Interpelacja w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road

Interpelacja w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road Interpelacja nr 9061 do ministra klimatu i środowiska, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy Data wpływu: 06-04-2025 Szanowna Pani Ministro, Szanowny Panie Ministrze! W związku z narastającym problemem niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road do biura poselskiego wpłynęło pismo z gmin starostwa tatrzańskiego z prośbą o zajęcie w tej sprawie stanowiska na poziomie ustawowym. W związku z powyższym zwracam się z niniejszą interpelacją o podjęcie pilnych działań legislacyjnych oraz administracyjnych. Problem ten, występujący na styku ochrony przyrody, ochrony środowiska, bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony własności prywatnej, budzi uzasadnione zastrzeżenia zarówno wśród właścicieli gruntów, jak i władz samorządowych. Na terenie powiatu tatrzańskiego, szczególnie w rejonie obszarów o unikatowych walorach przyrodniczych, działa szereg firm oferujących wycieczki quadami oraz innymi pojazdami off-road. Przejazdy te, choć atrakcyjne turystycznie, powodują: nadmierną emisję hałasu i zanieczyszczenia powietrza oraz gleb, co negatywnie wpływa na środowisko i zdrowie mieszkańców, degradację terenów – niszczenie dróg polnych i leśnych prowadzące do powstawania nowych, niekontrolowanych tras, a także uszczerbek w majątku właścicieli gruntów, zagrożenia bezpieczeństwa – zarówno uczestników wycieczek, jak i osób postronnych, czego przykładem są incydenty z udziałem pojazdów off-road oraz eskalacja konfliktów między właścicielami gruntów a operatorami wypożyczalni. Obecne przepisy, w tym art. 157 Kodeksu wykroczeń, są niewystarczające – penalizują jedynie odmowę opuszczenia terenu po żądaniu właściciela, a tryb ścigania wnioskowy znacząco ogranicza możliwości sankcjonowania sprawców. Dodatkowo brak rejestracji wielu pojazdów oraz niemożność ich identyfikacji, a także ograniczone uprawnienia straży gminnej w zakresie kontroli poruszania się po terenach niepublicznych sprawiają, że naruszenia mają charakter powszechny, a ich egzekwowanie – praktycznie niemożliwe. Wobec przedstawionych problemów wnoszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmiany w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, która zobowiązałaby do rejestracji wszystkich quadów, skuterów śnieżnych i podobnych pojazdów, umożliwiając ich identyfikację? Czy ministerstwo rozważa rozszerzenie uprawnień straży gminnej, co umożliwiłoby przeprowadzanie kontroli i nakładanie kar mandatowych w sytuacjach poruszania się pojazdów po drogach niepublicznych, w tym terenach leśnych, łąkach, polach czy drogach gruntowych? Czy ministerstwo rozważa ustanowienie przepisu nakładającego na przedsiębiorców prowadzących działalność wycieczkową z wykorzystaniem ww. pojazdów obowiązek wyposażenia je w lokalizatory GPS i urządzenia umożliwiające rejestrację trasy przejazdu oraz przechowywanie tych danych przez określony czas, co ułatwi kontrolę oraz identyfikację sprawców naruszeń? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie wymogu uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności wycieczkowej, z warunkami gwarantującymi zgodność z normami ochrony środowiska, zasadami bezpieczeństwa oraz ochroną praw własności, m.in. poprzez przedstawienie szczegółowych tras przejazdów, harmonogramu działań oraz zgód właścicieli terenów? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmiany w Kodeksie wykroczeń poprzez wprowadzenie przepisów penalizujących już sam wjazd na teren prywatny bez zgody właściciela, co pozwoli na skuteczniejsze reagowanie na naruszenia i zapobieganie eskalacji konfliktów? Czy ministerstwo rozważa w ramach promocji rozwiązań ekologicznych, jako alternatywę dla napędów spalinowych, wprowadzenie możliwości wykonywania tego rodzaju działalności gospodarczej wyłącznie przy użyciu pojazdów z napędem elektrycznym, co mogłoby znacznie ograniczyć emisję spalin oraz hałas? Dbałość o środowisko, zachowanie walorów przyrodniczych oraz ochrona własności prywatnej wymagają skorelowania przepisów wielu ustaw i wprowadzenia nowoczesnych, skutecznych narzędzi kontrolnych. W związku z powyższym wnoszę o podjęcie pilnych działań ustawodawczych i administracyjnych, które umożliwią wprowadzenie niezbędnych zmian oraz stworzenie efektywnego systemu egzekwowania przepisów w zakresie korzystania z terenów otwartych przez pojazdy off-road. Liczę na rzetelną analizę przedstawionego problemu, odpowiedź na postawione pytania, a także pilne podjęcie w tym zakresie stosownych kroków. Andrzej Gut-Mostowy Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road Odpowiedź na interpelację nr 9061 w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 07-05-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 9061 pana posła Andrzeja Gut-Mostowego w sprawie problemu niekontrolowanej działalności gospodarczej opartej na organizowaniu przejazdów quadami, skuterami śnieżnymi oraz innymi pojazdami typu off-road uprzejmie przedstawiam, co następuje. Na wstępie pragnę podkreślić, że w opinii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) zaprezentowany w niniejszej interpelacji zarówno kierunek, jak i zakres proponowanych zmian przepisów prawa należy uznać za zasadny. W wystąpieniu pana posła zostało przedstawione wielokierunkowe podejście do zagadnienia, mające na celu wypracowanie rozwiązań, które powinny uregulować omawianą problematykę. Powyższe wymaga jednak szerszej dyskusji z udziałem przedstawicieli wielu resortów oraz samorządów. Należy jednocześnie wskazać, że rozpoczęcie prac w przedmiotowym zakresie pozostaje poza obszarem działania resortu spraw wewnętrznych i administracji. Właściwy do podjęcia inicjatywy legislacyjnej w odniesieniu do tej problematyki jest bowiem minister infrastruktury. Niezależnie od powyższego pragnę przedstawić stanowisko MSWiA odnoszące się do poszczególnych propozycji zawartych w niniejszym wystąpieniu. W kwestii wprowadzenia obowiązku rejestracji pojazdów określanych mianem off-road należy wskazać, że powinien on mieć charakter powszechny, przy czym istotne pozostaje, na ile jest to rozwiązanie uzasadnione i możliwe do wdrożenia w praktyce. Nie można w tym miejscu pominąć, że rejestracja pojazdu silnikowego wiąże się z obowiązkiem poddania danego typu pojazdu procedurze homologacji, potwierdzającej spełnienie odpowiednich wymagań technicznych, zakończonej uzyskaniem świadectwa homologacji typu lub innego równoważnego dokumentu. Tymczasem na rynku są oferowane pojazdy, które ze względu na swoją konstrukcję lub przeznaczenie nie są w stanie sprostać wymaganiom technicznym bądź których producenci świadomie nie poddają ich homologacji, licząc, że użytkowanie takich pojazdów będzie się odbywało poza drogami publicznymi. W pewnym zakresie powyższe dotyczy również quadów i motocykli crossowych, a także pojazdów przeznaczonych do zawodów sportowych. W związku w powyższym wydaje się, że rozwiązaniem, które było już rozpatrywane w przeszłości, a które zmniejszyłoby anonimowość właścicieli lub posiadaczy takich pojazdów, byłoby wprowadzenie obowiązku ich ewidencjonowania oraz trwałego oznaczania numerem ewidencyjnym umieszczanym w widocznym miejscu. Natomiast odnosząc się do propozycji rozszerzenia uprawnień kontrolnych straży gminnych, w pierwszej kolejności należy przeanalizować zakres posiadanych uprawnień straży gminnych (miejskich) oraz powód, dla którego ta formacja została powołana. W świetle art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych [1] straż może zostać powołana przez radę gminy do ochrony porządku publicznego na terenie gminy. W celu ochrony porządku publicznego formacji tej przysługuje szereg uprawnień, określonych w art. 11 ww. ustawy oraz innych aktach prawnych, w tym w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym [2] . Powierzone zadania straż gminna realizuje na obszarze gminy, która ją powołała, ewentualnie na obszarze gminy sąsiadującej, o ile gminy zawarły stosowne porozumienia. Przedmiotowe działania, poza ściśle określonymi przypadkami, mogą być prowadzone wyłącznie w miejscach publicznych. Tereny prywatne, w tym pola, lasy itd., nie podlegają właściwości straży. Tym samym zakres odpowiedzialności za bezpieczeństwo ruchu drogowego jest dla tej formacji ograniczony do dróg publicznych, stref zamieszkania oraz stref ruchu. Ponadto należy mieć na uwadze, że obszar lasów państwowych czy parków narodowych podlega właściwym organom, których służby posiadają uprawnienia w zakresie ochrony porządku publicznego. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że ewentualne wprowadzenie postulowanych zmian pociągałoby za sobą konieczność adekwatnego dostosowania zaplecza technicznego, w szczególności w zakresie wyposażenia transportowego, umożliwiającego skuteczne wykonywanie nowych zadań. Kolejna propozycja wskazana w wystąpieniu pana posła, dotycząca montowania nadajników GPS, wydaje się zasadna również w kontekście aktualnego poziomu zaawansowania technologii. Urządzenia lokalizacyjne są powszechnie stosowane, a obowiązujące przepisy prawa krajowego przewidują mechanizmy regulujące ich montaż oraz eksploatację w pojazdach [3] . W opinii MSWiA na rozważenie zasługuje także kwestia obowiązkowego uzyskania pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z wykorzystywaniem pojazdów typu off-road pod warunkiem spełnienia określonych warunków i obostrzeń. Ochrona środowiska, jako wartość nadrzędna, uzasadnia potrzebę bardziej precyzyjnego uregulowania działalności gospodarczej mogącej wywoływać znaczące skutki przyrodnicze. Z kolei wprowadzenie penalizacji samego wjazdu na teren prywatny powinno być poprzedzone uszczegółowieniem jej zakresu, przede wszystkim przez wskazanie przesłanek umożliwiających ściganie sprawcy bez wniosku pokrzywdzonego. Powyższe mogłoby obejmować np. obowiązek oznaczenia terenu lub ograniczenie działania przepisów prawa do terenów położonych w granicach obszarów chronionych przyrody. W tym miejscu należy wskazać, że ewentualna zmiana przepisów ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń [4] pozostaje w gestii ministra sprawiedliwości. Propozycja wprowadzenia możliwości wykonywania działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu wypraw typu off-road wyłącznie pojazdami z napędem elektrycznym wydaje się warta rozważenia i ukierunkowana na przyszłość, zwłaszcza w świetle potrzeby ograniczenia hałasu i emisji spalin. Warto jednak mieć na uwadze, że użytkowanie pojazdów elektrycznych również może nieść za sobą ryzyko negatywnego wpływu na środowisko flory i fauny chronionych obszarów, a sama idea powinna zostać rzetelnie przeanalizowana pod kątem ewentualnego wpływu na swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Jak już wskazano, MSWiA dostrzega zasadność proponowanych zmian w omawianych obszarach oraz podziela ich kierunek. W przypadku podjęcia prac legislacyjnych nad przedstawionymi propozycjami MSWiA deklaruje gotowość do współpracy w tym zakresie. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2021 poz. 1763 [2] Dz. U. 2024 poz. 1251 z późn. zm. [3] np. art. 10a i 10b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2024 poz. 1218 z późn. zm.) czy art. 13i ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2024 poz. 320 z późn. zm.). [4] Dz. U. 2023 poz. 2119 z późn. zm.