Interpelacja w sprawie realizowanych przez Polski Związek Łowiecki programów edukacyjnych dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych

Interpelacja w sprawie realizowanych przez Polski Związek Łowiecki programów edukacyjnych dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych Interpelacja nr 8724 do ministra edukacji w sprawie realizowanych przez Polski Związek Łowiecki programów edukacyjnych dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych Zgłaszający: Klaudia Jachira, Małgorzata Tracz Data wpływu: 18-03-2025 Szanowna Pani Minister, Polski Związek Łowiecki w swoich celach statutów w § 22 wyróżnia, że do zadań kół łowieckich należy m.in.: - dbanie o dobry wizerunek łowiectwa i myśliwych wśród społeczności zamieszkującej tereny dzierżawionych obwodów, - promocja łowiectwa, - współpraca ze szkołami w prowadzeniu edukacji przyrodniczo-łowieckiej. Cele te są realizowane m.in. poprzez: - spotkania z myśliwymi w placówkach przedszkolno-szkolnych i szkołach, - organizację wydarzeń edukacyjnych i wycieczek, - organizację rodzinnych pikników integracyjnych, - konkursy z nagrodami dla dzieci, - zajęcia kaletnicze, - organizowanie wystaw z wypchanymi zwierzętami (także tymi podlegającymi ochronie), porożem z czaszkami zwierząt kopytnych, wyprawionymi skórami zwierząt itp. W ramach ww. działań prowadzona jest wprost propaganda pod hasłem edukacji łowiecko-przyrodniczej mającej za zadanie ocieplenie wizerunku myśliwego. W ramach takich spotkań częstokroć uczestnicy mogą smakować kuchni myśliwskiej i oglądać „trofea” myśliwskie. Polski Związek Łowiecki chwali się taką działalnością „edukacyjną” na swojej stronie internetowej: https://www.pzlow.pl/edukacja/ oraz https://www.pzlow.pl/edukacja/nasze-dzialania-edukacyjne/ Program „edukacyjny” zakłada naukę o „etyce myśliwskiej”, m.in. oddaniu czci upolowanej zwierzynie w pokocie, gdzie ubita zwierzyna z polowań jest układana w szeregu hierarchii łowieckiej. Nadto mają być „kształtowane postawy dotyczące nadmiernej liczebności niektórych gatunków zwierząt łownych i konieczności eliminacji ze środowiska ich liczby przez odstrzał”. Propagowane są również informacje o szkodach wyrządzonych przez zwierzynę na polach i w lasach. Już w 2017 roku OKO.press alarmowało o „edukacji dla zabijania” w związku z lekcjami prowadzonymi w szkołach przez myśliwych, takich zajęć z dziećmi i młodzieżą w przedszkolach i szkołach przeprowadzono ok. 120 (do kwietnia 2017). Wejście myśliwych do szkół i przedszkoli z zajęciami przyrodniczo-łowieckimi to zabieg mający na celu takie ukształtowanie dzieci, by w przyszłości, już jako ludzie dorośli, bardziej życzliwym okiem patrzyły one na myśliwych. „Z takiej edukacji dzieci wynoszą obraz myśliwego jako dobrego człowieka, który dba o zwierzęta. Ale nie dowiedzą się, że potem zasadza się na te same zwierzęta, by je zabić. I to te najlepsze, z których będą najpiękniejsze trofea" - mówi OKO.press Małgorzata Świderek, edukatorka ekologiczna z Ośrodka Działań Ekologicznych "Źródła". Edukacja przyrodniczo-łowiecka daje nie tylko fałszywy obraz myśliwego, ale też skrzywiony obraz przyrody - jest on bardzo daleki od takiej wizji natury, która wyłania się ze współczesnych nauk przyrodniczych, w tym z ekologii. W jej świetle jest w zasadzie anachroniczny. Z psychologicznego punktu widzenia, pomijając anachroniczność myśliwskiej wizji relacji między człowiekiem a przyrodą - problem leży również w tym, że myśliwska edukacja jest jednostronna. Dzieciom i młodzieży nie prezentuje się alternatywnego punktu widzenia. W efekcie nie mogą świadomie wybierać między różnorodnością poglądów dotyczących łowiectwa. Zrównoważenie łowieckiej propagandy PZŁ w szkołach to wyzwanie dla organizacji ekologicznych w Polsce, ale także dla Ministerstwa Edukacji Narodowej. Tym bardziej, że w czasach rządów ministra środowiska Jana Szyszki myślistwo było przez władzę mocno promowane, obecnie zaś cieszy się ciepłym uśmiechem i wsparciem PSL. Biorąc pod uwagę powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi jakiekolwiek działania związane z kontrolą treści, jak i sposobu ich przekazywania przez myśliwych w placówkach przedszkolnych i szkolnych? W jaki sposób Ministerstwo Edukacji Narodowej określa możliwości przeciwdziałania nauce o okrucieństwie, braku empatii, mordowaniu „w imię tradycji” i rozrywki myśliwych? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przewiduje możliwość zaangażowania w program edukacyjny wykwalifikowanej kadry przyrodniczej, jaką są leśnicy i ekolodzy z organizacji pozarządowych i ośrodków naukowych w Polsce? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej byłoby gotowe do podjęcia specjalnego projektu edukacyjnego dla przedszkoli i szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych, w ramach którego dzieciom w sposób atrakcyjny i aktywny byłaby przekazywana rzetelna wiedza o ekologii i ochronie przyrody, aby aktywność „edukacyjna” myśliwych w ogóle nie była celowa?

Odpowiedź na interpelację w sprawie realizowanych przez Polski Związek Łowiecki programów edukacyjnych dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych Odpowiedź na interpelację nr 8724 w sprawie realizowanych przez Polski Związek Łowiecki programów edukacyjnych dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 10-04-2025 Szanowne Panie Posłanki, odnosząc się do postawionych pytań, uprzejmie informuję, iż nadzorem nad działaniami placówek oświatowych w poszczególnych województwach – zgodnie z przepisami prawa oświatowego – zajmują się właściwi kuratorzy oświaty [1] . Należy również pamiętać, iż program wychowania przedszkolnego w danym przedszkolu, jak również programy nauczania do danych obowiązkowych zajęć edukacyjnych w szkole, przygotowywane są przez nauczycieli, a następnie dopuszczane są do realizacji przez dyrektora odpowiednio przedszkola [2] lub szkoły. Jednocześnie, programy wychowania przedszkolnego i programy nauczania powinny być dostosowane do potrzeb i możliwości uczniów, dla których są przeznaczone. Programy nauczania przygotowywane są na podstawie treści podstaw programowych dla wszystkich przedmiotów. Uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej zadbało o zamieszczenie w podstawie programowej kształcenia ogólnego odpowiednich treści związanych z tematyką szacunku i opieki nad zwierzętami, ochroną przyrody i kształtowania odpowiednich postaw wobec środowiska, umożliwiających nauczycielom prowadzenie zajęć z uczniami na każdym etapie kształcenia. Tematyka ta może być realizowana w formie zajęć lekcyjnych, spotkań, inicjatyw lub wydarzeń tematycznych, przy wykorzystaniu wybranych materiałów dydaktycznych, a także przy udziale kadry przyrodniczej, w tym leśników lub ekologów. Należy równocześnie podkreślić, że zgodnie z art. 1 pkt. 15 cyt. ustawy Prawo oświatowe, system oświaty zapewnia m.in. upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach zrównoważonego rozwoju oraz kształtowanie postaw sprzyjających jego wdrażaniu w skali lokalnej, krajowej i globalnej. Jednocześnie, obowiązek realizacji istotnych problemów społecznych, w tym związanych ze środowiskiem, wprowadzono podczas zajęć z wychowawcą już od roku szkolnego 2020/2021 [3] . O tym, jakie szczegółowe tematy omawiane są podczas zajęć z wychowawcą, decyduje każdorazowo wychowawca, mając na uwadze potrzeby konkretnej grupy uczniów, a także problemy sygnalizowane przez dyrektora szkoły, nauczycieli, rodziców. Realizacja wskazanej tematyki podczas zajęć z wychowawcą może odbywać się z udziałem zaproszonych specjalistów w danej dziedzinie, wolontariuszy, przedstawicieli stowarzyszeń i innych organizacji. Niezależnie od tego, szkoła zawsze może zorganizować dodatkowe zajęcia edukacyjne dotyczące wybranej tematyki. Uczniowie poznają zatem szczegółowo zagadnienia wynikające z zapisów podstawy programowej, jak też mają sposobność omówienia z nauczycielem tematów spoza podstawy programowej, które szczególnie ich interesują. Mając na względzie obowiązujący stan prawny trzeba podkreślić, że udział przedstawicieli zewnętrznych środowisk (w tym łowieckiego) w zajęciach edukacyjnych, możliwy jest wyłącznie po spełnieniu wymogu uzyskania zgody dyrektora przedszkola/szkoły lub placówki, wyrażonej po uprzednim uzgodnieniu warunków tej działalności oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii rady przedszkola/szkoły lub placówki i rady rodziców [4] . W szkole, na podstawie art. 86 cyt. ustawy Prawo oświatowe, mogą działać organizacje pozarządowe, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły (z wyjątkiem partii i organizacji politycznych). Działanie takie wymaga uzyskania zgody dyrektora szkoły, która następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii rady szkoły (jeżeli ją powołano) i rady rodziców. Zatem szkoły mają autonomię w organizacji wydarzeń mających miejsce na ich terenie oraz wyboru podmiotów do takiej współpracy. Szkoła wychowuje i kształtuje postawy społeczne, uczy bycia odpowiedzialnym za siebie i innych, a przede wszystkim wyposaża w wiedzę, umiejętności i kompetencje, aby w przyszłości młodzi ludzie stali się świadomymi, kreatywnymi i wrażliwymi członkami społeczności, w której funkcjonują. Celem wychowania jest wspieranie dzieci i młodzieży we wszechstronnym rozwoju ukierunkowanym na osiągnięcie pełni dojrzałości fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej. Skuteczne działania w zakresie realizacji wychowawczej roli szkoły oraz wspomagania rozwoju dzieci i młodzieży oparte są na współpracy wielu instytucji, kuratoriów oświaty, organów prowadzących, organizacji pozarządowych, szkół, specjalistów i innych podmiotów realizujących zadania edukacyjnei wychowawcze na rzecz dzieci i młodzieży. Podmioty te podejmują inicjatywy nie tylko wobec samego dziecka, ale również jego rodziny. Ponadto, rodzice mają istotny wpływ na działania wychowawczo-profilaktyczne realizowane w szkole oraz na inne programy, projekty, przedsięwzięcia, inicjatywy, w tym te realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi. To rodzice w porozumieniu z radą pedagogiczna uchwalają obowiązkowy w każdej szkole program wychowawczo-profilaktyczny. Zatem kreują także działania, które są wynikiem rzetelnie przeprowadzonej diagnozy potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników ryzyka i czynników chroniących. Rodzice poprzez społeczny organ szkoły jakim jest rada rodziców mogą także wnioskować w każdej istotnej sprawie dotyczącej szkoły, m.in. organizacji zajęć, czy prowadzenia warsztatów przez organizacje pozarządowe [5] . Również sami uczniowie w ramach działalności samorządu szkolnego mogą zainicjować istotne dla siebie kwestie [6] , m.in. wycieczek edukacji leśnej, ścieżek ekologicznych, parków narodowych, aby bezpośrednio uczyć się o przyrodzie i kształtować wobec środowiska przyrodniczego postawy dbałości o faunę i florę. Podejmowane przez organizacje pozarządowe inicjatywy i działania wzmacniają przedsięwzięcia i pracę dydaktyczno-wychowawczą w szkołach. Jeżeli rodzice nie akceptują działań wychowawczych lub profilaktycznych podejmowanych w szkole lub placówce przez uczniów, czy samorząd uczniowski lub współpracującą ze szkołą organizację pozarządową – mogą wyrazić negatywną opinię i zgłosić ten problem dyrektorowi szkoły, który sprawuje nadzór pedagogiczny. Dodatkowo, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej wielokrotnie inicjowało, współpracowało lub patronowało działaniom związanym z edukacją ekologiczną. Szkolenia kadry pedagogicznej w obszarze edukacji ekologicznej wpisane są w roczne plany pracy Ośrodka Rozwoju Edukacji (instytucja podległa MEN) oraz regionalnych ośrodków doskonalenia nauczycieli. Treść szkoleń ma charakter interdyscyplinarny i została opracowana w ten sposób, aby umożliwić przeprowadzenia lekcji nie tylko w ramach zajęć z nauk przyrodniczych, ale także w ramach zajęć z przedmiotów humanistycznych lub zajęć z wychowawcą. Jednocześnie, uprzejmie informuję, iż w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwa obecnie proces opracowywania projektu Strategicznego planu działań w zakresie edukacji ekologicznej , zgodnie z wytycznymi Polityki Ekologicznej Państwa 2030. Szerokie spektrum podmiotów uczestniczących w procesie konsultacyjnym treści tej Strategii (m.in. MEN), współpracuje ze sobą w celu stworzenia dokumentu, który posłuży m.in. kształtowaniu prawidłowych postaw całego społeczeństwa. Z wyrazami szacunku, Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 – t.j.) [2] art. 22a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz.750 - t. j.) [3] rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 202 maja w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 781 – t.j.) [4] art. 86 cyt. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe [5] art. 84 ustawy - Prawo oświatowe. [6] art. 85 ustawy - Prawo oświatowe.