Interpelacja w sprawie likwidacji programu Mobilne Laboratoria Przyszłości i realizacji kamienia milowego dotyczącego laboratoriów AI i STEM (C13L)

Interpelacja w sprawie likwidacji programu Mobilne Laboratoria Przyszłości i realizacji kamienia milowego dotyczącego laboratoriów AI i STEM (C13L) Interpelacja nr 8048 do ministra cyfryzacji, ministra edukacji w sprawie likwidacji programu Mobilne Laboratoria Przyszłości i realizacji kamienia milowego dotyczącego laboratoriów AI i STEM (C13L) Zgłaszający: Dariusz Matecki, Dariusz Stefaniuk, Piotr Uruski, Andrzej Śliwka, Przemysław Drabek Data wpływu: 12-02-2025 W ramach Krajowego Planu Odbudowy rząd zobowiązał się do realizacji kamienia milowego C13L, który zakłada utworzenie laboratoriów sztucznej inteligencji (AI) oraz laboratoriów STEM w polskich szkołach. Zgodnie z zapowiedziami łącznie 12000 szkół (w tym 8000 szkół podstawowych i 4000 szkół średnich) ma zostać wyposażonych w laboratoria AI, a dodatkowe 4000 szkół średnich - w laboratoria STEM. Tymczasem nowy rząd zlikwidował program Mobilne Laboratoria Przyszłości, który w ramach nowoczesnych mobilnych centrów edukacyjnych miał podobny cel – popularyzację nowoczesnych technologii w szkołach. W ramach interwencji poselskiej ujawniliśmy, że 16 specjalistycznych busów zakupionych w grudniu 2023 roku, które miały służyć polskim dzieciom, od miesięcy niszczeje na parkingu SGGW zamiast pełnić swoją funkcję. W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami: Na jakim etapie realizacji znajduje się obecnie projekt C13L? Ile szkół zostało już wyposażonych w laboratoria AI i STEM, a ile placówek otrzyma te laboratoria w 2025 roku? Z jakimi firmami podpisano lub planuje się podpisać umowy na dostawę sprzętu do laboratoriów AI i STEM? Z jakich krajów pochodzą dostawcy sprzętu i czy w przetargach przewidziano preferencje dla polskich firm technologicznych? Jakie są planowane łączne koszty realizacji tego projektu i jakie środki zostaną przeznaczone na jego utrzymanie w kolejnych latach? Jak rząd uzasadnia decyzję o likwidacji Mobilnych Laboratoriów Przyszłości, skoro ich celem była edukacja w zakresie nowoczesnych technologii - dokładnie tak jak w przypadku programu C13L? Ile środków publicznych zmarnowano w związku z decyzją o porzuceniu Mobilnych Laboratoriów Przyszłości? Czy planowane jest uruchomienie tych mobilnych laboratoriów w ramach nowego projektu, czy rząd zamierza pozostawić je w stanie nieużywanym? W jaki sposób rząd zamierza zapewnić, że szkoły będą miały wystarczającą liczbę wykwalifikowanych nauczycieli, aby korzystać z nowych laboratoriów? Likwidacja programu Mobilne Laboratoria Przyszłości nie miała żadnego merytorycznego uzasadnienia - było to działanie czysto polityczne, które uderza w polską edukację i odbiera dzieciom dostęp do nowoczesnych narzędzi nauki. Jednocześnie realizowany jest nowy projekt laboratoriów AI i STEM, który ma podobne założenia, ale rząd unika odpowiedzi na pytanie, dlaczego niszczony jest istniejący już system edukacji technologicznej. Dlatego domagam się pełnej transparentności w tej sprawie i przedstawienia szczegółowych informacji na temat realizacji kamienia milowego C13L oraz losów Mobilnych Laboratoriów Przyszłości.

Odpowiedź na interpelację w sprawie likwidacji programu Mobilne Laboratoria Przyszłości i realizacji kamienia milowego dotyczącego laboratoriów AI i STEM (C13L) Odpowiedź na interpelację nr 8048 w sprawie likwidacji programu Mobilne Laboratoria Przyszłości i realizacji kamienia milowego dotyczącego laboratoriów AI i STEM (C13L) Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 07-03-2025 Szanowni Panowie Posłowie, odpowiadając na pytania Panów Posłów zawarte w interpelacji nr 8048 z dnia 17 grudnia 2024 r., w sprawie likwidacji programu Mobilne Laboratoria Przyszłości i realizacji kamienia milowego dotyczącego laboratoriów AI i STEM (C13L) informuję, że wstrzymanie projektu Mobilnych Laboratoriów Przyszłości wynikało z negatywnej oceny tego wsparcia przez Najwyższą Izbę Kontroli (dalej – NIK), wyrażonej w informacji o wynikach kontroli realizacji Programu „Laboratoria przyszłości”. Kontrola ta została przeprowadzona w 2023 roku. Według NIK sam program „(…) nie został rzetelnie przygotowany, a w trakcie jego dotychczasowej realizacji stwierdzono nieprawidłowości (…)”, a projekt Mobilnych Laboratoriów Przyszłości, jako forma wsparcia nauczycieli, został przez NIK oceniony jako nieadekwatny do zgłoszonych potrzeb i liczby szkół uczestniczących w Programie. Ponadto NIK stwierdził, że Mobilne Laboratoria Przyszłości miały w większym stopniu charakter promujący program Laboratoria przyszłości, niż szkoleniowy. Istotny dla oceny zasadności kontynuacji realizacji przedmiotowego Programu jest fakt, że strategiczny dokument pn. „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” [1] , który pozwala w kompleksowy i przemyślany sposób podejść do inwestycji w obszarze cyfryzacji polskiej edukacji, który miał być przyjęty przez poprzedni rząd jeszcze w 2022 r., został opracowany i uchwalony dopiero przez rząd Donalda Tuska we wrześniu 2024 r. Odnosząc się do zadanych w interpelacji pytań, wyjaśniam: Ad 1. Na jakim etapie realizacji znajduje się obecnie projekt C13L? Obecnie trwają prace przygotowawcze do przeprowadzenia dialogu technicznego z potencjalnymi dostawcami zestawów dla pracowni AI lub STEM. Ad 2. Ile szkół zostało już wyposażonych w laboratoria AI i STEM, a ile placówek otrzyma te laboratoria w 2025 roku? Szkoły otrzymają pracownie AI lub STEM w 2025 r. Zgodnie założeniami Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności ( KPO ) wyposażanie szkół w 2025 r. w laboratoria AI/STEM przebiegnie zgodnie z poniższym zestawieniem: Rodzaj szkoły Liczba szkół wyposażona w Laboratorium STEM Liczba szkół wyposażona w laboratorium AI podstawowe 0 8000 ponadpodstawowe *) 4000 4000 Razem – 16000 szkół,w tym: 4000 12000 *) - dana szkoła ponadpodstawowa może otrzymać zarówno laboratorium STEM, jak i AI Ad 3 i 4. Z jakimi firmami podpisano lub planuje się podpisać umowy na dostawę sprzętu do laboratoriów AI i STEM oraz z jakich krajów pochodzą dostawcy sprzętu i czy w przetargach przewidziano preferencje dla polskich firm technologicznych? Wybór podmiotów, które będą dostarczać sprzęt, zostanie dokonany w sposób transparentny i zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Ad 5. Jakie są planowane łączne koszty realizacji tego projektu i jakie środki zostaną przeznaczone na jego utrzymanie w kolejnych latach? Na realizację celu C13L zaplanowano ok. 353 mln euro – czyli ok. 1,5 mld zł. Aby podnieść skuteczność planowanych działań, związanych z dostarczeniem do szkół pracowni STEM i AI rząd zaplanował udostępnienie na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (dalej – ZPE, dostępnej pod adresem www.zpe.gov.pl ) – narzędziu informatycznym, zapewnianym przez Ministra Edukacji, materiałów edukacyjnych wspierających funkcjonowanie tych pracowni i ich wykorzystywanie w procesie kształcenia. ZPE to narzędzie, które posiada funkcjonalności umożliwiające m.in. szkolenia dla nauczycieli, prowadzenie przez nauczycieli zajęć z uczniami, czy rozwijanie zainteresowań uczniów. W kolejnych latach planuje się dalszy rozwój platformy, w tym o mechanizmy oparte na sztucznej inteligencji oraz uzupełnianie oferty bezpłatnych cyfrowych materiałów edukacyjnych. Ponadto, w ramach przyjętej przez obecny rząd we wrześniu 2024 r. Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji [2] , w każdej szkole zacznie funkcjonować koordynator cyfrowej edukacji , którego zadaniem będzie wsparcie merytoryczne i techniczne nauczycieli w zakresie wykorzystania technologii cyfrowych w procesie dydaktycznym i w organizacji pracy w szkole. Dodatkowo, w ramach Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego, w 2025 r. i kolejnych latach będą realizowane szkolenia dla nauczycieli z zakresu sztucznej inteligencji, zaawansowanych umiejętności cyfrowych oraz pracy metodą STEM. Łącznie w szkoleniach weźmie udział co najmniej 86 tysięcy nauczycieli. W 2025 r. planowane jest ponadto uruchomienie programu rządowego „ Cyfrowy uczeń” , który pozwoli na uzupełnianie przez szkoły wyposażenia otrzymanego w ramach KPO o pozostały sprzęt, dostosowany do indywidualnych potrzeb danej szkoły. Ad 6. Jak rząd uzasadnia decyzję o likwidacji Mobilnych Laboratoriów Przyszłości, skoro ich celem była edukacja w zakresie nowoczesnych technologii – dokładnie tak, jak w przypadku programu C13L? Projekt Mobilnych Laboratoriów Przyszłości zakończył się ponieważ z środków KPO realizowane są lepiej przygotowane programy transformacji cyfrowej szkół zgodne z PCTE, a ze względu na niską ocenę jego skuteczności przez Najwyższą Izbę Kontroli, nie było podstaw do jego dalszego kontynuowania. Ad 7. Ile środków publicznych zmarnowano w związku z decyzją o porzuceniu Mobilnych Laboratoriów Przyszłości? W związku z nieefektywną, według NIK, realizacją projektu Mobilnych Laboratoriów Przyszłości przez rząd Mateusza Morawieckiego, zmarnowano ok. 20 mln zł. Ad 8. Czy planowane jest uruchomienie tych mobilnych laboratoriów w ramach nowego projektu, czy rząd zamierza pozostawić je w stanie nieużywanym? Działania, związane ze wsparciem szkół w zakresie wykorzystywania dostarczonego w ramach KPO wyposażenia, zostały opisane w odpowiedzi na pytanie nr 5. Ad 9. W jaki sposób rząd zamierza zapewnić, że szkoły będą miały wystarczającą liczbę wykwalifikowanych nauczycieli, aby korzystać z nowych laboratoriów? Działania, związane ze wsparciem nauczycieli w zakresie wykorzystywania dostarczonego w ramach KPO wyposażenia, zostały opisane w odpowiedzi na pytanie nr 5. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20240000812/O/M20240812.pdf [2] https://www.nik.gov.pl/plik/id,29648,vp,32504.pdf