Interpelacja w sprawie konkursów wiedzy, artystycznych i sportowych
Interpelacja nr 8846
do ministra edukacji
w sprawie konkursów wiedzy, artystycznych i sportowych
Zgłaszający: Dorota Olko
Data wpływu: 25-03-2025
Szanowna Pani Ministro,
zawody wiedzy, artystyczne i sportowe są możliwością dla dzieci i młodzieży do zaprezentowania i sprawdzenia swojej wiedzy i umiejętności. Wymagają długich przygotowań, w których często biorą udział także rodzice lub zatrudniani przez nich korepetytorzy. Prócz samego waloru edukacyjnego niektóre konkursy pomagają w zdobyciu większej liczby punktów w rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej. Często mogą to być punkty decydujące o dostaniu się do wymarzonej szkoły ponadpodstawowej.
Wykazy zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej (a więc tych, które są punktowane w rekrutacji) są publikowane przez odpowiednie kuratoria oświaty co roku. Wykazy te publikowane są jednak w trakcie roku szkolnego. Z tego powodu w momencie zapisów uczniowie i rodzice nie mają wiedzy, czy za wyniki osiągnięte w danym konkursie mogą otrzymać dodatkowe punkty w rekrutacji. Ponieważ każde kuratorium prowadzi oddzielny wykaz zawodów, może to prowadzić do sytuacji, w których za wyniki w tych samych zawodach (ponadwojewódzkich) w jednym województwie uczniowie otrzymają punkty, w innych zaś tych punktów nie otrzymają.
Sytuacja ta rodzi szereg wątpliwości dotyczących przejrzystości i równości obecnego systemu przyznawania punktów za wyniki w zawodach wiedzy, artystycznych i sportowych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2018 poz. 1799), zwracamy się z następującymi pytaniami:
Jakie kryteria stosowane są w procesie wyboru zawodów, za które przyznawane będą dodatkowe punkty w rekrutacji do szkół ponadpodstawowych?
W jakim terminie muszą zgłosić zawody organizatorzy, żeby mogły się one znaleźć w wykazie publikowanym przez kuratoria?
Czy istnieje ścieżka odwołania dla organizatora zawodów w przypadku, w którym zawody nie zostałyby uwzględnione wykazie publikowanym przez kuratorium?
Czy w przeszłości zdarzyła się sytuacja, w której zawody o zasięgu ogólnopolskim lub międzynarodowym zostały zakwalifikowany na listę zawodów punktowanych przez kuratorium w jednym województwie, a w innym nie? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa wprowadzenie jednego wykazu dla zawodów o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym, aby uniknąć potencjalnej sytuacji, w której laureaci i finaliści tych samych zawodów w jednym województwie otrzymują dodatkowe punkty w rekrutacji, a w innym nie?
Dnia 28 lutego 2025 roku Kuratorium Oświaty w Warszawie opublikowało Wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych organizowanych przez kuratora oświaty i inne podmioty działające na terenie szkoły na rok 2024/2025. Czy w innych województwach i w poprzednich latach wykazy również były publikowane w podobnym terminie? Publikowanie tego wykazu w drugiej połowie roku szkolnego powoduje, że uczniowie i uczennice ósmej klasy szkoły podstawowej przystępując do zawodów wiedzy nie wiedzą czy za wyniki w tym konkursie uzyskają dodatkowe punkty w rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian, które zobligują kuratoria do publikowania wyżej wymienionych wykazów z większym wyprzedzeniem?
Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów, która wprowadziłaby prowadzenie stałego wykazu zawodów jedynie aktualizowanego w razie potrzeb, zamiast tworzenia co roku kompletnie nowego wykazu?
Czy możliwa jest sytuacja, w której taką samą liczbę punktów przy rekrutacji do szkoły ponadpodstawowej otrzymują laureaci/finaliści zawodów wiedzy wymagających od uczestników diametralnie różnego poziomu wiedzy i nakładów pracy? Czy ministerstwo planuje uzależnienie punktowania konkursów nie tylko od ich zasięgu terytorialnego, ale również poziomu trudności i nakładów pracy ponoszonych przez uczniów?
Z wyrazami szacunku
Dorota Olko
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
23.04.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie konkursów wiedzy, artystycznych i sportowych
Odpowiedź na interpelację nr 8846
w sprawie konkursów wiedzy, artystycznych i sportowych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 23-04-2025
Szanowna Pani Poseł,
kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty, m.in. realizuje politykę oświatową państwa, współdziała z organami jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu i realizowaniu odpowiednio regionalnej i lokalnej polityki oświatowej zgodnej z polityką oświatową państwa, organizuje olimpiady, konkursy, turnieje, przeglądy oraz inne formy współzawodnictwa i prezentacji osiągnięć uczniów szkół na obszarze województwa.
Mając na uwadze powyższe, zadaniem kuratora jest ustalenie, które z tych konkursów organizowanych w nadzorowanych przez niego szkołach będą punktowane w postępowaniu rekrutacyjnym, w sposób ustalony w rozporządzeniu [1] , jako wyróżniająca się forma współzawodnictwa na obszarze województwa.
Dlatego wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych organizowanych przez kuratora oświaty lub inne podmioty działające na terenie szkoły, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej, zgodnie z art. 148 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [2] , jest podawany co roku do publicznej wiadomości przez właściwego kuratora oświaty. Powyższy wykaz powinien zawierać również informacje, które miejsca zdobyte w danym konkursie kurator oświaty uznaje za wysokie.
Kurator oświaty, ustalając ww. wykaz, wyróżnia tylko te zawody, które są:
- powszechnie dostępne dla uczniów szkół podstawowych (są bezpłatne) i tym samym spełniają warunek art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe,
- organizowane na terenie szkoły i tym samym spełniają warunek art. 134 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy – Prawo oświatowe.
W tym celu organizatorzy zawodów zgłaszają organizowane przez siebie zawody do kuratorów oświaty na zasadach i w terminach ustalonych zgodnie z ustawowymi kompetencjami przez właściwego kuratora oświaty. Minister edukacji nie ma kompetencji w tym zakresie.
Ujednolicenie wykazu zawodów ograniczy ustalenie oferty regionalnej i lokalnej polityki oświatowej. Ten sam konkurs, nawet ogólnopolski, może być inaczej oceniony przez poszczególnych kuratorów oświaty z uwagi na szczególne priorytety polityki lokalnej lub też w poszczególnych województwach podobny zakres wiedzy może być weryfikowany w lepiej ocenionym przez kuratora innym konkursie, np. na poziomie wojewódzkim.
Komisja rekrutacyjna nalicza punkty rekrutacyjne za osiągnięcia ucznia wymienione na świadectwie ukończenia [3] szkoły, które właściwy kurator oświaty wyróżnił – uznając za wysokie [4] – z oferty konkursowej dostępnej dla uczniów szkół podstawowych w danym województwie. Tym samym w postępowaniu rekrutacyjnym do każdej publicznej szkoły ponadpodstawowej takie osiągnięcie powinno być punktowane zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia.
Reasumując, szczególne osiągnięcia konkretnego ucznia – wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej i wymienione jako miejsce uznane za wysokie w wykazie właściwego kuratora oświaty – są uznawane w postępowaniu rekrutacyjnym do publicznych szkół ponadpodstawowych w całym kraju.
Odpowiadając na pytanie dotyczące sposobu punktowania zawodów wiedzy wyjaśniam, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów konkursy wiedzy są rożnie punktowane. Inaczej punktowane są konkursy przeprowadzane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 8 ustawy o systemie oświaty [5] na poziomie ponadwojewódzkim lub wojewódzkim [6] , a inaczej konkursy wiedzy przeprowadzane co najmniej na szczeblu powiatowym, organizowane na zasadach ustalonych przez organizatora zawodów, w tym przypadku można otrzymać 1 pkt za pojedyncze osiągniecie [7] .
W szczególny sposób wyróżnieni są laureaci wojewódzkich konkursów przedmiotowych oraz laureaci i finaliści ogólnopolskich olimpiad przedmiotowych przeprowadzanych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 8 ustawy o systemie oświaty. Kandydaci posiadający ww. tytuły są przyjmowani do szkół ponadpodstawowych w pierwszej kolejności [8] .
Dodatkowo wyjaśniam, że wykaz zawodów zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami musi być opublikowany corocznie do końca lutego [9] .
Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega konieczność zmiany sposobu ustalenia wykazów zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, w szczególności zawodów wiedzy na szczeblu ogólnopolskim i międzynarodowym, w taki sposób, aby uczniowie z każdego województwa uzyskujący te same wysokie miejsca byli w ten sam sposób punktowani.
Minister edukacji planuje zobowiązać poszczególnych kuratorów oświaty do publikowania otwartego wykazu zawodów wiedzy, sportowych i artystycznych już z początkiem roku szkolnego, w którym będzie przeprowadzane postępowanie rekrutacyjne na kolejny rok szkolny. Publikowany wykaz na bieżąco będzie uzupełniany o kolejne zawody do końca lutego każdego roku.
Jednocześnie informuję, że MEN, we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym, przeprowadzi ewaluację konkursów przedmiotowych organizowanych na podstawie rozporządzenia obowiązującego na podstawie delegacji art. 22 ust. 2 pkt 8 ustawy o systemie oświaty. [10]
Celem głównym tej ewaluacji jest dokonanie analizy stopnia trudności konkursów przedmiotowych w każdym województwie, natomiast uzyskane wyniki badań przedstawione w raporcie wraz z rekomendacjami mogą przyczynić się również do:
unifikacji standardów konkursowych na poziomie krajowym, co pozwoli na zapewnienie równych szans dla uczniów z różnych województw;
wzmocnienia współpracy między województwami w zakresie wymiany doświadczeń i praktyk między zespołami przygotowującymi konkursy w różnych województwach.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów (Dz. U. 2025 poz. 464).
[2] t.j. Dz. U. 2024 poz. 737 z późn. zm.
[3] Art. 134 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy – Prawo oświatowe.
[4] Art. 148 ustawy – Prawo oświatowe.
[5] Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (t.j. Dz. U. 2024 poz. 750 z późn. zm).
[6] § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 3 kwietnia 2025 r. w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów.
[7] § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia.
[8] Art. 132 ustawy – Prawo oświatowe.
[9] Art. 148 ustawy – Prawo oświatowe.
[10] (t.j. Dz. U. 2024 poz. 750 z późn. zm.)