Interpelacja w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec propozycji prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej Strefy Gazy oraz działań Rzeczypospolitej Polskiej związanych z prawem międzynarodowym w kontekście narodu palestyńskiego

Interpelacja w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec propozycji prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej Strefy Gazy oraz działań Rzeczypospolitej Polskiej związanych z prawem międzynarodowym w kontekście narodu palestyńskiego Interpelacja nr 8344 do ministra spraw zagranicznych w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec propozycji prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej Strefy Gazy oraz działań Rzeczypospolitej Polskiej związanych z prawem międzynarodowym w kontekście narodu palestyńskiego Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Adrian Zandberg, Marta Stożek Data wpływu: 24-02-2025 Szanowny Panie Ministrze! Zwracamy się do ministra spraw zagranicznych z wezwaniem, aby Rzeczpospolita Polska mocno przeciwstawiła się propozycji Donalda Trumpa, prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki, dotyczącej przymusowego wysiedlenia Palestyńczyków ze Strefy Gazy. Polski rząd powinien podjąć natychmiast zdecydowane działania wyrażające sprzeciw wobec łamania prawa międzynarodowego, w tym trwającego ludobójstwa oraz grożących czystek etnicznych. Niebezpieczna propozycja Trumpa jest równoznaczna z czystką etniczną i jawnym naruszeniem prawa międzynarodowego. Jego propozycja obrazuje rasistowskie odczłowieczenie narodu palestyńskiego i stanowi zagrożenie dla kruchego tymczasowego zawieszenia broni w Strefie Gazy w krytycznym momencie. Zawieszenie broni musi stać się permanentne. Trzeba umożliwić Palestyńczykom szybką odbudowę własnych domów i niezbędnej infrastruktury, takiej jak szpitale czy sieć wodociągowa. Pomoc humanitarna musi dotrzeć do wszystkich potrzebujących w Gazie. Ponadto długotrwały pokój buduje się na podstawie prawa międzynarodowego, wobec czego rząd Polski powinien podjąć natychmiastowe działania, aby zostało ono wyegzekwowane. Zbrodniarze wojenni muszą ponieść konsekwencje swoich działań. Mamy obowiązek zadbać o to, aby podobne naruszenia i zbrodnie nigdy się nie powtórzyły. Jest krytyczne, aby Polska wykorzystała swoją pozycję w Unii Europejskiej i na świecie, aby zapewnić przestrzeganie praw człowieka, prawa międzynarodowego i suwerenności narodu palestyńskiego, w tym prawa do stanowienia. Wzywamy polski rząd do należytego przestrzegania przepisów prawa międzynarodowego oraz prezentowania takiej postawy na arenie międzynarodowej. W związku z powyższym zwracamy się z pytaniami: Czy Rzeczpospolita Polska potwierdza prawo do samostanowienia i suwerenności narodu palestyńskiego? Czy Rzeczpospolita Polska podtrzymuje deklarację stosowania się do wydanego przez Międzynarodowy Trybunał Karny nakazu aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu oraz Joawa Galanta, byłego ministra obrony Izraela? Czy Rzeczpospolita Polska wykorzysta dostępne jej wszystkie środki prawne w celu postawienia sprawców odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości dokonywane w Strefie Gazy przed międzynarodowym wymiarem sprawiedliwości? Czy Rzeczpospolita Polska potępia jednoznacznie propozycje prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki Donalda Trumpa obejmujące przymusowe wysiedlenia i czystki etniczne w Strefy Gazy? Czy Rzeczpospolita Polska podjęła proaktywne kroki mające na celu udzielenie wsparcia humanitarnego narodowi palestyńskiemu, szczególnie zamieszkującemu Strefę Gazy? Jeśli tak, to jakie? Jeśli nie, to czy planuje i jakie? Czy Rzeczpospolita Polska podjęła proaktywne kroki mające na celu wsparcie rekonstrukcji Strefy Gazy, a także odbudowę kadry akademickiej, medycznej i innych zawodów specjalistycznych? Jeśli tak, to jakie? Jeśli nie, to czy planuje i jakie? Czy Rzeczpospolita Polska wykorzysta możliwości, które daje jej przewodniczenie Radzie Unii Europejskiej, aby podjąć działania mające na celu wyciągnięcie konsekwencji wobec osób odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości? Czy Rzeczpospolita Polska wykorzysta możliwości, które daje jej przewodniczenie Radzie Unii Europejskiej, aby podjąć działania mające na celu ochronę życia Palestyńczyków?

Odpowiedź na interpelację w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec propozycji prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej Strefy Gazy oraz działań Rzeczypospolitej Polskiej związanych z prawem międzynarodowym w kontekście narodu palestyńskiego Odpowiedź na interpelację nr 8344 w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec propozycji prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej Strefy Gazy oraz działań Rzeczypospolitej Polskiej związanych z prawem międzynarodowym w kontekście narodu palestyńskiego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 25-04-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 8344 Pani Poseł Marceliny Zawiszy i Pana Posła Adriana Zandberga w sprawie stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej wobec propozycji prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczącej Strefy Gazy oraz działań Rzeczypospolitej Polskiej związanych z prawem międzynarodowym w kontekście narodu palestyńskiego, uprzejmie informuję, co następuje. Ad 1. Polska utrzymuje stosunki dyplomatyczne z Palestyną, tym samym uznaje jej podmiotowość międzynarodową. Co więcej, Polska opowiada się konsekwentnie za rozwiązaniem dwupaństwowym konfliktu bliskowschodniego, gwarantującego Palestynie suwerenność państwową zgodnie z aktami prawa międzynarodowego, w tym rezolucjami Rady Bezpieczeństwa Nardów Zjednoczonych. Uznajemy, że uregulowanie konfliktu powinno zapewnić bezpieczeństwo, wolność, możliwość rozwoju i dobrosąsiedzkich stosunków Palestyny z Izraelem i innymi państwami regionu. Ad 2. Polska jest zobowiązana do współpracy z MTK w zakresie wykonania tych nakazów. Ad 3. Działania organów państwa polskiego podejmowane są na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Ad 4. Jeśli chodzi o przyszłość państwa palestyńskiego, MSZ popiera rozwiązania zgodne z prawem międzynarodowym, lub wypracowane na podstawie konsensusu wszystkich zainteresowanych stron, a zwłaszcza samych Palestyńczyków. Ad 5. Polska konsekwentnie od 2005 r. traktuje Palestynę jako obszar priorytetowy polskiej pomocy. Tylko w latach 2023-2024 Polska przekazała na rzecz Palestyny pomoc o wartości ponad 50 mln PLN głównie za pośrednictwem agencji ONZ (UNRWA, WFP, UNMAS, UNICEF i UNESCO), projektów polskiej współpracy rozwojowej oraz dostarczając dwie transze pomocy medycznej dla egipskich szpitali leczącym pacjentów z Gazy. Polscy eksperci są częścią misji WHO w Egipcie w zakresie ewakuacji medycznych i oczyszczania wody. W 2024 r. MSZ przekazał wpłaty dobrowolne do agencji ONZ (UNRWA, WFP, UNESCO) na rzecz działań humanitarnych dla Palestyńczyków - łącznie 17,4 mln PLN. Poza realizacją sześciu projektów wdrażanych przez polskie organizacje pozarządowe na terytorium Zachodniego Brzegu (8,9 mln PLN) oraz trzech projektów rozwojowych i jednego humanitarnego przez Przedstawicielstwo RP w Ramallah (0,5 mln PLN), MSZ zleciło dodatkowo realizację dwóch projektów pomocowych o łącznej wartości 3 mln PLN w Strefie Gazy. Ad 6. Nie powstał jeszcze dokładny plan rekonstrukcji Gazy. Z pewnością będzie to wymagać szeregu czynności przygotowawczych. W obecnej sytuacji bezpieczeństwa naturalnym priorytetem dla Polski jest własne bezpieczeństwo i pomoc Ukrainie, w tym odbudowa tego kraju. Należy pamiętać, że Polska oraz Unia Europejska od lata były największymi donorami w zakresie pomocy humanitarnej i rozwojowej na Bliskim Wschodzie, regionie targanym konfliktami finansowanymi z pozaeuropejskich źródeł. Nasze zaangażowanie ma zatem ograniczony charakter. MSZ organizuje szkolenia dla palestyńskiej kadry dyplomatycznej. Kolejne odbędzie się w Warszawie i Krakowie, w kwietniu 2025 r. Ponadto, w ramach porozumienia dwustronnego przewidziano 5 stypendiów rocznie dla studentów z Palestyny na studia I stopnia. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformowało o przyznaniu w 2024 r. kolejnych 5 stypendiów I stopnia dla Palestyńczyków poza pulą ujętą w MoU. Palestyńczycy mogą skorzystać też z innych ścieżek oferowanych przez NAWA, np. programu stypendialnego im. Banacha dla krajów rozwijających się lub programu Naukowcy w potrzebie. Ad 7. Przewodniczenie Radzie UE nie stwarza odrębnych możliwości w tym zakresie. Procedury karne mające zastosowanie w tym przypadku wynikają prawa międzynarodowego. Ad 8. MSZ organizuje i uczestniczy w debatach poświęconych sytuacji w strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu. Dotyczy to praktycznie wszystkich forów wielostronnych, w tym ONZ, gdzie Polska popiera rezolucje nawołujące do stosowania międzynarodowego prawa humanitarnego. Apelujemy o to także w naszych kontaktach dwustronnych. Nasz wkład jest adekwatny do możliwości oraz własnych potrzeb związanych z bezpieczeństwem i koniecznością wspierania Ukrainy. Jedna z głównych poruszanych kwestii jest przyszłość UNRWA, jako kluczowej agencji ONZ, dystrybuującej pomoc humanitarną w Gazie oraz wspierającej uchodźców palestyńskich na BW od 1949 roku. Polska silnie opowiada się za utrzymaniem mandatu tej organizacji. UNRWA jest też odbiorcą polskiej pomocy finansowej, która uległa dwukrotnemu zwiększeniu w 2024 r. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu