Interpelacja w sprawie statusu niepełnoletnich słuchaczy szkół branżowych II stopnia

Interpelacja w sprawie statusu niepełnoletnich słuchaczy szkół branżowych II stopnia Interpelacja nr 8748 do ministra edukacji w sprawie statusu niepełnoletnich słuchaczy szkół branżowych II stopnia Zgłaszający: Krystian Łuczak Data wpływu: 19-03-2025 Szanowna Pani Ministro, uprzejmie informuję, że zwrócili się do mnie słuchacze branżowej szkoły II stopnia podlegający klasyfikacji semestralnej i końcowej, ale niepodlegający klasyfikacji rocznej. Zgodnie z otrzymanymi informacjami klasyfikacja roczna dotyczy wyłącznie uczniów szkół dla dzieci i młodzieży. Do oceniania, klasyfikowania i promowania słuchaczy w branżowej szkole II stopnia stosuje się te same przepisy, które dotyczą słuchaczy szkół dla dorosłych i szkół policealnych. Słuchacz branżowej szkoły II stopnia zdaje egzamin po każdym semestrze: w semestrze jesiennym - nie później niż do końca lutego, w semestrze wiosennym - nie później niż do dnia 31 sierpnia. Niepełnoletni słuchacz, który nie otrzymał promocji na semestr programowo wyższy zgodnie z tymi przepisami powtarza semestr. Powyższe przepisy stosuje się bez względu na formę, w jakiej prowadzi się kształcenie (dzienna, stacjonarna, zaoczna). W opinii zgłaszających mi problem szkół, w oparciu o aktualne przepisy prawa, występują trudności dotyczące statusu słuchaczy niepełnoletnich. Powtórzenie semestru możliwe jest zazwyczaj dopiero w kolejnym roku szkolnym, tymczasem przez pół roku uczeń niepełnoletni powinien z zasady realizować obowiązek szkolny również w czasie, gdy oczekuje na możliwość powtórzenia semestru. Kolejne wątpliwości rodzi zatem właściwe oznaczenie sytuacji takiego niepełnoletniego słuchacza w Systemie Informacji Oświatowej, wystawianie zaświadczeń przez szkolny sekretariat czy kwestia legitymacji szkolnej. Reforma systemu oświaty przeprowadzona pośpiesznie przez rząd Prawa i Sprawiedliwości spowodowała, że absolwenci branżowych szkół I stopnia najczęściej są niepełnoletni – są zatem przygotowani przez szkołę do podjęcia pracy, ale pozostają niejako w statusie pracowników młodocianych. Naturalna kontynuacja nauki w branżowej szkole II stopnia celem podniesienia kwalifikacji zawodowych i uzyskania tytułu technika może zatem w przypadku niepowodzenia podczas egzaminu również spowodować sytuację, w której słuchacz będzie wciąż słuchaczem niepełnoletnim. Uprzejmie proszę o wyjaśnienie: Czy zgodnie z aktualnie obowiązującymi w przedmiotowej kwestii przepisami istnieje możliwość (i w jaki sposób) odnotowywania w Systemie Informacji Oświatowej oraz dzienniku szkolnym opisanej powyżej sytuacji niepełnoletniego słuchacza branżowej szkoły II stopnia, który zmuszony jest oczekiwać na powtórzenie semestru w nowym roku szkolnym? Czy niepełnoletni słuchacz oczekujący na powtórzenie semestru może otrzymać zaświadczenia na przykład na potrzeby zgłoszenia w opiece społecznej oraz czy może korzystać z legitymacji szkolnej?

Odpowiedź na interpelację w sprawie statusu niepełnoletnich słuchaczy szkół branżowych II stopnia Odpowiedź na interpelację nr 8748 w sprawie statusu niepełnoletnich słuchaczy szkół branżowych II stopnia Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 11-04-2025 Szanowny Panie Pośle, odpowiadając na Pana interpelację w sprawie statusu niepełnoletnich słuchaczy szkół branżowych II stopnia przekazuję poniższe informacje. Stosownie do postanowień art. 70 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [1] (dalej: ustawa Prawo oświatowe) nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18. roku życia, przy czym w ramach nałożonego Konstytucją RP obowiązku nauki w systemie edukacji wyróżnia się obowiązek szkolny, który rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat, oraz trwa do ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18. roku życia oraz obowiązek nauki, który trwa do ukończenia 18. roku życia. Młodzież w wieku 15-18 lat jest obowiązana realizować obowiązek nauki przez uczęszczanie do szkoły ponadpodstawowej lub realizowanie przygotowania zawodowego u pracodawcy [2] . W realiach aktualnie obowiązującego ustroju szkolnego występują przypadki ukończenia nauki w szkole ponadpodstawowej przez osoby, które nie ukończyły 18. roku życia. Osoby te podlegają obowiązkowi nauki i mogą go spełniać przez uczęszczanie do szkoły wyższej lub na kwalifikacyjne kursy zawodowe. Dla absolwentów branżowej szkoły I stopnia (dalej: BS I) przewidziano ponadto dodatkowe ścieżki edukacyjne, tj. dalsze kształcenie w : liceum ogólnokształcącym dla dorosłych (dalej: LO dla dorosłych) począwszy od klasy drugiej – w celu uzyskania wykształcenia średniego ; branżowej szkole II stopnia (dalej: BS II) kształcącej w zawodzie, w którym wyodrębniono kwalifikację wspólną dla zawodu nauczanego w BS I i BS II – w celu uzyskania dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika oraz wykształcenia średniego branżowego; do BS II przyjmuje się kandydatów, którzy ukończyli BS I w okresie 5 lat szkolnych poprzedzających rok szkolny, na który ubiegają się o przyjęcie. Aktualnie w podpisie Prezydenta RP jest projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, który m.in. przewiduje wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe polegających na umożliwieniu uczniowi, który ukończył szkołę ponadpodstawową przed ukończeniem 18. roku życia, spełnianie obowiązku nauki również przez uczęszczanie na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich . W konsekwencji, w wyżej wymienionym projekcie ustawy zaprojektowano również zmiany w ustawie o praktykach absolwenckich, zgodnie z którymi niepełnoletni praktykant, który ukończył szkołę ponadpodstawową i spełnia obowiązek nauki przez uczęszczanie na praktykę absolwencką może odbywać tę praktykę, aż do momentu ukończenia przez niego 18. roku życia. Zatem po ukończeniu nauki zawodu, absolwent BS I będzie mógł odbywać u pracodawcy (np. tego samego pracodawcy, u którego odbywał przygotowanie zawodowe) praktykę absolwencką. Odnosząc się do sytuacji niepełnoletniego słuchacza BS II, który nie uzyskał promocji na semestr programowo wyższy uprzejmie informuję, że w przypadku braku możliwości powtarzania semestru słuchacz ten powinien spełniać konstytucyjny obowiązek nauki w inny, wskazany w przepisach, sposób. Oczekiwania na powtórzenie semestru w nowym roku szkolnym nie można uznać za spełnianie obowiązku nauki. Jednocześnie uprzejmie informuję, że powyższy problem zostanie przedyskutowany na najbliższym posiedzeniu Rady Dyrektorów Szkół i Placówek Szkolnictwa Branżowego, tak aby umożliwić niepełnoletnim słuchaczom BS II kontynuację nauki bez konieczności zmiany szkoły, na przykład dzięki wprowadzeniu możliwości uzyskania przez tych słuchaczy promocji warunkowej na semestr programowo wyższy, podobnie jak ma to miejsce w przypadku uczniów szkół dla młodzieży, którzy w określonych sytuacjach mogą uzyskać promocję warunkową do klasy programowo wyższej. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm. [2] Art. 36 ust. 9 ustawy Prawo oświatowe.