Interpelacja w sprawie zmian w systemie rehabilitacji i ograniczenia od 1 stycznia 2025 r. dostępu do rehabilitacji domowej oraz negatywnego wpływu wprowadzanych zarządzeń prezesa NFZ na zatrudnienie fizjoterapeutów

Interpelacja w sprawie zmian w systemie rehabilitacji i ograniczenia od 1 stycznia 2025 r. dostępu do rehabilitacji domowej oraz negatywnego wpływu wprowadzanych zarządzeń prezesa NFZ na zatrudnienie fizjoterapeutów Interpelacja nr 8161 do ministra zdrowia w sprawie zmian w systemie rehabilitacji i ograniczenia od 1 stycznia 2025 r. dostępu do rehabilitacji domowej oraz negatywnego wpływu wprowadzanych zarządzeń prezesa NFZ na zatrudnienie fizjoterapeutów Zgłaszający: Barbara Bartuś, Katarzyna Sójka, Fryderyk Sylwester Kapinos, Joanna Borowiak Data wpływu: 17-02-2025 Od kilku miesięcy otrzymuję sygnały od fizjoterapeutów i pacjentów dotyczące narastających problemów z realizacją rehabilitacji domowej. W wyniku wprowadzenia zarządzenia nr 94/2024/DSOZ z dnia 24 września 2024 r. oraz zarządzenia nr 5/2025/DSOZ placówki posiadające umowę wyłącznie na świadczenie usług w ramach fizjoterapii ambulatoryjnej zostały pozbawione możliwości realizacji rehabilitacji w warunkach domowych. Zwracam się więc z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie kwestii związanych ze zmianami wprowadzonymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia w zakresie rehabilitacji domowej, które weszły w życie od 1 stycznia 2025 roku. Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez NFZ proces zmian został podzielony na trzy etapy: - pierwszy etap (1 stycznia - 30 czerwca 2025 r.): maksymalnie 50% czasu pracy personelu zatrudnionego w placówkach z umową na fizjoterapię ambulatoryjną może być przeznaczone na świadczenia w domu pacjenta; - drugi etap (1 lipca - 31 grudnia 2025 r.): limit ten zostaje zmniejszony do 20% czasu pracy fizjoterapeutów; - trzeci etap (od 1 stycznia 2026 r.): ostateczne rozdzielenie rehabilitacji domowej od ambulatoryjnej. Decyzja prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o wprowadzeniu zmian została uzasadniona domniemanymi nadużyciami w zakresie realizacji rehabilitacji domowej przez placówki ambulatoryjne, co miało wydłużać kolejki do fizjoterapii stacjonarnej. Jednak przez wiele lat NFZ wręcz zobowiązywał placówki ambulatoryjne do realizacji części kontraktu w warunkach domowych, o czym świadczy treść zarządzenia nr 7/2023/DSOZ. Wprowadzone obecnie zmiany, mimo zapewnień przedstawicieli NFZ, doprowadziły do negatywnych skutków zarówno dla pacjentów, jak i fizjoterapeutów. Według licznych sygnałów z branży wielu fizjoterapeutów straciło pracę, a pacjenci pozostali bez dostępu do rehabilitacji w domu. NFZ obiecywał, że placówki posiadające umowę na rehabilitację domową będą mogły przejąć zarówno pacjentów, jak i fizjoterapeutów, jednak w rzeczywistości w wielu przypadkach fundusz nie zatwierdza harmonogramów pracy nowo zatrudnianego personelu, co blokuje możliwość kontynuacji terapii. Najtrudniejsza sytuacja panuje w województwach: wielkopolskim (prawie 30% spośród wszystkich zablokowanych placówek w Polsce), pomorskim (około 20%), lubelskim (16%). Problemy występują także w innych województwach, tj. kujawsko-pomorskim, zachodniopomorskim, śląskim, małopolskim, warmińsko-mazurskim, łódzkim oraz podkarpackim. Co istotne, rehabilitacja domowa jako taka nie była objęta ograniczeniami wynikającymi z wymienionych zarządzeń, co oznacza, że obecne działania NFZ mogą być niezgodne z prawem. Rehabilitacja domowa jest często jedyną formą rehabilitacji dostępną dla osób starszych, niepełnosprawnych oraz przewlekle chorych, których stan zdrowia uniemożliwia dotarcie do placówek rehabilitacyjnych. Ograniczenie dostępu do tej formy rehabilitacji ma zatem poważne konsekwencje dla tych pacjentów, prowadząc do pogorszenia ich stanu zdrowia, zwiększenia zależności od osób trzecich oraz obniżenia jakości życia. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jakie są przyczyny ograniczenia dostępu do rehabilitacji domowej i problemów z realizacją świadczeń przez NFZ? Czy Ministerstwo Zdrowia jest świadome skali problemu związanego z ograniczeniem dostępu do rehabilitacji domowej dla pacjentów oraz trudnościami w zatrudnianiu fizjoterapeutów w placówkach rehabilitacyjnych? Jakie były przesłanki wprowadzenia zarządzenia prezesa NFZ z dnia 24 września 2024 r. ograniczającego dostępność rehabilitacji, w tym rehabilitacji domowej, dla osób starszych i niepełnosprawnych? Jakie są konkretne powody, dla których zmiany wprowadzone przez NFZ w zakresie rehabilitacji domowej nie zostały dostosowane do rzeczywistych potrzeb pacjentów i rehabilitantów? Dlaczego placówki, które miały przejąć fizjoterapeutów i pacjentów oraz mają dedykowaną umowę na świadczenie rehabilitacji domowej, nie mają takiej możliwości? Czy ministerstwo planuje podjęcie interwencji w NFZ w celu wyjaśnienia i ewentualnej korekty decyzji dotyczących blokowania zatrudnienia nowych fizjoterapeutów w placówkach posiadających umowę na rehabilitację domową? Czy ministerstwo przeprowadzi audyt działań NFZ w zakresie realizacji rehabilitacji domowej oraz wpływu wprowadzonych zmian na dostępność świadczeń dla pacjentów? Jakie środki zostaną podjęte w przypadku stwierdzenia negatywnego wpływu wprowadzonych zmian na dostępność rehabilitacji domowej oraz sytuację zatrudnienia fizjoterapeutów? Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu zapewnienia pacjentom nieprzerwanego dostępu do rehabilitacji domowej, szczególnie w województwach, gdzie problem jest najbardziej dotkliwy? Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z przedstawicielami środowiska fizjoterapeutów oraz organizacjami pacjentów w celu monitorowania wpływu tych zmian na dostępność usług rehabilitacyjnych oraz sytuację zawodową fizjoterapeutów? Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć realne działania w celu zapewnienia ciągłości i dostępności rehabilitacji domowej dla pacjentów w związku z wprowadzonymi przez NFZ zmianami? Czy pacjenci, którzy na skutek tych zmian utracili możliwość rehabilitacji domowej, będą mieli zagwarantowaną możliwość kontynuacji leczenia w ramach systemu publicznego, bez konieczności oczekiwania w długich kolejkach? Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wprowadzenie mechanizmu abonamentu na rehabilitację domową, który pozwoliłby pacjentom na elastyczniejsze korzystanie ze świadczeń, niezależnie od rodzaju placówki, w której byli wcześniej leczeni? Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje, aby zapewnić osobom starszym oraz niepełnosprawnym dostęp do niezbędnej rehabilitacji, zarówno w warunkach ambulatoryjnych, jak i domowych? Jakie środki zabezpieczono dla fizjoterapeutów, którzy tracą pracę w wyniku tych zmian? Czy planowane są jakiekolwiek formy wsparcia dla osób, które straciły zatrudnienie w związku z wprowadzonymi ograniczeniami? Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza dokonać rewizji wprowadzonych zmian, aby poprawić dostępność rehabilitacji, w szczególności dla osób w wieku podeszłym i osób z niepełnosprawnościami?