Interpelacja w sprawie uregulowania zasad pobierania emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Interpelacja w sprawie uregulowania zasad pobierania emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Interpelacja nr 8849 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie uregulowania zasad pobierania emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Zgłaszający: Marcin Skonieczka Data wpływu: 25-03-2025 Niniejsza interpelacja ma na celu poruszenie problemu uregulowania zasad pobierania emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez żołnierzy i funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy rozpoczęli służbę przed 2 stycznia 1999 r. i obecnie posiadają emeryturę mundurową oraz wypracowany kapitał w ZUS. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami żołnierze oraz funkcjonariusze służb mundurowych, którzy rozpoczęli służbę przed 2 stycznia 1999 r., mogą pobierać wyłącznie jedno świadczenie emerytalne – albo emeryturę mundurową, albo wypracowaną emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tymczasem osoby, które rozpoczęły służbę po tej dacie, uzyskały możliwość łączenia emerytury mundurowej z emeryturą z FUS pod warunkiem, że okresy służby i okresy pracy „cywilnej“ się nie pokrywają. Wskutek tak ukształtowanych przepisów dochodzi do zróżnicowania sytuacji osób w podobnym położeniu zawodowym, w zależności wyłącznie od daty rozpoczęcia służby. Liczne grupy emerytowanych żołnierzy i funkcjonariuszy, którzy po odejściu ze służby wciąż aktywnie pracowali, odprowadzając składki do ZUS, nie mogą w pełni korzystać z wypracowanego kapitału, choć państwo pobierało od nich składki emerytalne w pełnym wymiarze. Problem ten sygnalizują liczne pisma kierowane do organów administracji rządowej oraz przykłady indywidualne przedstawiane przez poszkodowanych. Skala zjawiska wzrasta wraz z upływem czasu, ponieważ wielu emerytów mundurowych, nadal w wieku produkcyjnym, decyduje się na dalszą pracę, jednak napotyka na przepisy ograniczające prawo do korzystania z dwóch świadczeń. W jednym z pism Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 10 czerwca 2024 r. (sygn. DUS-ll.053.663.2024) stwierdzono, iż zasadnicze decyzje co do zasad zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb mundurowych leżą po stronie ministra obrony narodowej oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji. Resort rodziny wskazał zarazem, że problem pobierania dwóch emerytur dotyczy głównie osób, które rozpoczęły służbę przed 2 stycznia 1999 r. W korespondencji kierowanej do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej można także znaleźć szczegółowe przykłady osób, które po odejściu z wojska czy Policji podjęły pracę w sektorze cywilnym i odprowadzały składki do ZUS, mimo to ich dodatkowe świadczenie emerytalne z FUS jest de facto zawieszone, jeśli jednocześnie pobierają emeryturę mundurową. W Sejmie poprzednich kadencji zarejestrowano projekty zmian przepisów z 17 kwietnia 2023 r. i 30 marca 2023 r. mające na celu umożliwienie równoczesnego pobierania wypracowanej emerytury z FUS oraz świadczenia mundurowego, o ile nie zachodzi pokrywanie się okresów służby i pracy. Projekty te nie zostały jednak uchwalone. Już w 2009 r. rzecznik praw obywatelskich zwracał uwagę na obowiązek płacenia składek przez emerytów i rencistów, którzy podejmują działalność zarobkową, przy jednoczesnym ograniczeniu prawa do pobierania świadczenia z tytułu tych składek. Choć w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyznano państwu kompetencję do kształtowania systemu, w praktyce rodzi się pytanie o równe traktowanie osób w obrębie tej samej grupy zawodowej (mundurówki), rozróżnianych wyłącznie ze względu na datę rozpoczęcia służby. Nierówne traktowanie w ramach jednej służby: osoby, które rozpoczęły służbę przed 2 stycznia 1999 r., są stawiane w gorszej sytuacji wobec tych, którzy wstąpili do służby po tej dacie – mimo iż obie grupy wykonują (bądź wykonywały) podobne zadania i dotyczą ich identyczne wymogi służby. Brak możliwości skorzystania z wypracowanego kapitału: wielu emerytów mundurowych od lat opłaca pełne składki ZUS, licząc na uzyskanie emerytury powszechnej, ale ich świadczenie jest „zawieszone“. To wzbudza sprzeciw i postrzegane jest jako dyskryminacja w stosunku do innych grup zawodowych. Propozycje ustawowe zmierzające do dopuszczenia łączenia emerytury z FUS i emerytury mundurowej zostały już przedłożone w parlamencie. Wskazuje to, że istnieją konkretne rozwiązania, które można poddać dyskusji i procedowaniu. Pytania do ministra obrony narodowej: Czy Ministerstwo Obrony Narodowej podejmuje (lub zamierza podjąć) działania legislacyjne mające na celu umożliwienie osobom, które rozpoczęły służbę wojskową przed 2 stycznia 1999 r., pobierania wypracowanej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jednocześnie z emeryturą mundurową (o ile okresy służby i pracy cywilnej nie pokrywają się)? Czy ministerstwo analizowało projekty ustaw z 2023 roku lub inne projekty o zbliżonej tematyce? Jeśli tak, to jakie stanowisko zajmuje MON wobec proponowanych rozwiązań i czy zamierza włączyć się w ich dalsze procedowanie? W jaki sposób resort odnosi się do opinii i przykładów obywateli, którzy wskazują na praktyczne trudności z jednoczesnym pobieraniem dwóch świadczeń, pomimo odprowadzania składek do ZUS przez wiele lat pracy „cywilnej“ po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej? Pytania do ministra spraw wewnętrznych i administracji: Jakie działania podejmuje MSWiA w celu rozwiązania problemu funkcjonariuszy służb mundurowych (Policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna i inne), którzy podobnie jak żołnierze nie mogą w pełni korzystać z emerytury powszechnej wypracowanej po odejściu ze służby? Czy ministerstwo dostrzega potrzebę ujednolicenia systemu zaopatrzenia emerytalnego w służbach podległych MSWiA, tak aby nie różnicować funkcjonariuszy wyłącznie na podstawie daty rozpoczęcia służby? Czy istnieje plan współpracy między resortami (MON, MSWiA i ewentualnie MRPiPS) w celu opracowania spójnego rozwiązania legislacyjnego, uwzględniającego istniejące już projekty i postulaty obywateli? Zmiana przepisów w zakresie łączenia świadczeń z emerytury mundurowej oraz z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stała się koniecznością nie tylko z uwagi na liczne wnioski składane przez obywateli, ale też w świetle wartości konstytucyjnych, takich jak równość wobec prawa oraz zasada sprawiedliwości społecznej. Rozwiązania prawne proponowane w projektach, które znalazły się już w Sejmie, mogą posłużyć jako punkt wyjścia dla szybkiej i efektywnej nowelizacji. W imieniu osób poszkodowanych oraz wszystkich zainteresowanych środowisk proszę o szczegółowe ustosunkowanie się do powyższych pytań i wskazanie konkretnych planów resortów w sprawie uregulowania sytuacji emerytów mundurowych, którzy mimo regularnego odprowadzania składek do FUS nie mogą pobierać wypracowanej emerytury w połączeniu ze świadczeniem wojskowym bądź policyjnym.

Odpowiedź na interpelację w sprawie uregulowania zasad pobierania emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Odpowiedź na interpelację nr 8849 w sprawie uregulowania zasad pobierania emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański Warszawa, 22-04-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 8849 Pana Posła Marcina Skonieczki w sprawie uregulowania zasad pobierania emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W dniu 25 kwietnia 2024 r. odbyło się posiedzenie sejmowej Komisji do Spraw Petycji dotyczące m.in. rozpatrzenia petycji w sprawie zmiany ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych [1] w zakresie możliwości jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych oraz powszechnego systemu emerytalnego [2] . W posiedzeniu uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W kontekście zagadnień podniesionych przez Pana Posła w wystąpieniu, wymaga podkreślenia, że przedstawiciele wszystkich wymienionych resortów wyrazili gotowość do podjęcia działań, mających na celu zmianę aktualnego stanu prawnego i uwzględnienie oczekiwań funkcjonariuszy służb mundurowych (oraz żołnierzy zawodowych) w omawianym obszarze. Z uwagi na fakt, że zmiany obecnie obowiązujących przepisów prawa umożliwiające pobieranie emerytury w przypadku zbiegu prawa do ww. świadczenia z obu systemów emerytalnych przez żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy, pozostających w służbie przed 2 stycznia 1999 r., dotyczą kilku resortów, na posiedzeniu ww. Komisji zaproponowano skierowanie dezyderatu w omawianej sprawie do Prezesa Rady Ministrów [3] . Pismem z 13 września 2024 r. [4] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawił stanowisko w przedmiotowej sprawie podtrzymujące deklarację gotowości do rozpoczęcia działań zmierzających do uregulowania przedmiotowej problematyki. Jednocześnie wskazano, że z uwagi na możliwe koszty związane ze zmianą przepisów prawa dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i budżetu państwa zasadne jest, aby w dalszych pracach uczestniczył także przedstawiciel Ministra Finansów. Następnie 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymało swoją gotowość do podjęcia działań zmierzających do uregulowania przedmiotowej problematyki wraz z innymi zainteresowanymi resortami. Jednocześnie podczas ww. posiedzenia zauważono, że w odpowiedzi na dezyderat skierowany do Prezesa Rady Ministrów brak jest stanowiska Ministra Finansów oraz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, którzy to powinni przedstawić skutki finansowe postulowanej zmiany, a także brakuje odniesienia do danych dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej (podległej Ministrowi Sprawiedliwości) i Służby Celno-Skarbowej (podległej Ministrowi Finansów). W związku z powyższym przewodniczący Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP podjął decyzję o skierowaniu ponownego dezyderatu do Prezesa Rady Ministrów, z prośbą o przedstawienie wspólnego stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministra Finansów, Ministra Obrony Narodowej oraz Ministra Sprawiedliwości. W odpowiedzi na ponowny dezyderat w przedmiotowej sprawie wyjaśniono, że nie jest możliwe oszacowanie wysokości skutków finansowych, z jakimi mogą wiązać się rozwiązania zaproponowane w petycji z uwagi na fakt, że dotychczas nie prowadzono wyliczeń i analiz w ww. zakresie. Jednocześnie pragnę poinformować, że 18 lutego 2025 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, podczas którego omawiano możliwe warianty realizacji przedmiotowego zagadnienia. Na kolejnym posiedzeniu ww. Komisji 3 kwietnia 2025 r. rozpatrzono uzupełnioną odpowiedź Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na ww. dezyderat nr 28 skierowany do Prezesa Rady Ministrów w sprawie zmiany ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Podczas ww. posiedzenia zadeklarowano wolę prowadzenia dalszych prac analitycznych w omawianym obszarze, a także poinformowano, że w najbliższym czasie odbędzie się kolejne spotkanie przedstawicieli wszystkich zainteresowanych resortów, również z udziałem przedstawicieli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pełny zapis ww. posiedzenia znajduje się na stronie internetowej Sejmu RP [5] . Z poważaniem z up. Wiesław Szczepański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm. [2] BKSP-144-IX-775/23. [3] Dezyderat nr 28 Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP w sprawie zmiany ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , w zakresie możliwości jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych oraz powszechnego systemu emerytalnego, skierowany do Prezesa Rady Ministrów, został przekazany zgodnie z właściwością Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu udzielenia odpowiedzi w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej oraz Ministrem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. [4] Sygn. BMP.0178.9.2024. [5] https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/transmisje_arch.xsp?rok=2025&type=komisja#AFD797D9AD8CC023C1258C5A0062701A