Interpelacja w sprawie edukacji po szkole podstawowej dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Interpelacja w sprawie edukacji po szkole podstawowej dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Interpelacja nr 9091 do ministra edukacji w sprawie edukacji po szkole podstawowej dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska Data wpływu: 07-04-2025 Szanowna Pani Ministro, zbliża się koniec roku szkolnego, a rodzice uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi za chwilę staną przed trudnym wyborem dalszego toku kształcenia swoich dzieci. Jest to decyzja niezwykle ważna, ponieważ odpowiednia placówka może zapewnić ich dzieciom rozwój, wsparcie i szansę na pełne wykorzystanie ich potencjału. Niestety wielu rodziców czuje się zagubionymi w systemie kształcenia, nie wiedząc, gdzie szukać pomocy i informacji na temat najlepszych szkół, które byłyby dostosowane do potrzeb ich dzieci oraz jakie dokumenty muszą przygotować, by umożliwić im dalszą edukację. Jako przykład chciałabym przedstawić dwie świetne placówki działające w Bydgoszczy: - Kujawsko-Pomorski Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 2 w Bydgoszczy, który oferuje szeroki wachlarz możliwości edukacyjnych dla młodzieży z niepełnosprawnością sprzężoną. Szkoła przysposabiająca do pracy prowadzi zajęcia o profilu kulinarnym w przystosowanej pracowni, a uczniowie mają dostęp do terapii polisensorycznej oraz zajęć z zakresu gospodarstwa domowego, sztuki użytkowej, florystyki, a także sportowych. Młodzież uczestniczy również w zawodach sportowych, wycieczkach poznawczych i innych aktywnościach. Szkoła branżowa I stopnia kształci uczniów w kierunkach takich jak kucharz, monter elektronik, fryzjer i ogrodnik, natomiast w branżowej szkole II stopnia dostępne są kierunki: technik usług gastronomicznych, technik elektronik i technik usług fryzjerskich. W technikum uczniowie zdobywają kwalifikacje zawodowe w zawodach technik informatyk oraz technik ogrodnik. Edukacja kończy się egzaminem zewnętrznym, po zdaniu którego absolwenci mogą przystąpić do egzaminu maturalnego i kontynuować naukę na studiach wyższych lub w szkole policealnej. Co ważne, uczniowie mogą kontynuować naukę aż do 25 roku życia. - Liceum Ogólnokształcące nr XIII w Bydgoszczy, które oferuje klasy integracyjne i terapeutyczne, a także profil z rozszerzoną historią, geografią, angielskim oraz wiedzą o społeczeństwie. Szkoła zapewnia wsparcie ze strony wykwalifikowanej kadry pedagogicznej i psychologicznej, dostępnej dla uczniów przez okres kształcenia, co pozwala na wszechstronny rozwój młodzieży. Pomimo doskonałego przygotowania tych szkół do kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, wiedza rodziców i opiekunów na temat ich istnienia jest niestety niewielka. Szanowna Pani Ministro, w związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania: 1. Czy ministerstwo edukacji dysponuje aktualnym katalogiem szkół średnich, który uwzględnia placówki dostosowane do potrzeb dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi? 2. Czy jest planowane stworzenie cyfrowej wersji takiego katalogu, aby był dostępny dla rodziców w formie online? 3. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zwiększyć świadomość rodziców na temat dostępnych szkół i ich ofert? 4. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie dla rodziców w procesie wyboru odpowiedniej szkoły dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi? 5. Czy istnieją plany rozszerzenia oferty edukacyjnej dla dzieci ze specjalnymi potrzebami w różnych regionach Polski, na wzór placówek takich jak zespół szkolno-wychowawczy nr 2 i XIII Liceum Ogólnokształcące w Bydgoszczy? 6. Czy ministerstwo monitoruje jakość wsparcia pedagogicznego i psychologicznego w szkołach oferujących nauczanie w klasach integracyjnych i terapeutycznych?

Odpowiedź na interpelację w sprawie edukacji po szkole podstawowej dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Odpowiedź na interpelację nr 9091 w sprawie edukacji po szkole podstawowej dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 30-04-2025 Szanowna Pani Poseł, Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych [1] , tj. centralny system gromadzący informacje o szkołach, placówkach oświatowych i innych jednostkach systemu oświaty w Polsce, publicznych i niepublicznych. Jego celem jest zapewnienie dostępności do wiarygodnych informacji o jednostkach systemu oświaty, ułatwienie ich identyfikacji oraz koordynacja systemu oświaty w Polsce. Rejestr ten na bieżąco jest modernizowany zgodnie z zapotrzebowaniem użytkowników i zgodnie z jego możliwościami technicznymi. Na portalu YouTube [2] zamieszczono krótki film prezentujący możliwości wyszukiwarki RSPO. Wyszukiwarka umożliwia sortowanie wyników m.in. według lokalizacji szkoły/placówki, typu szkoły/placówki, zawodu nauczanego w szkole/placówce, a także specyfice oddziałów prowadzonych w szkole/placówce (np. ogólnodostępne, specjalne, integracyjne). Rejestr umożliwia rodzicom i uczniom znalezienie szkół dostosowanych do indywidualnych potrzeb uczniów. Otrzymany wynik wyszukiwania można również zwizualizować na mapie Polski. Tabela 1. Dane dotyczące bazy szkół i placówek oświatowych, z podziałem na integracyjne, ogólnodostępne z oddziałami integracyjnymi i specjalne (wg bazy SIO na 22.04.2025 r.) Województwo Typ podmiotu Integracyjne Ogólnodostępne z oddziałami integracyjnymi Specjalne DOLNOŚLĄSKIE Liceum ogólnokształcące 3 9 4 Technikum 1 1 3 Szkoła policealna 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 46 Branżowa szkoła I stopnia 1 39 Branżowa szkoła II stopnia 1 KUJAWSKO-POMORSKIE Liceum ogólnokształcące 4 5 3 Technikum 4 2 Szkoła policealna 2 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 36 Branżowa szkoła I stopnia 2 2 26 Branżowa szkoła II stopnia 2 LUBELSKIE Liceum ogólnokształcące 3 2 4 Technikum 2 2 Szkoła policealna 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 34 Branżowa szkoła I stopnia 5 16 LUBUSKIE Liceum ogólnokształcące 4 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 19 Branżowa szkoła I stopnia 12 ŁÓDZKIE Liceum ogólnokształcące 3 7 5 Technikum 2 2 Szkoła policealna 2 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 32 Szkoła muzyczna I stopnia 1 1 Szkoła muzyczna II stopnia 1 Branżowa szkoła I stopnia 23 Branżowa szkoła II stopnia 1 MAŁOPOLSKIE Liceum ogólnokształcące 1 5 5 Technikum 3 Szkoła policealna 1 2 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 43 Branżowa szkoła I stopnia 2 4 29 Branżowa szkoła II stopnia 1 MAZOWIECKIE Liceum ogólnokształcące 7 23 21 Technikum 5 5 Szkoła policealna 2 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 77 Liceum sztuk plastycznych 1 Policealna szkoła muzyczna 1 Branżowa szkoła I stopnia 1 4 55 Branżowa szkoła II stopnia 4 OPOLSKIE Liceum ogólnokształcące 4 1 Technikum 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 21 Szkoła muzyczna I stopnia 1 Branżowa szkoła I stopnia 2 13 PODKARPACKIE Liceum ogólnokształcące 4 1 Technikum 2 Szkoła policealna 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 26 Liceum sztuk plastycznych 1 Branżowa szkoła I stopnia 1 17 PODLASKIE Liceum ogólnokształcące 2 2 Technikum 1 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 19 Branżowa szkoła I stopnia 1 11 POMORSKIE Liceum ogólnokształcące 2 8 2 Technikum 1 2 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 30 Branżowa szkoła I stopnia 4 23 ŚLĄSKIE Liceum ogólnokształcące 3 15 12 Technikum 5 7 Szkoła policealna 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 50 Branżowa szkoła I stopnia 1 5 41 Branżowa szkoła II stopnia 3 ŚWIĘTOKRZYSKIE Liceum ogólnokształcące 3 2 Technikum 2 3 Szkoła policealna 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 22 Branżowa szkoła I stopnia 17 Branżowa szkoła II stopnia 1 WARMIŃSKO-MAZURSKIE Liceum ogólnokształcące 1 4 2 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 31 Branżowa szkoła I stopnia 3 17 WIELKOPOLSKIE Liceum ogólnokształcące 2 6 5 Technikum 4 3 Szkoła policealna 2 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 52 Branżowa szkoła I stopnia 1 4 35 Branżowa szkoła II stopnia 1 ZACHODNIO-POMORSKIE Liceum ogólnokształcące 1 5 3 Technikum 1 1 Szkoła specjalna przysposabiająca do pracy 30 Szkoła muzyczna I stopnia 1 Branżowa szkoła I stopnia 1 24 W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego przez Centrum Informatyczne Edukacji w partnerstwie z MEN, w realizowanym projekcie „Przygotowanie systemu informatycznego wspierającego poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne” [3] jedną z wdrażanych funkcjonalności będzie tzw. mapa zasobów. Ma być to interaktywna baza danych o wszystkich podmiotach (również niepublicznych) działających na terenie danego powiatu, świadczących usługi szeroko rozumianego wsparcia edukacyjno-specjalistycznego dla dzieci i uczniów oraz ich rodzin. Planuje się, że baza ta będzie zawierała dane adresowe tych podmiotów, opis charakteru ich działalności oraz wyszukiwarkę. Planowane uruchomienie ww. funkcjonalności to lata 2026-2027. MEN zapewnia ponadto rodzicom wsparcie w wyborze przez ich dzieci szkoły poprzez udostępnienie wykazu szkół i placówek oświatowych [4] . Wykaz zawiera m.in. dane adresowe szkół i placówek oświatowych, typy szkół i placówek oświatowych oraz ich specyfikę. Przepisy prawa oświatowego [5] zobowiązują przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i inne formy wychowania przedszkolnego oraz szkoły, do prowadzenia zaplanowanych i systematycznych działań w zakresie doradztwa zawodowego, w celu wspierania dzieci i uczniów w procesie rozpoznawania zainteresowań i predyspozycji zawodowych oraz podejmowania świadomych decyzji edukacyjnych i zawodowych, w tym przygotowania do wyboru kolejnego etapu kształcenia i zawodu. Doradztwo zawodowe jest realizowane na: zajęciach edukacyjnych wychowania przedszkolnego; obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego lub kształcenia w zawodzie; zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego; zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej; zajęciach z wychowawcą. Szczegółowe treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego, sposób realizacji oraz zadania doradcy zawodowego, zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego [6] . W systemie edukacji funkcjonują branżowe centra umiejętności [7] , które są placówkami kształcenia, szkolenia i egzaminowania o zasięgu ogólnokrajowym, ukierunkowane branżowo w zakresie jednej z dziedzin zawodowych, integrują szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, placówki kształcenia ustawicznego, centra kształcenia zawodowego, uczelnie oraz podmioty, które prowadzą działalność w zakresie tej dziedziny zawodowej oraz prowadzą m.in. działalność wspierającą realizację doradztwa zawodowego dla uczniów. Działania przedszkoli i szkół w zakresie doradztwa zawodowego kontrolowane są przez właściwych kuratorów oświaty [8] , którzy sprawują nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami, placówkami, które znajdują się na obszarze danego województwa. MEN dostrzega potrzebę wspierania dzieci ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi oraz zwiększania dostępności i jakości kształcenia specjalnego. W ramach realizowanej polityki oświatowej, podejmowane są działania mające na celu promowanie dobrych praktyk i modeli organizacyjnych. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (dalej: IBE-PIB) realizuje następujące projekty: „Poprawa skuteczności procesów kształcenia i wychowania dzieci i młodzieży (w tym z niepełnosprawnościami) w celu przygotowania do aktywnego uczestnictwa w rynku pracy we współpracy z podmiotami zewnętrznymi” [9] , który jest finansowany z dotacji Ministerstwa Edukacji Narodowej. Głównym celem projektu jest wsparcie nauczycieli, doradców zawodowych i innych specjalistów z otoczenia uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami, w przygotowaniu do ich przyszłej tranzycji na rynek pracy. W ramach ww. projektu – w roku szkolnym 2024/2025 – 80 szkół podstawowych zostało objętych działaniami, w ramach których nauczyciele wspierają uczniów w wejściu na rynek pracy. Każda ze szkół uczestniczących w projekcie przeprowadziła minimum dwa działania z rodzicami, w czasie których zwiększyła świadomość rodziców na temat dostępnych szkół i ich oferty edukacyjnej. Przeprowadzono m.in. działania: „Rozmowa z nastolatkiem o przyszłości zawodowej – jak wspierać dziecko w planowaniu ścieżki zawodowej”, „Jak pomóc dziecku wybrać szkołę”, „Planowanie przyszłości dziecka”, „Zawody jutra: wspólne odkrywanie przyszłości”. Ponadto, w roku szkolnym 2024/2025 - 720 uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi z 48 szkół podstawowych testuje model, w ramach którego doradca zawodowy odbywa 3 spotkania z uczniem na temat jego kariery całożyciowej. Ostatnie spotkanie odbywa się w obecności rodzica, kiedy to doradca zawodowy rozmawia z uczniem i rodzicem na temat możliwości wyboru ścieżki zawodowej przez ucznia. W roku szkolnym 2025/2026 planowana jest realizacja kolejnych działań w ramach ww. projektu. „Wspieranie dostępności edukacji dla dzieci i młodzieży” [10] , który jest finansowany z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS). Głównym celem projektu jest: wypracowanie i zwalidowanie rozwiązań metodycznych i organizacyjnych wspierających dostępność edukacji dla dzieci i młodzieży oraz rozwijanie kompetencji kadr systemu oświaty w obszarze pracy z dziećmi oraz uczniami i uczennicami z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb edukacyjnych i rozwojowych. W ramach ww. projektu przygotowano materiał informacyjny „Mapa drogowa. Jak(ą) wybrać ścieżkę edukacyjno-zawodową?” dla uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, ich rodziców, opiekunów, nauczycieli, specjalistów i doradców zawodowych. Materiał zawiera informacje na temat ścieżek kształcenia po szkole podstawowej , w tym krótkie opisy szkół i placówek, w których mogą podjąć dalszą edukację uczniowie z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego. W materiale omówiono także zagadnienia dotyczące wspierania dziecka w podejmowaniu decyzji o wyborze szkoły lub zawodu, materiały dla ucznia do samodzielnego planowania ścieżki edukacyjno-zawodowej. Ponadto IBE-PIB pracuje nad rozwiązaniami w zakresie monitorowania i zapewnienia wysokiej jakości kształcenia osób uczących się, z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb rozwojowych i edukacyjnych. Działanie obejmuje opracowanie modelu, metodologii, narzędzi do zbierania i analizy danych ilościowych i jakościowych, dotyczących jakości kształcenia i udzielanego wsparcia w celu monitorowania procesu zapewnienia dostępności edukacji. Model analizy dostępności kształcenia będzie obejmował poziom mikro (przedszkola, szkoły, placówki) oraz poziom makro (analiza na poziomie wojewódzkim i ogólnokrajowym). W celu rozwijania kompetencji nauczycieli, prowadzone są: szkolenia kadr edukacji włączającej, współfinansowane z środków UE (wartość: 52 mln zł.). Szkolenia objęły niemal 30 tys. osób (nauczycieli i dyrektorów, przedstawicieli JST, PDN i KO) w każdym województwie; szkolenia dla nauczycieli, w tym nauczycieli specjalistów - nauczyciele mogą korzystać z licznych szkoleń i działań, których celem jest podnoszenie ich kompetencji zawodowych, oferowanych przez placówki doskonalenia nauczycieli; w tym ORE, centralną placówkę doskonalenia nauczycieli. Oferta doskonalenia obejmuje m. in. rozpoznawanie uczniów z problemami psychologicznymi, wsparcie psychologiczno-pedagogiczne oraz prowadzenie skutecznych interwencji kryzysowych, szczególnie w sytuacji stygmatyzacji dzieci i uczniów z zaburzeniami psychicznymi; bezpłatne studia podyplomowe - od 2022 r. - finansowe przez MEN. Celem studiów jest wspieranie podnoszenia kompetencji i kwalifikacji nauczycieli, w tym nauczycieli specjalistów, w obszarze edukacji włączającej. Trwa II edycja studiów na kierunkach: 1. Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wsparcie rodziny (studia umożliwiające zdobycie kwalifikacji do prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz zajmowania stanowiska nauczyciela pedagoga specjalnego w przedszkolu). 2. Studia kwalifikacyjne pn. „Pedagog specjalny w edukacji włączającej”. 3. Studia kwalifikacyjne pn. „Psychologia edukacyjna z przygotowaniem pedagogicznym”. Ukończenie ww. studiów umożliwi uzyskanie kwalifikacji odpowiednio do: prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz zajmowania stanowiska pedagoga specjalnego w przedszkolu, zajmowania stanowiska pedagoga specjalnego oraz zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa; projekt szkoleniowy dla nauczycieli specjalistów - „Szkoła dostępna dla wszystkich”, którego celem jest podniesienie kompetencji nauczycieli specjalistów (pedagogów, psychologów, pedagogów specjalnych, logopedów), pracujących w przedszkolach ogólnodostępnych, w zakresie udzielania, we współpracy z innymi nauczycielami, adekwatnego do potrzeb wsparcia dla wszystkich grup odbiorców (dzieci, rodziców, nauczycieli). Projekt dostarcza narzędzi pomocnych w prowadzeniu zajęć z dziećmi, w sposób zapewniający poczucie akceptacji i włączania wszystkich dzieci. Projekt realizowany jest przez Instytut Badań Edukacyjnych na zlecenie MEN we współpracy z UNICEFF. Okres realizacji to I półrocze 2023 r. - I półrocze 2025 r., finansowanie: UNICEF i MEN, wartość: 13,2 mln zł. W roku 2024/2025 planowana jest realizacja m.in. następujących działań: przygotowanie „Przewodnika po polskim systemie edukacji” dla rodziców i uczniów z doświadczeniem migracyjnym; zorganizowanie kursu pn. Wspieranie rozwoju językowego uczniów z doświadczeniem migracji- nauczanie języka polskiego jako obcego” dla nauczycieli przedmiotowych i edukacji wczesnoszkolnej; zorganizowanie kursu pn. „Przedszkole dostępne dla wszystkich” dla nauczycieli specjalistów przedszkolnych; realizacja programu mentoringowego „Razem raźniej” dla nauczycieli przedmiotowych, nauczycieli specjalistów szkolnych i uczniów; organizacja szkolenia dla dyrektorów szkół pn. „Szkoła dostępne dla wszystkich – z perspektywy dyrektora”; organizacja spotkań psychoedukacyjnych dla nauczycieli, dla nauczycieli specjalistów i rodziców szkół projektowych; przygotowanie programu warsztatów wpierających dobrostan szkolny pn. „I am well” dla psychologów, pedagogów szkolnych klas 4-8. Realizowane programy i projekty: „Szkoła dostępna dla wszystkich” [11] - podnoszenie kompetencji nauczycieli specjalistów w zakresie udzielania adekwatnego do potrzeb wsparcia dzieciom i uczniom z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb rozwojowych i edukacyjnych; „Przygotowanie kompleksowego wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych” [12] – przygotowanie systemu teleinformatycznego - stworzenie sytemu teleinformatycznego wspierającego funkcjonowanie systemu pomocy i poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego. Pozwoli on na zwiększenie stopnia wykorzystywania rozwiązań IT w pracy poradni psychologiczno-pedagogicznych; „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartego na Specjalistycznych Centrach Wspierania Edukacji Włączającej” [13] - wsparcie i doradztwo metodyczne dla nauczycieli oraz pozostałej kadry przedszkoli i szkół ogólnodostępnych w zakresie wspierania uczenia się i rozwoju dzieci i uczniów z różnymi potrzebami edukacyjnymi, zapewnienie dostępu do sprzętu i wyposażenia specjalistycznego poprzez wypożyczanie sprzętu, działalność informacyjna i edukacyjna; Kontynuowane są także prace nad stworzeniem systemowych rozwiązań na rzecz podnoszenia jakości wsparcia dla wszystkich dzieci i uczniów, w tym udzielanego przez różne sektory/resorty. Jednym z podstawowych kierunków realizacji polityki oświatowej państwa w bieżącym roku szkolnym 2024/2025 jest wspieranie dobrostanu dzieci i młodzieży, ich zdrowia psychicznego, rozwijanie u uczniów i wychowanków empatii i wrażliwości na potrzeby innych oraz podnoszenie jakości edukacji włączającej i umiejętności pracy z zespołem zróżnicowanym. W celu podniesienia jakości nadzoru pedagogicznego w zakresie wsparcia uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, we wszystkich kuratoriach oświaty zostali powołani wizytatorzy ds. edukacji włączającej [14] (po 2 osoby w każdym kuratorium). Organizację cyklicznych spotkań wizytatorów ds. edukacji włączającej powierzono ORW - spotkania z wizytatorami odbywają raz na kwartał. Spotkania te umożliwiają dzielenie się wiedzą oraz wymianę doświadczeń. Rolą wizytatorów ds. edukacji włączającej jest: wspieranie innych wizytatorów kuratoriów oświaty poprzez udzielanie i zbieranie informacji, konsultowanie spraw z zakresu organizacji kształcenia uczniów w klasach zróżnicowanych pod względem potrzeb rozwojowych i edukacyjnych; wspieranie dyrektorów szkół oraz rodziców uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi poprzez udzielanie informacji, konsultacje i porady w zakresie stosowania prawa; upowszechnianie dobrych praktyk; uaktywnianie lokalnych zasobów i wspieranie współpracy międzysektorowej na terenie województwa; współpraca przy realizacji działań z zakresu wdrażania oceny funkcjonalnej z wykorzystaniem Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia – ICF; współpraca z MEN i ORE w opracowywaniu nowych rozwiązań w zakresie poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego. Kontynuowane są także race nad stworzeniem systemowych rozwiązań na rzecz podnoszenia jakości wsparcia dla wszystkich dzieci i uczniów, zgodnie z metodologią oceny funkcjonalnej. Ocena funkcjonalna jest procesem rozpoznawania zasobów (mocnych stron) i trudności (potrzeb) dziecka i ucznia, obejmującym także identyfikowanie czynników środowiskowych, które na nich oddziałują w sposób pozytywny (wspierają rozwój, ułatwiają im aktywność i uczestniczenie) i negatywny (stanowią bariery, hamują jego optymalne funkcjonowanie). Funkcjonowanie i niepełnosprawność danej osoby postrzegane są jako dynamiczna interakcja pomiędzy stanem chorobowym (choroby, zaburzenia, uszkodzenia, urazy itp.) a tzw. czynnikami kontekstowymi, do których należą czynniki osobowe i środowiskowe. Istotą wymienionych czynników jest ułatwiający lub utrudniający wpływ świata fizycznego, społecznego i systemu postaw. Istotnym elementem tych rozwiązań jest wzmocnienie procesów monitorowania wpływu udzielanego wsparcia na funkcjonowanie dziecka/ucznia oraz ocena efektywności tego wsparcia. Pozwoli to na konkretne wskazania dotyczące pracy z uczniem podczas zajęć edukacyjnych (od etapu planowania scenariusza lekcji, poprzez bieżącą pracę z zastosowaniem różnych metod nauczania, po dostosowywanie wymagań edukacyjnych i ocenianie postępów). W ramach ww. działań powstały m. in. nowoczesne, bezpłatne dla użytkowników narzędzia do oceny funkcjonalnej dzieci i uczniów, które uwzględniają wykorzystanie Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF) do oceny czynników, które wpływają na funkcjonowanie ucznia. Narzędzia są przeznaczone dla poradni psychologiczno-pedagogicznych, a docelowo zostaną także udostępnione specjalistom zatrudnionym w przedszkolach i szkołach. MEN przygotowało system informatyczny, w którym opracowane narzędzia oraz materiały do pracy postdiagnostycznej zostaną udostępnione nauczycielom i specjalistom zatrudnionym w przedszkolach, szkołach i placówkach systemu oświaty. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Cyfrowa wersja katalogu szkół i placówek oświatowych, w tym szkół i placówek dostosowanych do uczniów o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych, funkcjonuje na stronie internetowej - https://rspo.gov.pl/ [2] https://www.youtube.com/watch?v=m2A1uXeupXA [3] https://cie.gov.pl/projekty/przygotowanie-systemu-informatycznego-wspierajacego-poradnictwo-psychologiczno-pedagogiczne/ [4] https://dane.gov.pl/pl/dataset/839,wykaz-szko-i-placowek-oswiatowych/resource/65342/table [5] Art. 26a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.). [6] Dz. U. z 2019 r. poz. 325 [7] Art. 4 ust. 30a ustawy - Prawo oświatowe. [8] https://www.gov.pl/web/edukacja/kuratoria-oswiaty [9] https://www.ibe.edu.pl/pl/opis-projektu-kariera-bez-barier [10] https://www.ibe.edu.pl/pl/opis-wspieranie-dostepnosci-edukacji-dla-dzieci-i-mlodziezy [11] https://asa.ibe.edu.pl/ [12] https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/nabory/przygotowanie-kompleksowego-wsparcia-poradni-psychologiczno-pedagogicznych-1/ [13] https://ore.edu.pl/2024/04/budowa-skoordynowanego-systemu-pomocy-specjalistycznej-opartego-na-specjalistycznych-centrach-wspierajacych-edukacje-wlaczajaca-o-projekcie/ [14] Zostali powołani w 2017 r. - https://ore.edu.pl/2024/10/wizytatorzy-ds-edukacji-wlaczajacej-2/