Interpelacja w sprawie umożliwienia podjęcia studiów na polskich uczelniach uczniom kończącym szkołę w Holandii, których co najmniej jeden z rodziców jest obywatelem polskim

Interpelacja w sprawie umożliwienia podjęcia studiów na polskich uczelniach uczniom kończącym szkołę w Holandii, których co najmniej jeden z rodziców jest obywatelem polskim Interpelacja nr 8302 do ministra edukacji, ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie umożliwienia podjęcia studiów na polskich uczelniach uczniom kończącym szkołę w Holandii, których co najmniej jeden z rodziców jest obywatelem polskim Zgłaszający: Agata Wojtyszek, Bartłomiej Dorywalski Data wpływu: 21-02-2025 W związku z informacjami otrzymanymi od naszych wyborców dotyczącymi trudności w podjęciu studiów w Polsce – szczególnie na kierunkach medycznych – przez absolwentów szkół średnich Holandii, których co najmniej jeden z rodziców jest obywatelem polskim, zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania oraz rozważenie działań zwiększających konkurencyjność polskiego systemu edukacji na arenie międzynarodowej. Pozyskane dane jednoznacznie wskazują na fundamentalne różnice w strukturze, zakresie oraz poziomie trudności egzaminów maturalnych w Polsce i Holandii. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której młodzież ucząca się w Holandii, mimo polskich korzeni i chęci studiowania oraz osiedlenia się w Polsce, napotyka bariery uniemożliwiające realizację tych planów. Kluczowe różnice w systemach egzaminacyjnych: 1. Zakres i złożoność egzaminów Egzamin VWO w Holandii wymaga zdania siedmiu, a w przypadku profilu gimnazjum klasycznego – ośmiu przedmiotów na poziomie zaawansowanym, co w dużej mierze odpowiada poziomowi rozszerzonemu polskiej matury. Dodatkowo, wszyscy uczniowie w Holandii muszą przystąpić do egzaminów m.in. z matematyki, języka niderlandzkiego, języka angielskiego (na poziomie C1) oraz wybranego języka nowożytnego (B2/C1). W Polsce natomiast istnieje możliwość zdawania matury wyłącznie na poziomie podstawowym z przedmiotów obowiązkowych. Do studiów na kierunkach medycznych uprawnia w Holandii ukończenie profilu przyrodniczo-technicznego, oraz zdanie egzaminu rozszerzonego z matematyki, fizyki, chemii i biologii. Z każdego z nich muszą uzyskać ocenę powyżej 5.5, tzn. średnio powyżej 55% możliwych punktów. Ten profil wybiera około 7% całej populacji maturzystów. 2. Kryteria zaliczenia i wymagania szczególne Aby uzyskać dyplom VWO, holenderscy uczniowie muszą zdobyć średnio co najmniej 55% punktów z wybranych przedmiotów. Tymczasem w Polsce minimalny próg zdawalności matury wynosi jedynie 30% dla poziomu podstawowego, a poziom rozszerzony nie ma ustalonego progu zdawalności. Powoduje to znaczące różnice w ocenie kompetencji kandydatów na studia, zwłaszcza na kierunkach wymagających wysokiego poziomu wiedzy i umiejętności, takich jak medycyna. 3. Rozbieżności w systemie oceniania W Holandii wyniki egzaminu VWO są rozkładane zgodnie z krzywą Gaussa, gdzie średnia ocena wynosi między 6,0 a 7,0, a tylko nieliczni uczniowie uzyskują oceny powyżej 8,0. W Polsce natomiast obserwuje się większy odsetek uczniów osiągających maksymalne wyniki na maturze rozszerzonej. Może to prowadzić do niesprawiedliwej interpretacji wyników w porównaniu z systemami międzynarodowymi oraz ograniczać konkurencyjność polskich uczniów w rekrutacji na zagraniczne uczelnie. Osiągnięcie cum laude (średnia 8,0) w Holandii plasuje ucznia w czołówce wyników VWO. Od 2024 r. cum laude umożliwia bezpośrednie przyjęcie na dowolny kierunek uniwersytecki bez dalszych procesów selekcji. Jednak holenderskich uczniów VWO, którzy osiągnęli ten wynik jest znacznie mniej niż polskich uczniów, którzy uzyskali 100% punktów na maturze rozszerzonej. Holenderscy uczniowie praktycznie nie otrzymują na maturze ocen pomiędzy 8.0-10.0 zdarza się to tylko uczniom wybitnym z danego przedmiotu. 4. Brak jednolitego systemu konwersji wyników Różnice w systemach egzaminacyjnych powodują trudności w porównywaniu wyników uzyskanych przez uczniów w Polsce i Holandii. Nasi wyborcy wskazują na konieczność standaryzacji oraz wprowadzenia oficjalnych mechanizmów przeliczania wyników, co ułatwiłoby młodzieży polskiego pochodzenia kształcenie w Polsce. Rezultatem analizy danych udostępnionych przez CvTE (holenderska komisja egzaminacyjna), dzięki pomocy pani Jacqueline Wonink, kierownika Wydziału Danych i Obliczeń Statystycznych oraz danych otrzymanych od pani Beaty Dobrosielskiej starszego eksperta Wydziału Analiz Wyników Egzaminacyjnych CKE jest tabela konwersji holenderskich ocen maturalnych w relacji do skali procentowej polskiej matury. Pytania do ministra edukacji i ministra nauki i szkolnictwa wyższego: Czy ministerstwo biorąc pod uwagę oczekiwania obywateli polskich mieszkających w Holandii rozważy konwersję holenderskich ocen maturalnych w relacji do skali procentowej polskiej matury? Jakie działania są podejmowane w celu ujednolicenia interpretacji wyników polskiej matury w kontekście zagranicznych egzaminów dojrzałości, szczególnie w odniesieniu do rekrutacji na polskie uczelnie absolwentów szkół średnich spoza kraju? Czy możliwe jest wprowadzenie systemu wspierającego uczniów osiągających najwyższe wyniki (np. na wzór holenderskiego systemu cum laude), który umożliwiałby im bezpośredni dostęp do najbardziej konkurencyjnych kierunków studiów w kraju i za granicą? Czy ministerstwo planuje nawiązanie współpracy z instytucjami edukacyjnymi innych państw Unii Europejskiej w celu opracowania wspólnych wytycznych dotyczących egzaminów kończących szkołę średnią oraz systemu przeliczania wyników? W związku z powyższym należy zauważyć, że obecny system maturalny w Polsce, mimo swojej skuteczności na poziomie lokalnym, może nie być wystarczający w kontekście rosnącej globalizacji edukacji. Różnice w poziomie trudności, liczbie przedmiotów oraz metodach oceniania sprawiają, że uczniowie kończący szkołę w Holandii, których co najmniej jeden z rodziców jest obywatelem polskim i chcą studiować w Polsce planując tu pozostać na stałe takiej możliwości nie mają.

Odpowiedź na interpelację w sprawie umożliwienia podjęcia studiów na polskich uczelniach uczniom kończącym szkołę w Holandii, których co najmniej jeden z rodziców jest obywatelem polskim Odpowiedź na interpelację nr 8302 w sprawie umożliwienia podjęcia studiów na polskich uczelniach uczniom kończącym szkołę w Holandii, których co najmniej jeden z rodziców jest obywatelem polskim Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Joanna Mucha Warszawa, 25-03-2025 Szanowni Państwo Posłowie, uprzejmie wyjaśniam, że poniższe pytania, zamieszczone w interpelacji, dotyczące warunków rekrutacji na polskie uczelnie absolwentów szkół, którzy uzyskali wykształcenie w szkołach w systemach oświaty innych państw, znajdują się poza właściwością ministra edukacji. 1. Czy ministerstwo biorąc pod uwagę oczekiwania obywateli polskich mieszkających w Holandii rozważy konwersję holenderskich ocen maturalnych w relacji do skali procentowej polskiej matury? 2. Jakie działania są podejmowane w celu ujednolicenia interpretacji wyników polskiej matury w kontekście zagranicznych egzaminów dojrzałości, szczególnie w odniesieniu do rekrutacji na polskie uczelnie absolwentów szkół średnich spoza kraju? 3. Czy możliwe jest wprowadzenie systemu wspierającego uczniów osiągających najwyższe wyniki (np. na wzór holenderskiego systemu cum laude), który umożliwiałby im bezpośredni dostęp do najbardziej konkurencyjnych kierunków studiów w kraju i za granicą? 4. Czy ministerstwo planuje nawiązanie współpracy z instytucjami edukacyjnymi innych państw Unii Europejskiej w celu opracowania wspólnych wytycznych dotyczących egzaminów kończących szkołę średnią oraz systemu przeliczania wyników? W myśl art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2024 poz. 1571 z późn. zm.) uczelnia – w ramach autonomii – ustala warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób jej przeprowadzenia. We właściwości ministra edukacji znajdują się kwestie dotyczące uznawania wykształcenia uzyskanego w szkołach w systemach oświaty innych państw. W związku z powyższym uprzejmie wyjaśniam, że zgodnie z przepisami art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2024 poz. 750 z późn. zm.) wykształcenie średnie oraz uprawnienie do ubiegania się o przyjęcie na studia wyższe potwierdzają w Rzeczypospolitej Polskiej: 1. świadectwa i inne dokumenty wydane przez szkołę lub instytucję edukacyjną działającą w systemie edukacji państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, uprawniające do ubiegania się o przyjęcie na studia wyższe w tych państwach; 2. dyplomy IB (International Baccalaureate) wydane przez organizację International Baccalaureate Organization w Genewie; 3. dyplomy EB (European Baccalaureate) wydane przez Szkoły Europejskie zgodnie z Konwencją o Statucie Szkół Europejskich , sporządzoną w Luksemburgu dnia 21 czerwca 1994 r. (Dz. U. 2005 poz. 10 i 11). Ww. świadectwa i dokumenty są uznawane w Polsce z mocy prawa i mogą być składane bezpośrednio w uczelni. Jeżeli dane świadectwo lub inny dokument uprawnia do ubiegania się o przyjęcie na studia na określonym kierunku w państwie jego wydania, świadectwo to lub dokument potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej uprawnienie do ubiegania się o przyjęcie na studia takie same lub podobne ze względu na program studiów albo może być uznane za dokument potwierdzający w Rzeczypospolitej Polskiej uprawnienie do ubiegania się o przyjęcie na studia takie same lub podobne ze względu na program studiów (art. 93 ust. 4 ww. ustawy). Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Joanna Mucha Sekretarz Stanu