Interpelacja w sprawie ujednolicenia systemów elektronicznej rekrutacji do szkół
Interpelacja nr 9266
do ministra edukacji
w sprawie ujednolicenia systemów elektronicznej rekrutacji do szkół
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 14-04-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi sygnałami od dyrektorów szkół, nauczycieli, rodziców dotyczącymi problemów wynikających z funkcjonowania rozproszonych systemów elektronicznej rekrutacji do szkół ponadpodstawowych, zwracam się z uprzejmą prośbą o zajęcie stanowiska w poniższej sprawie.
Obecnie szkoły w Polsce korzystają z różnych, komercyjnych systemów rekrutacyjnych i dzienników elektronicznych, które nie są ze sobą kompatybilne ani zintegrowane. Sytuacja ta prowadzi do niedogodności w przypadku, gdy sąsiadujące ze sobą miasta, gminy lub powiaty wykorzystują różne rozwiązania informatyczne.
Jednym z głównych problemów jest brak wzajemnej widoczności danych o kandydatach pomiędzy systemami. Przykładowo – szkoła w jednym powiecie nie ma możliwości zweryfikowania, czy uczeń złożył aplikację do szkoły w innym powiecie. Informacja o tym często pojawia się dopiero po zakończeniu rekrutacji, kiedy uczeń nie dopełni formalności związanych z zapisem. W rezultacie szkoła, nie wiedząc, że kandydat wybrał inną placówkę, odrzuca kolejnych chętnych, mimo że w rzeczywistości posiada wolne miejsca. To z kolei prowadzi do niepotrzebnego zamieszania oraz zmniejsza efektywność i przejrzystość procesu rekrutacyjnego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) zwracam się z uprzejmą prośbą do Pani Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje podjęcie działań mających na celu standaryzację lub integrację systemów elektronicznej rekrutacji w skali ogólnopolskiej?
Czy możliwe jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających migrację lub synchronizację danych pomiędzy obecnie funkcjonującymi systemami, tak aby szkoły miały dostęp do informacji o aplikacjach uczniów w innych regionach?
Czy ministerstwo rozważa utworzenie jednolitego, ogólnopolskiego systemu rekrutacyjnego, który byłby połączony z:
elektronicznym dziennikiem ucznia,
portalem do wyboru rozszerzeń maturalnych,
platformą z wynikami egzaminów zewnętrznych,
oraz innymi funkcjonalnościami wspierającymi proces edukacyjny i organizacyjny w szkołach?
W mojej ocenie centralizacja i integracja tych usług przyczyniłaby się do znacznego zwiększenia efektywności, przejrzystości i wygody zarówno dla uczniów, rodziców, jak i dla szkół oraz organów prowadzących.
Z poważaniem Dorota Marek
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
14.05.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie ujednolicenia systemów elektronicznej rekrutacji do szkół
Odpowiedź na interpelację nr 9266
w sprawie ujednolicenia systemów elektronicznej rekrutacji do szkół
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 14-05-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Doroty Marek w sprawie ujednolicenia systemów elektronicznej rekrutacji do szkół.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Obowiązujące rozwiązania systemowe w edukacji zapewniają każdemu uczniowi (bez wyjątku) bezpłatną realizację obowiązku nauki w szkole znajdującej się w sieci szkół publicznych [1] .
W tym celu przygotowano ustawowe przepisy dotyczące przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego do szkół ponadpodstawowych, które szczegółowo określają warunki, kryteria i etapy przeprowadzania tego postępowania.
Przyjęte rozwiązania kształtują definicję „zasady powszechnej dostępności publicznych przedszkoli, szkół i placówek”, jako podstawę do ubiegania się o przyjęcie do wybranego przedszkola, szkoły albo placówki na równych, przejrzystych i możliwych do spełnienia warunkach, lecz bez gwarancji, że osoba zainteresowana zostanie przyjęta do wybranej jednostki (o ile nie jest to szkoła podstawowa z wyznaczonym obwodem).
Zgodnie z art. 130 ust. 1 i art. 161 ustawy Prawo oświatowe, do klas I publicznych szkół ponadpodstawowych wszystkich typów przyjmuje się ucznia po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego.
Zasady i kryteria w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły ponadpodstawowej są uregulowane na poziomie ustawy Prawo oświatowe [2] .
Absolwent szkoły podstawowej może ubiegać się o przyjęcie do szkoły ponadpodstawowej na terenie całego kraju w trybie postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego.
Za organizację sieci szkół ponadpodstawowych odpowiada powiat, który musi zapewnić miejsca realizacji obowiązku nauki nieletnim mieszkańcom danego powiatu, w szkołach prowadzonych na terenie danego powiatu, lecz bez gwarancji realizacji tego obowiązku w wybranej przez kandydata szkole. Jednocześnie ww. przepisy nie ograniczają dostępu do tych miejsc innym kandydatom zamieszkałym poza danym powiatem.
Absolwent szkoły podstawowej może (zgodnie z art. 156 ustawy Prawo oświatowe) ubiegać się o przyjęcie do nie więcej niż trzech wybranych szkół ponadpodstawowych, chyba że organ prowadzący (za organizację sieci szkół ponadpodstawowych odpowiada powiat [3] ) dopuści możliwość składania wniosku do więcej niż trzech wybranych publicznych szkół.
Powyższy limit nie dotyczy całego kraju, a jedynie szkół prowadzonych przez konkretny organ prowadzący (powiat). Oznacza to, że każdy absolwent szkoły podstawowej może aplikować do co najmniej trzech szkół w poszczególnych powiatach, niezależnie od miejsca zamieszkania kandydata.
Tym samym każdy kandydat do szkoły ponadpodstawowej może kandydować do kilku sieci szkół (tj. do szkół położonych w różnych powiatach) i wskazać w każdej z nich (tj. w każdym z powiatów) szkoły w porządku od najbardziej do najmniej preferowanych przez kandydata.
Dla efektywniejszego przeprowadzania tego postępowania ustawodawca upoważnił organ prowadzący szkoły do uruchomienia systemu informatycznego [4] , który obsługuje postępowanie rekrutacyjne. Uruchomienie tych systemów umożliwiło organom prowadzącym rozszerzenie liczby szkół, do których w ramach jednej sieci szkół może ubiegać się dany kandydat. Uruchomiony system informatyczny jest narzędziem pomocniczym dla komisji rekrutacyjnej, której ustawowym zadaniem jest rozstrzygnięcie postępowania rekrutacyjnego zgodnie z warunkami i kryteriami określonymi w ustawie Prawo oświatowe [5] .
Fakt złożenia w innym powiecie (konkretnej sieci szkół) aplikacji nie może mieć żadnego przełożenia na wynik postępowania rekrutacyjnego w innym powiecie (innej sieci), ponieważ każda z tych sieci przeprowadza niezależne postępowania rekrutacyjne. W ostateczności kandydat może być zakwalifikowany do kilku szkół w różnych powiatach (w każdej z sieci do jednej szkoły wskazanej w jego wniosku, w której uzyskał konkurencyjny wynik rekrutacji w odniesieniu do pozostałych kandydatów) i to od jego decyzji zależy, do której szkoły ostatecznie złoży komplet wymaganych dokumentów (potwierdzi wolę przyjęcia składając oryginał świadectwa ukończenia szkoły podstawowej i zaświadczenia o wynikach egzaminu ósmoklasisty [6] ). Na pozostałe po przeprowadzonym postępowaniu rekrutacyjnym wolne miejsca dyrektorzy szkół są zobowiązani przeprowadzić, na tych samych zasadach, postępowanie uzupełniające [7] . Takie rozwiązanie jest nastawione na rozszerzenie oferty edukacyjnej dla kandydata i efektywniejsze rozdysponowanie publicznych miejsc w szkołach ponadpodstawowych na zasadach powszechnej dostępności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.
Jednocześnie informuję, że ME podejmuje działania mające na celu usprawnienie procesów wykorzystania gromadzonych danych oświatowych, w tym m. in. w procesie rekrutacji do szkół.
Centrum Informatyczne Edukacji (CIE), jednostka podległa ME, w ramach środków unijnych programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego realizuje projekt pn. „E-szkoła-rozwój narzędzi wspierających cyfryzację procesów rekrutacyjnych uczniów oraz generowanie dokumentów z podpisem cyfrowym”.
Celem projektu jest rozwój nowoczesnych narzędzi informatycznych wspierających cyfryzację procesów edukacyjnych. Jednym z elementów tego projektu jest opracowanie narzędzia mającego na celu wsparcie procesu rekrutacji do szkół ponadpodstawowych. Przedmiotowe narzędzie umożliwi pozyskiwanie jednostkom prowadzącym rekrutację do szkół ponadpodstawowych pozyskanie rzetelnych wyników egzaminu ósmoklasisty poszczególnych kandydatów.
Realizacja projektu stanowi kontynuację działań prowadzonych w poprzednich perspektywach finansowych UE, mających na celu integrację baz danych oświaty i cyfryzację procesów zachodzących w szkołach i instytucjach oświatowych. Na bazie Systemu Informacji Oświatowej (SIO) został zbudowany Krajowy System Danych Oświatowych (KSDO), z którym zintegrowane są bazy i systemy do obsługi egzaminów w Systemie Obsługi Egzaminów Ogólnokształcących (SIOEO). Zatem system KSDO zawiera, oprócz danych o szkołach i placówkach, danych o uczniach, także dane o wynikach egzaminów zewnętrznych. Stanowi więc olbrzymie repozytorium danych, które pozwala na dalszą rozbudowę systemu o kolejne rozwiązania, integrację kolejnych systemów i konsekwentną eliminację wielokrotnego wprowadzania tych samych danych.
Dane zawarte w systemie posłużą np. do wsparcia procesu rekrutacji do szkół wyższego stopnia. Przygotowanie dokumentów elektronicznych zawierających osiągnięcia kandydata np. wyniki egzaminów znacznie przyśpieszy proces rekrutacji i będzie dużą wygodą dla rodziców i dyrektorów szkół wyższego szczebla. Zgromadzone w KSDO dane pozwalają również na utworzenie repozytorium kolejnych danych o placówkach i uczniach, zawierających kompleksowe informacje zgromadzone w jednym miejscu.
KSDO umożliwia wymianę danych pomiędzy wieloma systemami, eliminując wielokrotne wprowadzanie tożsamych danych w oświatowych systemach/ zbiorach danych. Oznacza to uzyskanie interoperacyjności pomiędzy bazami danych oświaty i zasobami informacyjnymi, jak również wprowadzenie wspólnego interfejsu umożliwiającego obsługę istotnych obszarów dla użytkowników.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Art. 39 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz.737 z późn. zm.).
[2] Art. 134 ustawy . – Prawo oświatowe.
[3] Art. 39 ust. 7 ww. ustawy Prawo oświatowe.
[4] Art. 130 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe.
[5] Art. 157 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe.
[6] Art. 158 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe.
[7] Art. 161 ustawy Prawo oświatowe.