszechnianie materiałów edukacyjno-informacyjnych dotyczących profilaktyki zdrowotnej, w tym również z zakresu szczepień profilaktycznych wpisują się każdorazowo bezpośrednio w profilaktyczne zadania szkoły. Takie działania są gwarantem zapewnienia jeszcze wyższego poziomu bezpieczeństwa zdrowotnego nie tylko dzieci w przedszkolach, ale także uczennic i uczniów - szczególnie w kontekście zapobiegania chorobom zakaźnym. Szczepienia chronią przed poważnymi chorobami, nowotworami i zmniejszają rozprzestrzenieniem się wirusów. Warto je traktować nie tylko jako indywidualną ochronę, ale także element troski o zdrowie publiczne. Wszystkie szczepionki dostępne w krajach Unii Europejskiej, a co za tym idzie również w Polsce przeszły procedurę dopuszczenia do obrotu decyzją Komisji Europejskiej po wcześniejszej naukowej ocenie Europejskiej Agencji Leków. Wszystkie szczepionki to produkty lecznicze zarejestrowane ze wskazaniami stosowania w celu zapobiegania konkretnym chorobom. Bezpieczeństwo ich stosowania, skuteczność i jakość zostały pozytywnie ocenione przez Europejską Agencję Leków, w której zasiada również przedstawiciel Polski. Szczepionki opracowywane są zgodnie z tymi samymi wymogami dotyczącymi jakości, bezpieczeństwa i skuteczności, jak inne produkty lecznicze. Ministerstwo Edukacji Narodowej nawiązało współpracę z WHO w zakresie wdrożenia w polskich szkołach platformy Immune Patrol . Immune Patrol to bezpłatna, cyfrowa platforma edukacyjna wykorzystująca gry, opracowana przez Biuro Regionalne dla Europy Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) do wykorzystania przez szkoły. Platforma zawiera treści edukacyjne poparte dowodami naukowymi z zakresu działań szczepień ochronnych i szczepionek oraz chorób i ich przenoszenia. Narzędzie jest ciekawe i interaktywne, może być wykorzystywane w szkole przez uczniów w wieku 10-12 lat poprzez gry i symulacje cyfrowe. Zawiera 6 modułów, z których każdy trwa 60 min. Treści na platformie zostały zaakceptowane przez Ministerstwo Zdrowia oraz Główny Inspektorat Sanitarny. Obecnie trwają ostatnie prace związane z uruchomieniem pilotażu wdrożeniem gry do szkół podstawowych. Zostały już wybrane szkoły, w których odbędzie się pilotaż. Należy zaznaczyć, że system oświaty jest miejscem kształtowania postaw odpowiedzialności społecznej i w tym zakresie wspiera system ochrony zdrowia publicznego. Nie jest zaś miejscem penalizacji zachowań, co do których inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego przewidują kary administracyjnie i powołują służby odpowiedzialne za ich egzekwowanie. Minister Edukacji nie planuje uzależniać uprawnienia do korzystania przez dzieci z wychowania przedszkolnego od ich kalendarza szczepień . Niemniej jednak, należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach, m.in. z 18 maja 2023 r. (sygn. III OSK 2204/21) oraz wcześniejszych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, potwierdza, że samorządy mogą ustalać dodatkowe punkty w rekrutacji do publicznych przedszkoli za zaszczepienie dziecka zgodnie z kalendarzem szczepień. Inne uwarunkowania dotyczą obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego oraz obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, które reguluje w Polsce ustawa zasadnicza oraz ustawa – Prawo oświatowe [1] . Sposób wykonywania obowiązku szkolnego określają przepisy prawa oświatowego. Prawo do nauki oznacza, że nikomu, kto chce się uczyć, a nie ukończył 18 lat, nie wolno odmawiać tego prawa, a na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia odpowiednich ku temu możliwości. Zasada powszechnej dostępności do publicznych przedszkoli (nie tylko w ramach rocznego przygotowania przedszkolnego), szkół i placówek jest również jedną z podstawowych zasad określonych w art. 1 ustawy - Prawo oświatowe. Zgodnie z tą zasadą, zadaniem systemu oświaty jest zapewnienie realizacji prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju. Instytucjami systemu oświaty, które mają zapewnić realizację tych praw uczniów są przede wszystkim przedszkola oraz szkoły. W szczególności na publicznych przedszkolach i publicznych szkołach spoczywa odpowiedzialność za realizację prawa do powszechnego dostępu do edukacji i w związku z tym są one obowiązane do organizacji zajęć dydaktycznych co do zasady w siedzibie przedszkola lub szkoły lub w określonych prawem sytuacjach zdalnie. Każda forma zajęć ma służyć realizacji programu edukacyjnego. Należy przy tym zauważyć, że realizacja rocznego obowiązku przygotowania przedszkolnego oraz obowiązku szkolnego i obowiązku nauki nie jest wyłącznie uprawnieniem obywatela, ale również jego zobowiązaniem ustawowym do budowania potencjału państwa, który jest egzekwowanym na drodze administracyjnej [2] . Politykę ukierunkowaną na ochronę zdrowia m.in. dzieci zarówno tych zaszczepionych, jak i niezaszczepionych jest uregulowana w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi [3] . Obowiązek szczepień przeciw chorobom zakaźnym wynika z art. 5 ust. 1 lit. b oraz z art. 17 ust. 1 ww. ustawy. Zakres podmiotowy stosowania ww. obowiązku (tzn. osoby lub grupy osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym) oraz jego zakres przedmiotowy (tzn. choroby zakaźne objęte obowiązkiem szczepień ochronnych) określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2013 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych [4] . Przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz wyżej wymienione rozporządzenie stanowią realizację obowiązku zwalczania przez władze publiczne chorób epidemicznych, wynikającego z art. 68 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Osobami obowiązanymi do wykonania prawnego obowiązku poddawania szczepieniom dzieci lub innych osób nieposiadających zdolności do czynności prawnych są ich rodzice lub opiekunowie prawni. Nałożenie przez ustawodawcę powszechnego obowiązku poddawania dzieci szczepieniom ochronnym przeciw wybranym chorobom zakaźnym służy zapewnieniu wysokiego odsetka osób uodpornionych w całej populacji i jest wspierane działaniami oświatowo-zdrowotnymi propagującymi wiedzę o roli szczepień w zapobieganiu chorobom zakaźnym. Administracyjny obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym (poddawania dzieci szczepieniom ochronnym) ma charakter osobistego świadczenia osoby zobowiązanej o charakterze niepieniężnym i wynika wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Jego niewykonanie skutkuje egzekucją wykonania na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [5] . Zgodnie z ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej [6] organami właściwymi do sprawowania nadzoru nad wykonywaniem szczepień są państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni. Jednostki systemu oświaty – przedszkola i szkoły – są miejscem zdobywania wiedzy o zdrowiu i rozwijania kompetencji oraz kształtowania postaw prozdrowotnych uczniów. Zakres tej wiedzy obejmuje dostosowane do wieku i możliwości poznawczych ucznia i uczennicy na różnych etapach edukacyjnych informacje dotyczące zdrowia człowieka, aspektów zdrowia publicznego oraz jego ochrony z uwzględnieniem informacji na temat roli szczepień ochronnych w tym procesie. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.). [2] Art. 42 ustawy – Prawo oświatowe. [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 924, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, z późn. zm. [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 132. [6] Dz. U. z 2024 r. poz. 416.