Interpelacja w sprawie podziału administracyjnego kraju na tle sytuacji miasta Tarnowa i jego roli w obecnej strukturze administracyjnej

Interpelacja w sprawie podziału administracyjnego kraju na tle sytuacji miasta Tarnowa i jego roli w obecnej strukturze administracyjnej Interpelacja nr 8789 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie podziału administracyjnego kraju na tle sytuacji miasta Tarnowa i jego roli w obecnej strukturze administracyjnej Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz Data wpływu: 23-03-2025 Zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą podziału administracyjnego kraju na tle sytuacji miasta Tarnowa i jego roli w obecnej strukturze administracyjnej. Od czasu reformy administracyjnej z 1999 roku Tarnów, będący drugim co do wielkości miastem w Małopolsce, posiada wiele barier wynikających z aktualnego podziału administracyjnego. W ocenie wielu mieszkańców oraz lokalnych samorządowców skutkuje to marginalizowaniem regionu przez utrudniony dostęp do możliwości rozwojowych takich jak fundusze dedykowane Polsce wschodniej, do której z perspektywy wskaźników region tarnowski się zalicza, ale nie może liczyć na adekwatne wsparcie z powodu położenia w „bogatym” województwie małopolskim. Powszechnej krytyce poddawany jest także stwarzający bariery układ, w którym obok miast na prawach powiatu funkcjonują gminy i powiaty obwarzankowe. Samorządy te często nie uzgadniają swojej polityki rozwoju z miastem na prawach powiatu, co prowadzi do wzajemnych konfliktów kompetencyjnych, a nawet do wzajemnego blokowania istotnych dla danej JST inwestycji, jak chociażby budowa obwodnic. Efektem jest impas rozwojowy i brak spójnej wizji dla całego miejskiego obszaru funkcjonalnego (dla przykładu aktualnie w mieście Tarnowie urzędują: prezydent, wójt oraz starosta tarnowski). Na przestrzeni ostatnich lat pojawiały się liczne głosy postulujące konieczność zmian w podziale administracyjnym kraju, które w sposób naturalny likwidowałyby obecne bariery w rozwoju regionów. Mając to na uwadze, uprzejmie proszę Pana Ministra o odniesienie się do przedstawionych kwestii oraz rozważenie uwzględnienia wskazanych potrzeb. Proszę również o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące możliwości korekty podziału administracyjnego poprzez zmianę liczby województw lub ich granic? Czy w ramach tych analiz ministerstwo dopuszcza możliwość utworzenia nowego województwa w oparciu o miasta Tarnów i Nowy Sącz? Jakie kroki podejmuje ministerstwo w celu wyrównania szans rozwojowych byłych miast wojewódzkich, które utraciły ten status, ale pełnią istotne funkcje regionalne? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów, które zwiększyłyby rangę i rolę regionalną byłych miast wojewódzkich w strukturach administracyjnych obecnych województw? Czy istnieją plany dotyczące rozwiązań decentralizacji administracji samorządowo-rządowej, które mogłyby wzmocnić miasta na prawach powiatu, takie jak Tarnów, np. poprzez przeniesienie do tych miast siedzib niektórych urzędów państwowych i wojewódzkich? Czy ministerstwo rozważa likwidację gmin obwarzankowych i połączenie miast na prawach powiatu z okalającymi powiatami w powiaty metropolitalne lub aglomeracyjne obejmujące całe miejskie obszary funkcjonalne tych miast?

Odpowiedź na interpelację w sprawie podziału administracyjnego kraju na tle sytuacji miasta Tarnowa i jego roli w obecnej strukturze administracyjnej Odpowiedź na interpelację nr 8789 w sprawie podziału administracyjnego kraju na tle sytuacji miasta Tarnowa i jego roli w obecnej strukturze administracyjnej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 16-04-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 8789 Pana Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie podziału administracyjnego kraju na tle sytuacji miasta Tarnowa i jego roli w obecnej strukturze administracyjnej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pytania sformułowane w niniejszym wystąpieniu w większości odnoszą się do kwestii związanych z polityką regionalną i funduszami europejskimi, tj. do zagadnień, które pozostają w zakresie właściwości Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej. Niezależnie od powyższego, uprzejmie informuję, że podział terytorialny państwa, określający liczbę i granice województw, a także siedziby wojewodów i sejmików województw określa ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa [1] . Ewentualne korekty w przedmiotowym zakresie mogą być dokonane poprzez zmianę ww. ustawy. Inicjatywa ustawodawcza, zgodnie z art. 118 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , przysługuje posłom, Senatowi, Prezydentowi RP i Radzie Ministrów oraz grupie co najmniej 100 000 obywateli mających prawa wyborcze. Jednocześnie warto zauważyć, że zmiany w podziale terytorialnym kraju dokonywane są corocznie. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [2] oraz ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym [3] , Rada Ministrów w drodze rozporządzenia: - tworzy, łączy, dzieli i znosi gminy i powiaty oraz ustala ich granice, - ustala i zmienia nazwy gmin i powiatów oraz siedziby ich władz, - nadaje gminie lub miejscowości status miasta i ustala jego granice ( vide art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym ). Przedmiotowe rozporządzenie Rady Ministrów może być wydane również na wniosek zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego. Wnioski w ww. sprawie składane są do właściwych miejscowo wojewodów w terminie do 31 marca. Wojewoda nie później niż w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku przekazuje go wraz ze swoją opinią, ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej. Wnioski podlegają analizie, a następnie, wraz ze stosowną rekomendacją są przedkładane Radzie Ministrów, która podejmuje decyzje odnośnie do ich rozpatrzenia nie później niż do 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy, w którym ma nastąpić zmiana. Zmiany w podziale terytorialnym następują z dniem 1 stycznia. Z przywołanych przepisów prawa wynika zatem, że zainteresowane jednostki samorządu terytorialnego mogą podjąć procedurę wnioskową w zakresie ich ewentualnego połączenia. Dodatkowo należy nadmienić, że zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego [4] , gmina powstała w wyniku połączenia gmin, w drodze rozporządzenia wydanego na wniosek zainteresowanych rad gmin, otrzymuje dodatkowy udział w podatku dochodowym od osób fizycznych, w okresie 5 lat, począwszy od 1 stycznia roku, w którym nastąpiło połączenie, w wysokości 0,4 punktu procentowego. Wskazany przepis prawa przewidują także większe wsparcie dla łączących się gmin o niższych dochodach. Regulacja ta ma również zastosowanie w przypadku połączenia powiatów. Przedstawiając powyższe pragnę jednocześnie poinformować, że obecnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie są prowadzone prace w zakresie nowelizacji wspomnianych przepisów prawa. Aktualnie, w resorcie spraw wewnętrznych i administracji nie są również podejmowane działania, mające na celu konsolidację jednostek samorządu terytorialnego wskazanych w wystąpieniu. Z kolei w nawiązaniu do tematyki rozwoju miast należy wspomnieć o Krajowej Polityce Miejskiej 2030 (KPM 2030), która podejmuje problematykę związaną ze zrównoważonym rozwojem miast. Przedmiotowy dokument – pozostający w zakresie właściwości Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej - koncentruje się na działaniach i instrumentach zorientowanych terytorialnie, które odpowiadają aktualnym wyzwaniom stojącym przed miastami oraz miejskimi obszarami funkcjonalnymi. Natomiast odnosząc się do wyrażonego w wystąpieniu postulatu decentralizacji administracji samorządowo-rządowej, polegającej m.in. na przeniesieniu do miast na prawach powiatu (np. Tarnowa) siedzib niektórych urzędów państwowych i wojewódzkich, uprzejmie informuję, że obecnie w MSWiA nie są podejmowane działania w przedmiotowym zakresie. W tym miejscu warto zauważyć, że kreowanie rozwoju poprzez przenoszenie siedzib urzędów do mniejszych ośrodków miejskich nie jest elementem KPM 2030. Ponadto, jedynie na marginesie nadmieniam że w Tarnowie funkcjonuje Delegatura Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, która obejmuje powiaty: bocheński, brzeski, dąbrowski i tarnowski oraz miasto Tarnów. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. Nr 96 poz. 603, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 107, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm.