Interpelacja w sprawie przywracania przywilejów byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL
Interpelacja nr 8415
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie przywracania przywilejów byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL
Zgłaszający: Mariusz Błaszczak
Data wpływu: 27-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z działaniami podejmowanymi przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji mającymi na celu zwrot emerytur byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Ile zrealizowano decyzji o przywróceniu emerytur byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL od dnia 13 grudnia 2023 r. do dnia otrzymania niniejszej interpelacji?
Ile decyzji o przywróceniu emerytur byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL od dnia 13 grudnia 2023 r. do dnia otrzymania niniejszej interpelacji zostało podjętych na podstawie artykułu 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin?
Ile decyzji o przywróceniu emerytur byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL od dnia 13 grudnia 2023 r. do dnia otrzymania niniejszej interpelacji zostało podjętych na podstawie wyroków sądowych?
Jakie kwoty łącznie wypłacono byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL od dnia 13 grudnia 2023 r. do dnia otrzymania niniejszej interpelacji z powodu decyzji o przywróceniu emerytur? Proszę o rozdzielenie kwoty na kwotę obejmującą zaległe emerytury i kwotę obejmującą odszkodowania.
Jaka kwota została zabezpieczona w budżecie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na wydatki związane ze zwrotami emerytur i odszkodowań dla byłych funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa PRL? Proszę o podanie kwot z budżetu na rok 2024 i 2025.
Ile osób w resorcie ma upoważnienia do wydawania decyzji o przywróceniu emerytur byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL na podstawie artykułu 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin?
Proszę o wymienienie osób, które mają upoważnienia do wydawania decyzji, o których mowa w pytaniu 6.
Czy Pan Wojciech Raduchowski-Brochwicz, który jest zatrudniony w MSWiA, pełniąc jeszcze praktykę adwokacką, zajmował się sprawami przywracania emerytur byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL?
Jeśli odpowiedź na pytanie nr 8 jest twierdząca, to czy nie uważa Pan, że zachodzi w tych sprawach konflikt interesów?
Odpowiedź Sekretarz stanu Wiesław Szczepański
8.04.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie przywracania przywilejów byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL
Odpowiedź na interpelację nr 8415
w sprawie przywracania przywilejów byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański
Warszawa, 08-04-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 8415 pana posła Mariusza Błaszczaka w sprawie przywracania przywilejów byłym funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa PRL uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (ZER MSWiA), działając na podstawie obowiązujących przepisów prawa, ustala wysokość świadczeń emerytalno-rentowych funkcjonariuszom Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzinom. Natomiast minister spraw wewnętrznych i administracji jest uprawniony do wyłączenia stosowania restrykcyjnych regulacji, które zostały nałożone na byłych funkcjonariuszy z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie informuję, że od pierwszego prawomocnego wyroku sądu zmieniającego decyzję organu emerytalnego o ponownym ustaleniu wysokości emerytury/renty inwalidzkiej/renty rodzinnej, wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [1] , do 28 lutego 2025 r. ZER MSWiA zrealizował 14 085 prawomocnych wyroków sądowych, wypłacając z tego tytułu wyrównania świadczeń na łączną kwotę 2 382 581 750,68 zł w tym:
do 12 grudnia 2023 r. – zrealizował 8 414 prawomocnych wyroków sądowych zmieniających decyzje organu emerytalnego wydanych na podstawie ustawy zmieniającej (wyroki przegrane przez organ emerytalny), wypłacając wyrównania świadczeń w łącznej kwocie 1 309 137 142,79 zł;
od 13 grudnia 2023 r. do 28 lutego 2025 r. – zrealizował 5 671 prawomocnych wyroków sądowych zmieniających decyzje organu emerytalnego wydanych na podstawie ustawy zmieniającej (wyroki przegrane przez organ emerytalny), wypłacając wyrównania świadczeń w łącznej kwocie 1 073 444 607,89 zł.
Przedmiotowe dane dotyczą przegranych przez organ emerytalny spraw, od których świadczeniobiorcy złożyli odwołania od decyzji wydanych na podstawie ustawy zmieniającej , co stanowi około 91% wszystkich wyroków zakończonych do 28 lutego 2025 r.
W wyniku zapadłych wyroków sądowych ZER MSWiA był zobowiązany wypłacić koszty zastępstwa prawnego w kwocie ok. 3 481 tys. zł (stan na 28 lutego 2025 r.).
Ponadto sądy administracyjne wydały łącznie 1 644 prawomocnych wyroków w sprawach ze skarg na decyzje ministra spraw wewnętrznych i administracji wydane na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin [2] . Wśród ww. wyroków, 1 277 było niekorzystnych dla MSWiA, a zatem uchylały one zaskarżoną decyzję MSWiA.
Należy wskazać, że w okresie od kwietnia 2024 r. do 28 lutego 2025 r. ZER MSWiA zrealizował 952 ostateczne decyzje, wydane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej . Z tytułu realizacji ww. decyzji ZER MSWiA wypłacił wyrównania emerytur /rent inwalidzkich/ rent rodzinnych na łączną kwotę 191 673 629,45 zł.
Przedstawiając powyższe warto nadmienić, że ZER MSWiA nie posiada osobno wydzielonych środków na wypłaty świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w związku z realizacją prawomocnych wyroków sądowych oraz decyzji wydanych w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej . Całość środków przeznaczonych na wypłatę świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego jest ujęta zgodnie z klasyfikacją wydatków budżetowych.
Odnosząc się do pytania nr 5 niniejszej interpelacji, uprzejmie informuję, że w ustawie budżetowej na rok 2025 z dnia 9 stycznia 2025 r. [3] , na wypłatę przez ZER MSWiA świadczeń z zaopatrzenia emerytalno-rentowego, w tym na realizację prawomocnych orzeczeń sądów, ujęto środki finansowe w wysokości 20 219 079 000 zł, które są wyższe w stosunku do 2024 r. o kwotę: 2 193 901 000 zł.
Natomiast w odpowiedzi na pytanie nr 6 i kolejne wystąpienia pragnę wskazać, że dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji w MSWiA posiada upoważnienie do załatwiania w imieniu ministra spraw wewnętrznych i administracji spraw w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej , a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Ponadto uprzejmie informuję, że zgodnie z zarządzeniem nr 5 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 marca 2024 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Spraw Postępowań Administracyjnych na stanowisko ww. pełnomocnika wyznaczono osobę wskazaną przez pana posła w wystąpieniu (w treści pytania nr 8). Zgodnie z § 2 ww. zarządzenia do zadań pełnomocnika należy załatwianie spraw, o których mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej , w szczególności wydawanie decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
W uzupełnieniu powyższego pragnę wskazać, że osoba pełniąca funkcję pełnomocnika ministra spraw wewnętrznych i administracji do spraw postępowań administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne [4] , była zobligowana do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej obejmującej praktykę prawniczą.
Z poważaniem
z up. Wiesław Szczepański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. 2016 poz. 2270, dalej: ustawa zmieniająca .
[2] Dz. U. 2024 poz. 1121 z późn. zm., dalej: ustawa zaopatrzeniowa .
[3] Dz. U. 2025 poz. 63.
[4] Dz. U. 2023 poz. 1090 z późn zm.