Interpelacja w sprawie skutków rozporządzeń ministra edukacji dotyczących prac domowych oraz ich wpływu na proces edukacji uczniów i organizację pracy nauczycieli — Interpelacje — MójRząd.pl | MójRząd.pl
Odpowiedziano
Interpelacja w sprawie skutków rozporządzeń ministra edukacji dotyczących prac domowych oraz ich wpływu na proces edukacji uczniów i organizację pracy nauczycieli
Złożona: 11.04.2025Odpowiedź: 12.05.2025Do: minister edukacji
Interpelacja w sprawie skutków rozporządzeń ministra edukacji dotyczących prac domowych oraz ich wpływu na proces edukacji uczniów i organizację pracy nauczycieli
Interpelacja nr 9244
do ministra edukacji
w sprawie skutków rozporządzeń ministra edukacji dotyczących prac domowych oraz ich wpływu na proces edukacji uczniów i organizację pracy nauczycieli
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 11-04-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 72 Konstytucji RP zwracam się z interpelacją w sprawie skutków wprowadzonych przez ministra edukacji rozporządzeń dotyczących prac domowych. Wprowadzenie tych przepisów miało na celu usprawnienie procesu nauczania oraz poprawę równowagi pomiędzy obowiązkami szkolnymi a czasem wolnym uczniów. Niemniej jednak pojawiają się liczne pytania dotyczące efektywności tych regulacji oraz potencjalnych negatywnych konsekwencji dla uczniów, nauczycieli i rodziców.
Pytania:
Skutki wprowadzenia rozporządzeń o pracach domowych : Jakie były główne cele wprowadzenia nowych rozporządzeń dotyczących prac domowych? W jaki sposób ministerstwo monitoruje wpływ tych regulacji na jakość procesu nauczania i osiągnięcia edukacyjne uczniów?
Zadowolenie uczniów i nauczycieli : Jakie są wyniki badań dotyczących zadowolenia uczniów i nauczycieli z nowego systemu dotyczącego pracy domowej? Czy ministerstwo zbiera opinie na temat obciążenia uczniów pracami domowymi, szczególnie w kontekście ich równowagi między nauką a odpoczynkiem?
Wyzwania w dostosowaniu rozporządzeń do różnorodności szkół : W jaki sposób ministerstwo odpowiada na trudności w implementacji rozporządzeń w różnych typach szkół, takich jak szkoły podstawowe, średnie oraz placówki o różnym charakterze edukacyjnym? Czy przepisy są na tyle elastyczne, by dostosować je do potrzeb lokalnych środowisk edukacyjnych?
Obciążenie rodziców : Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zmniejszenia obciążenia rodziców, którzy często stają się głównymi osobami wspierającymi uczniów w realizacji prac domowych? Czy ministerstwo rozważa jakiekolwiek wsparcie dla rodzin w zakresie pomocy w nauce, szczególnie w obliczu różnych możliwości edukacyjnych dostępnych w polskim systemie edukacyjnym?
Monitorowanie efektów rozporządzeń : Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie ogólnopolskiego badania, które pozwoli na ocenę wpływu nowych przepisów na efektywność nauczania, a także na życie uczniów? Jakie konkretne wskaźniki i metody będą stosowane w tym procesie?
Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
12.05.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie skutków rozporządzeń ministra edukacji dotyczących prac domowych oraz ich wpływu na proces edukacji uczniów i organizację pracy nauczycieli
Odpowiedź na interpelację nr 9244
w sprawie skutków rozporządzeń ministra edukacji dotyczących prac domowych oraz ich wpływu na proces edukacji uczniów i organizację pracy nauczycieli
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 12-05-2025
Szanowna Pani Poseł,
w związku z interpelacją z 23 kwietnia 2025 r. w sprawie skutków rozporządzenia Ministra Edukacji dotyczącego prac domowych oraz jego wpływu na proces edukacji uczniów i organizację pracy nauczycieli uprzejmie informuję, co następuje.
Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych [1] miała na celu ograniczenie zadawania wybranych rodzajów prac domowych uczniom szkół podstawowych. Na podstawie analizy badań naukowych stwierdzono, że nadmierna ilość zadań zleconych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych może prowadzić do zmęczenia uczniów, zmniejszenia zainteresowania nauką, a nawet zwiększenia nierówności edukacyjnych z uwagi na zróżnicowane zasoby dostępne w domu i wsparcie uczniów przez rodziców [2] .
Zmiany dotyczyły jedynie szkół podstawowych w następującym zakresie: prac pisemnych [3] i praktyczno-technicznych nie zadaje się uczniowi klas I-III, natomiast uczniom klas IV-VIII takie prace można zadać, z tym że nie jest ona obowiązkowa dla ucznia i nie ustala się z niej oceny [4] . Inne formy mogą być zadawane i oceniane, np. nauka słówek, pojęć, dat, wierszyków, obserwacje czy też przeanalizowanie określonego zagadnienia. Zatem wprowadzone zmiany nie oznaczają zniesienia obowiązku uczenia się w domu.
Ewaluację ww. przepisów przeprowadzi Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy. Badania przeprowadzane przez IBE-PIB mają pokazać, jak rozporządzenie zostało wdrożone w różnych szkołach. W ramach badania zostaną m.in. zebrane opinie nauczycieli oraz uczniów, zostanie również przeanalizowane, jak zmienią się wyniki egzaminów po roku szkolnym 2024/2025 (względem zeszłych lat) w szkołach, które zaprzestały zadawania prac domowych, w porównaniu do szkół, które od lat prac domowych nie stosowały (metoda różnic w różnicach, ang. Difference-in-Difference).
Jednocześnie należy podkreślić, że wyników egzaminu ósmoklasisty co do zasady nie można porównywać z wynikami z lat ubiegłych. W tym roku zwłaszcza takie porównanie jest niezasadne, gdyż w latach 2021–2024 podstawą przeprowadzenia egzaminu ósmoklasisty były tzw. wymagania egzaminacyjne, natomiast w obecnym roku szkolnym podstawą przeprowadzania tego egzaminu są wymagania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego.
Ministerstwo Edukacji Narodowej kieruje swoje działania przede wszystkim na wspieranie nauczycieli w organizacji procesu dydaktycznego z uwzględnieniem ww. zmiany. W tym celu IBE-PIB opracował informatory zawierające przykładowe rozwiązania i dobre praktyki przydatne w zadawaniu prac domowych zgodnie z wymogami rozporządzenia. W publikacjach zaprezentowane są także wnioski, jakie płyną z badań naukowych na temat prac domowych, oraz omówione są różnorodne czynniki i strategie wynikające z nich dla praktyki szkolnej. Informatory te mogą również stanowić wydatną pomoc dla rodziców wspierających uczniów w procesie uczenia się [5] . Poradniki można znaleźć na stronie IBE-PIB pod adresem:
https://ibe.edu.pl/pl/jak-wspierac-uczniow-w-samodzielnym-uczeniu-sie-publikacje
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. 2024 poz. 438.
[2] Zgodnie z ustawą – Karta Nauczyciela nauczyciel ma prawo wyboru metod nauczania, w tym także form utrwalania wiedzy czy doskonalenia umiejętności ucznia – art. 12 ust. 2 (Dz. U. 2024 poz. 986).
[3] Z wyjątkiem ćwiczeń z zakresu tzw. małej motoryki.
[4] Rozporządzenie w sprawie oceniania § 12a ust. 1.
[5] Jeden z dostępnych poradników jest dedykowany specjalnie rodzicom: Jak wspierać uczniów w samodzielnym uczeniu się? Vademecum dla rodziców uczniów .