Interpelacja w sprawie włączenia samorządów uczniowskich w proces powoływania dyrektorów szkół
Interpelacja nr 9171
do ministra edukacji
w sprawie włączenia samorządów uczniowskich w proces powoływania dyrektorów szkół
Zgłaszający: Dorota Marek, Joanna Frydrych
Data wpływu: 10-04-2025
Szanowna Pani Minister,
w świetle obowiązujących przepisów Prawa oświatowego proces powoływania dyrektorów szkół odbywa się z udziałem przedstawicieli organów prowadzących, rad pedagogicznych, rad rodziców, a także związków zawodowych. Zauważyć jednak należy, że w tym procesie nie przewidziano udziału samorządów uczniowskich, mimo że stanowią one istotną część szkolnej społeczności i bezpośrednio odczuwają skutki decyzji podejmowanych przez dyrektora szkoły.
Włączenie samorządów uczniowskich w proces opiniowania kandydatur na stanowisko dyrektora mogłoby pozytywnie wpłynąć na jakość zarządzania szkołami, zwiększyć poczucie współodpowiedzialności uczniów za życie szkoły oraz wzmocnić edukację obywatelską w praktyce. Głos samorządu uczniowskiego mógłby mieć charakter doradczy, podobnie jak opinie innych gremiów niewiążące dla organu decyzyjnego, ale istotne z punktu widzenia budowania demokratycznej wspólnoty w szkole.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa wprowadzenie zmian w przepisach, które umożliwiłyby samorządom uczniowskim opiniowanie kandydatów na stanowisko dyrektora szkoły?
2. Czy w ocenie Pani Minister uczniowie – jako bezpośredni beneficjenci polityki edukacyjnej prowadzonej przez dyrekcję szkoły – powinni mieć możliwość wyrażenia swojego zdania w kwestii wyboru osoby zarządzającej placówką?
3. Czy w ministerstwie były prowadzone konsultacje lub analizy dotyczące wzmocnienia roli samorządów uczniowskich w systemie oświaty, w tym w zakresie ich udziału w procesach decyzyjnych na poziomie szkoły?
Z wyrazami szacunku
Dorota Marek
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
5.05.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie włączenia samorządów uczniowskich w proces powoływania dyrektorów szkół
Odpowiedź na interpelację nr 9171
w sprawie włączenia samorządów uczniowskich w proces powoływania dyrektorów szkół
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 05-05-2025
Szanowne Panie Posłanki,
uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Edukacji Narodowej były prowadzone konsultacje i analizy dotyczące wzmocnienia roli samorządów uczniowskich w systemie oświaty – również w zakresie ich udziału w procesach decyzyjnych na poziomie szkoły. Konsultacje te były prowadzone w ramach prac Zespołu do spraw Praw i Obowiązków Ucznia powołanego przez ministra edukacji 26 marca 2024 r., który jest organem pomocniczym ministra edukacji.
Członkowie gremium mieli za zadanie przede wszystkim przeanalizować i ocenić przepisy prawa oświatowego dotyczące praw i obowiązków ucznia [1] . Członkowie ww. zespołu przygotowali rekomendacje w zakresie wzmocnienia pozycji ucznia i samorządu uczniowskiego w systemie oświaty.
Jedną z tych rekomendacji była zmiana ust. 14 w art. 63 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r – Prawo oświatowe [2] , który reguluje skład komisji konkursowej powoływanej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki. Członkowie zespołu zaproponowali, aby do składu komisji konkursowej powoływani byli również dwaj przedstawiciele samorządu uczniowskiego. Ponadto w związku z powyższą rekomendacją członkowie zaproponowali także uchylenie lub zmianę ust. 15 w tym artykule.
Natomiast w przypadku wątpliwości prawnych dotyczących udziału uczniów niepełnoletnich w pracach komisji konkursowych członkowie zespołu zaproponowali, aby do składu tych komisji powoływani byli pełnoletni przedstawiciele samorządu uczniowskiego. W sytuacji zaś gdy powołanie przedstawicieli samorządu uczniowskiego byłoby niemożliwe z powodów formalnych, tj. wszyscy uczniowie szkoły byliby niepełnoletni, członkowie zespołu zarekomendowali, aby w pracach tych komisji mogli uczestniczyć przedstawiciele samorządu uczniowskiego w charakterze obserwatorów, z możliwością zadawania pytań.
Uprzejmie wyjaśniam, że rekomendacja dotycząca udziału przedstawicieli samorządu uczniowskiego w pracach komisji konkursowej powoływanej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły została pozytywnie przyjęta przez kierownictwo ministerstwa. W kolejnych miesiącach zostanie ona skierowana do dalszych prac koncepcyjnych na poziomie ministerialnym i poddana analizie w celu zbadania możliwości i sposobu jej wdrożenia.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] § 3 Zarządzenia Ministra Edukacji z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw Praw i Obowiązków Ucznia (Dz. Urz. ME poz. 27).
[2] Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r – Prawo oświatowe (Dz. U. 2024 poz. 737 z późn. zm.).