Interpelacja w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus

Interpelacja w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus Interpelacja nr 8857 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 26-03-2025 Szanowny Panie Ministrze, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje projekt zmiany ustawy, który ma obejmować kwestie dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus. Projekt ten, zgodnie z informacjami medialnymi, ma trafić do konsultacji międzyresortowych i społecznych w kwietniu 2025 r., jeszcze przed wyborami prezydenckimi. Projekt ma powiązać wypłatę świadczeń z aktywnością zawodową i opłacaniem podatków w Polsce, o co postulował kandydat na prezydenta Koalicji Obywatelskiej Rafał Trzaskowski. Jednocześnie minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk sprzeciwia się tym zmianom, podkreślając, że 800 plus powinno służyć wszystkim dzieciom, niezależnie od pochodzenia ich rodziców, a koalicja rządząca zobowiązała się do nieodbierania już przyznanych świadczeń. Dane Banku Gospodarstwa Krajowego wskazują, że w 2024 r. migranci z Ukrainy wpłacili do budżetu 15,2 mld zł w podatkach, przy wypłacie 2,8 mld zł na świadczenie 800 plus, co potwierdza ich znaczący wkład w gospodarkę. Z kolei według ZUS na koniec 2024 r. świadczenie otrzymywało blisko 348 tys. dzieci cudzoziemców, w tym 292 tys. z Ukrainy i 24 tys. z Białorusi. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jakie są szczegółowe założenia projektu zmiany ustawy przygotowywanego przez MSWiA w kwestii dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus, w tym planowane kryteria uzależniające wypłatę od pracy i płacenia podatków? Jak ministerstwo zamierza pogodzić różnice w stanowiskach wewnątrz koalicji rządzącej, zwłaszcza w związku ze sprzeciwem minister rodziny Agnieszki Dziemianowicz-Bąk wobec proponowanych ograniczeń? Czy w ramach konsultacji społecznych przewidziano analizę wpływu tych zmian na sytuację dzieci cudzoziemców, w szczególności z Ukrainy, oraz ich rodzin, które mogą nie spełniać nowych wymogów? Jakie kroki MSWiA planuje podjąć, aby zapewnić, że zmiany nie wpłyną negatywnie na proces integracji migrantów z Ukrainy, którzy – jak wskazują dane – w większości aktywnie uczestniczą w polskim rynku pracy? Czy projekt uwzględnia mechanizmy weryfikacji aktywności zawodowej i podatkowej cudzoziemców, a jeśli tak, to jakie systemy (np. ZUS, Straż Graniczna) zostaną wykorzystane do ich realizacji? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus Odpowiedź na interpelację nr 8857 w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 18-04-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 8857 pana posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie projektu zmiany ustawy dotyczącej dostępu cudzoziemców do świadczenia 800 plus uprzejmie informuję, że projekt ustawy dotyczący ww. zagadnienia oczekuje na wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Po uzyskaniu wpisu rozpoczną się konsultacje międzyresortowe i społeczne. Doświadczenia wielu państw, na terenie których znajduje się liczna grupa cudzoziemców, wskazują na ryzyko wykorzystywania przez nich systemu polityki społecznej w celu uzyskiwania dodatkowych dochodów lub traktowania świadczeń rodzinnych i socjalnych jako alternatywy dla poszukiwania i podejmowania zatrudnienia. Dlatego proponowane rozwiązania zawierają powiązanie prawa do świadczenia wychowawczego z aktywnością na rynku pracy oraz realizacją obowiązku szkolnego przez dzieci. Powiązanie wypłaty świadczenia z aktywnością zawodową ma na celu motywowanie do podejmowania i utrzymania legalnego zatrudnienia. Przedmiotowe rozwiązania mogą przyczynić się do wzrostu wskaźników zatrudnienia, zwłaszcza wśród osób, które nie były wcześniej aktywne zawodowo. Dodatkowo, powyższe może wpłynąć na zmniejszenie zależności od wsparcia socjalnego oferowanego przez państwo, przez motywację do samodzielnego utrzymywania się poprzez pracę. Należy jednocześnie wskazać, że projekt ustawy zawiera regulacje zapobiegające ryzyku wystąpienia wykluczenia społecznego cudzoziemców legalnie przebywających na terytorium Polski, którzy na skutek obiektywnych zdarzeń utracili zatrudnienie bądź nie mogą go podjąć. Kryterium aktywności zawodowej przy dostępie do świadczenia będzie dotyczyć cudzoziemców z państw trzecich. Obywatele Ukrainy będą mieli dostęp do świadczeń na podobnych zasadach, jak pozostali obywatele państw trzecich legalnie przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo należy podkreślić, że proces integracji obywateli Ukrainy uciekających przed wojną trwa już od trzech lat. Wiele instrumentów ułatwiających integrację było i jest przeznaczonych wyłącznie dla obywateli Ukrainy, uchodźców wojennych. Projektowane regulacje nie powinny mieć wpływu na ich integrację, tym bardziej że ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa [1] (dalej: ustawa pomocowa ) zawiera przepisy szczególne, ułatwiające obywatelom Ukrainy podjęcie legalnego zatrudnienia według uproszczonych zasad. Spełnienie warunku zamieszkiwania zarówno wnioskodawcy, jak i jego dzieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do tej pory nie było weryfikowane w sposób zautomatyzowany przed wypłatą świadczenia. Mechanizmy umożliwiające automatyczne odbieranie/wstrzymywanie prawa do świadczeń w przypadku opuszczenia terytorium RP zostały zawarte tylko w ustawie pomocowej . Z uwagi na powyższe proponowane rozwiązania przewidują wprowadzenie mechanizmów umożliwiających bieżącą kontrolę spełnienia tej przesłanki przez nadanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych dostępu do danych z rejestru komendanta głównego Straży Granicznej. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2025 poz. 337 z późn. zm.