Interpelacja w sprawie możliwości zdalnego uczestnictwa w zebraniach rad pedagogicznych

Interpelacja w sprawie możliwości zdalnego uczestnictwa w zebraniach rad pedagogicznych Interpelacja nr 8662 do ministra edukacji w sprawie możliwości zdalnego uczestnictwa w zebraniach rad pedagogicznych Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 17-03-2025 Szanowna Pani Ministro, system edukacji w XXI wieku musi się zmieniać i dostosowywać do nowej rzeczywistości. Wiem, że ministerstwo ma tego świadomość. Świadczy o tym wsparcie dla zmian w podstawach programowych, wprowadzanie nowych przedmiotów, trwająca od wielu lat informatyzacja szkół i wprowadzenie do nich nowoczesnych technologii. Część nauczycieli twierdzi jednak, że takie rozwiązania mogłyby iść dalej i objąć rady pedagogiczne. Zebranie rady pedagogicznej to w praktyce spotkanie organu istotnie wpływającego na kształt i funkcjonowanie każdej szkoły. Rada, zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, zajmuje się przecież planowaniem, realizacją i kontrolą wykonania planów pracy dydaktyczno-wychowawczej i organizacyjnej szkoły. Jako organ kolegialny skupia wszystkich nauczycieli, a czasami również przedstawicieli innych grup – rodziców, uczniów czy organizacji pozarządowych. Według art. 69 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe zebrania rady są organizowane przed rozpoczęciem roku szkolnego, w każdym okresie (semestrze) w związku z klasyfikowaniem i promowaniem uczniów, po zakończeniu rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych oraz w miarę bieżących potrzeb, a także na wniosek uprawnionych podmiotów. Zatem, mimo tego że uczniowie i rodzice kojarzą radę głównie z zakończeniem semestru, przepisy wskazują, iż zbierać się może częściej. Oczywiście uczestnictwo w zebraniu rady jest obowiązkiem nauczyciela czy nauczycielki. Jednak wobec wielu wyzwań i trudności, które występują w systemie edukacji, warto rozważyć wprowadzenie rozwiązań pozwalających na łatwiejsze godzenie różnych zadań. W tym kontekście należy zaznaczyć, że wiele nauczycielek i nauczycieli pracuje w różnych placówkach, by móc uzbierać pełen etat. Często są to szkoły oddalone od siebie o kilka czy nawet kilkadziesiąt kilometrów, przez co poruszanie się między nimi stanowi wyzwanie logistyczne. Taki „system“ wymusza konieczność tworzenia harmonogramów pozwalających na łączenie obowiązków wykonywanych w różnych placówkach. Jednak nawet najlepiej zaplanowany grafik ulega zmianom w przypadku zwołania rady pedagogicznej w jednej ze szkół. Szczególnie w okresie klasyfikacji uczniów na koniec semestru czy roku kalendarz rad pedagogicznych może być gęsty. Nauczyciele i nauczycielki sugerują, że rozwiązaniem byłoby wprowadzenie przepisów umożliwiających organizowanie posiedzeń rad pedagogicznych z użyciem elektronicznych środków komunikacji. Wobec coraz powszechniejszego stosowania podpisów elektronicznych, coraz większych możliwości zdalnego wykonywania czynności w postępowaniach administracyjnych czy sądowych oraz powszechnej informatyzacji takie rozwiązanie nie wydaje się szczególnie trudne, a mogłoby być znaczącym odciążeniem. W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Edukacji Narodowej z następującymi pytaniami: 1. Czy ministerstwo dysponuje danymi pozwalającymi ocenić funkcjonalność zdalnych rad pedagogicznych z czasów pandemii? Czy z tamtego okresu wynikają wnioski wskazujące na problemy ze stosowaniem takiego rozwiązania? 2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie przepisów umożliwiających zdalne uczestnictwo w zebraniach rad pedagogicznych? Jeśli tak – kiedy i w jakiej formie może to nastąpić? Jeśli nie – dlaczego? 3. Jakie inne działania ministerstwo podejmuje, by ułatwić funkcjonowanie szkół od strony administracyjnej? Z poważaniem Franciszek Sterczewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie możliwości zdalnego uczestnictwa w zebraniach rad pedagogicznych Odpowiedź na interpelację nr 8662 w sprawie możliwości zdalnego uczestnictwa w zebraniach rad pedagogicznych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 01-04-2025 Szanowny Panie Pośle, odpowiadając na wątpliwości dotyczące organizacji pracy i sposobu działania rady pedagogicznej, przedstawiam następujące stanowisko: Podstawy prawno-organizacyjne funkcjonowania rady pedagogicznej (sposób powstania, skład, zakres działalności etc.) powołane zostały ustawą Prawo oświatowe [1] . Art. 73 ust. 2 tej ustawy stanowi, że rada pedagogiczna ustala regulamin swojej działalności. W ten sposób prawodawca ustala podmiotowy status rady, przypisując jej członkom uprawnienie do suwerennego regulowania swojej bieżącej organizacji pracy, w części w jakiej zagadnienia te nie zostały rozstrzygnięte w przepisach prawa. W ślad za zmieniającymi się warunkami i możliwościami wynikającymi z rozwoju cywilizacyjnego należy uznać, że w granicach tak opisanego upoważnienia ustawowego znajduje się również co do zasady prawo do określania sposobu współdziałania w warunkach komunikacji elektronicznej. Takie stwierdzenie nie ma jednak w tym przypadku charakteru uprawnienia bezwarunkowego. Punktem odniesienia dla ewentualnego przyjęcia takich rozwiązań organizacyjnych przez radę musi być analiza kompetencji i uprawnień konkretnej szkoły, rady pedagogicznej i zakresu spraw, jakie będą na danym posiedzeniu rozpatrywane. Kluczowym w tym miejscu jest również ustalenie, jakie możliwości techniczne pozostają w dyspozycji rady dla prowadzenia procesu komunikacji. Rada pedagogiczna nie jest bowiem organem zwykłym. Powyższe rozstrzygnięcie uzasadnia opisany ustawą zakres zadań i wymiar odpowiedzialności rady za sytuację szkoły i dziecka (ucznia). Zgodnie m.in. z art. 73 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe ustawodawca zobowiązuje osoby biorące udział w zebraniu rady pedagogicznej do nieujawniania spraw poruszanych na zebraniu rady pedagogicznej, które mogą naruszać dobra osobiste uczniów lub ich rodziców, a także nauczycieli i innych pracowników szkoły lub placówki. Należy wskazać, że są to tak istotne obszary z punktu widzenia interesu jednostkowego jak: zagadnienia związane z podejmowaniem uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji poszczególnych uczniów, podejmowanie uchwał w sprawach skreślenia z listy uczniów, opiniowanie wniosków dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień, występowanie z wnioskami o odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora lub z innego stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce, czy wreszcie podejmowanie w głosowaniu tajnym uchwały w sprawach związanych z osobami pełniącymi funkcje kierownicze lub w sprawach związanych z opiniowaniem kandydatów na takie stanowiska. Rada, dokonując analizy swoich potrzeb i możliwości w zakresie inicjowania i prowadzenia posiedzeń zdalnych, musi uwzględnić, że w zakresie sposobu i trybu przetwarzania danych jest związana również przepisami ustawy o ochronie danych osobowych [2] . Z powyższego wynika, że zasadniczymi wątpliwościami do rozstrzygnięcia w kontekście przeprowadzania posiedzeń zdalnych czy hybrydowych jest nie tyle kwestia czy rada pedagogiczna posiada zdolność i uprawnienie do ustanowienia pracy zdalnej jako formy współdziałania – ale czy dysponuje warunkami technicznymi pozwalającymi na bezpieczne komunikowanie się za pośrednictwem powszechnie dostępnych środków komunikacji elektronicznej, zapewniając bezpieczeństwo tej komunikacji i danych. Dopiero stwierdzenie takiego faktu implikuje zdolność normatywną rady pedagogicznej do podjęcia decyzji w regulaminie działalności o prowadzeniu posiedzeń w formie zdalnej. Jeżeli natomiast nie ma takiej pewności, możliwe jest rozważanie innych rozwiązań np. wyodrębnienia obszarów aktywności rady pedagogicznej i przypadków, które mogą być podejmowane na posiedzeniu zdalnym bez konieczności zapewniania warunków szczególnych. Podsumowując, należy podkreślić że prawodawca potwierdził podmiotowy status rady pedagogicznej, przypisując jej uprawnienia do ustanawiania szczegółowej organizacji swojego działania. Należy uznać, że w granicach tak ustalonych kompetencji pozostaje w szczególności zdolność do opisywania w regulaminie ewoluujących standardów komunikowania się i współpracy, w tym tych opartych na komunikacji elektronicznej. Konsekwencją podjęcia takich decyzji jest i pozostanie obowiązek uzyskania pewności co do ochrony w takim działania nadzwyczajnego interesu uczniów, osób i instytucji. Szczegółowe i zróżnicowane rozstrzygnięcia tym względzie podejmuje sama rada, kierując się jednak własnymi możliwościami, możliwościami danej szkoły oraz uwarunkowaniami technicznymi oraz tematycznymi danego posiedzenia. W opinii ministra edukacji tak uniwersalne, szerokie uprawnienia rad pedagogicznych, urzeczywistniają ich podmiotowy charakter. W takim przypadku każda interwencja normatywna, ingerująca w te uprawnienia, musiałaby być słusznie oceniana jako większe lub mniejsze ograniczenie już przekazanego władztwa kluczowemu organowi szkoły. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Art. 69-73a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.). [2] Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781).