Interpelacja w sprawie rozstrzygnięcia konkursu dotyczącego stypendiów twórczych oraz stypendiów w zakresie upowszechniania kultury na 2025 r. w kontekście decyzji ministra kultury i dziedzictwa narodowego o przyznaniu stypendium ministerialnego Jasiowi Kapeli

Interpelacja w sprawie rozstrzygnięcia konkursu dotyczącego stypendiów twórczych oraz stypendiów w zakresie upowszechniania kultury na 2025 r. w kontekście decyzji ministra kultury i dziedzictwa narodowego o przyznaniu stypendium ministerialnego Jasiowi Kapeli Interpelacja nr 8352 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie rozstrzygnięcia konkursu dotyczącego stypendiów twórczych oraz stypendiów w zakresie upowszechniania kultury na 2025 r. w kontekście decyzji ministra kultury i dziedzictwa narodowego o przyznaniu stypendium ministerialnego Jasiowi Kapeli Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Śliwka, Dariusz Matecki, Dariusz Stefaniuk Data wpływu: 25-02-2025 Szanowna Pani Minister, 20 grudnia 2024 r. decyzją Pani Minister rozstrzygnięty został Konkurs o stypendia twórcze oraz stypendia z zakresu upowszechniania kultury na 2025 r., ogłoszony 12 sierpnia 2024 r. na podstawie rozporządzenia Ministra KiDN z dnia 24 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania stypendiów osobom zajmującym się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury i opieką nad zabytkami oraz wysokości tych stypendiów (Dz. U. z 2012 r. poz. 612). Jak Państwo sami informujecie na swojej stronie internetowej: w naborze na 2025 r. zostało złożonych aż 3286 wniosków, wśród których 3191 było poprawnych pod względem formalnym. W wyniku rozstrzygnięcia konkursu przyznaliście Państwo 292 stypendia na łączną kwotę 16 mln zł , wśród nich największą grupę stanowią stypendia dla przedstawicieli sztuk wizualnych (79). Liczną grupą, która otrzymała wsparcie, są również twórcy i twórczynie z takich dziedziny jak muzyka (46), literatura (42) oraz animacja i edukacja kulturalna (38). [1] Jednym z beneficjentów i stypendystów ministra kultury w roku 2025 został Jaś Kapela (numer wniosku: 246086/24), co wzbudziło szerokie publiczne kontrowersje i krytykę ze względu na osobę beneficjenta oraz brak pełnej przejrzystości procesu oceny, w wyniku którego jego wniosek otrzymał 90 na 100 punktów. Krytyczni wobec działań Pani Minister byli także minister edukacji narodowej Barbara Nowacka [2] czy wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka. [3] Jaś Kapela to postać publiczna, znana nie tylko z działalności literackiej, ale także z udziału w patologicznych konferencjach i walkach freak fightów, publicznych wyznań o uzależnieniu od narkotyków (np. w książce „Warszawa wciąga. Tu byłem, tu ćpałem, tu piłem”) oraz kontrowersyjnych działań, takich jak przeróbka hymnu Polski w 2018 roku, za co został ukarany grzywną. Przyznanie mu 12-miesięcznego stypendium z publicznych środków budzi wątpliwości co do obiektywizmu i zasadności procedury oceny wniosków. W odpowiedzi na krytykę Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślało, że decyzję podjęto na podstawie merytorycznej oceny dokonanej przez niezależną komisję ekspertów, niezależnie od personaliów wnioskodawcy. Jednakże brak szczegółowych informacji o kryteriach, które zadecydowały o tak wysokiej punktacji, w zestawieniu z profilem beneficjenta rodzi pytania o transparentność i adekwatność procesu. W związku z tym kieruję do Pani Minister następujące pytania: Ile z wniosków złożonych w wyżej wspomnianym konkursie (łącznie 3191) dotyczyło dziedziny literatury? Ile będzie wynosiła kwota stypendium ministra kultury dla Jasia Kapeli w 2025 roku? Proszę o podanie kwoty miesięcznej i w całościowym ujęciu. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w jakikolwiek sposób kontroluje wydatkowanie stypendium przez beneficjenta, np. poprzez obowiązek jego rozliczenia i przedstawienia rachunków wydatków? Jakie dokładnie elementy wniosku Jasia Kapeli – takie jak oryginalność projektu, jego znaczenie kulturowe, wykonalność czy inne kryteria określone w regulaminie programu stypendialnego na 2025 rok – otrzymały najwyższe oceny, skutkując wynikiem 90 na 100 punktów? Proszę o wskazanie punktacji przyznanej za każdy z tych elementów. Proszę również o dołączenie karty oceny wniosku w odpowiedzi na interpelację. Czy w ocenie wniosku uwzględniono dotychczasowy dorobek literacki Jasia Kapeli, w szczególności publikacje takie jak „Warszawa wciąga” napisane pod wpływem substancji psychoaktywnych, a jeśli tak, to w jaki sposób wpłynęły one na ocenę jego kompetencji jako twórcy? Czy regulamin programu stypendialnego ministra kultury na 2025 rok dopuszcza ocenę moralnego lub społecznego wymiaru działalności wnioskodawcy, np. udziału w patologicznych galach freak fight czy publicznych wypowiedzi obrażających uczucia religijne, a jeśli nie, to dlaczego takie kwestie są pomijane przy rozdzielaniu środków publicznych? Ilu ekspertów wchodziło w skład komisji oceniającej wniosek Jasia Kapeli, jakie były ich kwalifikacje (np. literaturoznawcy, teatrolodzy) i czy którykolwiek z nich zgłosił zastrzeżenia co do projektu lub osoby wnioskodawcy? Jakie konkretne fragmenty wniosku Jasia Kapeli – np. opis projektu, uzasadnienie artystyczne czy plan realizacji – zostały uznane przez komisję za szczególnie wartościowe, aby uzasadnić przyznanie mu stypendium ministra kultury na rok 2025? Proszę o podanie nazwy projektu literackiego, który w ramach stypendium ministra kultury będzie realizować Jaś Kapela w 2025 roku. Dlaczego szczegółowe uzasadnienie punktacji wniosku Jasia Kapeli nie zostało opublikowane wraz z listą stypendystów i czy ministerstwo planuje wprowadzić obowiązek publikacji takich dokumentów w kolejnych edycjach programu, aby zwiększyć transparentność? Decyzja o przyznaniu stypendium Jasiowi Kapeli uwypukla potrzebę bardziej rygorystycznego i przejrzystego podejścia do rozdysponowania środków publicznych na cele kulturalne. W sytuacji gdy podatnicy oczekują odpowiedzialnego gospodarowania ich wkładem, brak jasnych odpowiedzi na powyższe kwestie może podważyć zaufanie do programu stypendialnego i samego ministerstwa. Oczekuję szczegółowych wyjaśnień dotyczących każdego z wymienionych punktów oraz informacji o działaniach, które zapobiegną podobnym kontrowersjom w przyszłości. Z wyrazami szacunku [1] https://www.gov.pl/web/kultura/przyznalismy-stypendia-tworcze-oraz-stypendia-z-zakresu-upowszechniania-kultury-2025 [stan na dzień: 23.02.2025] [2] https://wiadomosci.onet.pl/kraj/barbara-nowacka-o-stypendium-dla-jasia-kapeli-wskazala-wielki-problem/eq9ekef [stan na dzień: 23.02.2025 r.] [3] https://polityka.se.pl/wiadomosci/wiceminister-gramatyka-o-pieniadzach-dla-jasia-kapeli-masakra-jestem-ta-decyzja-zbulwersowany-aa-aiGV-KSnr-M9Xi.html [stan na dzień: 23.02.2025 r.]