Interpelacja w sprawie faktycznej weryfikacji imigrantów odsyłanych przez Niemcy

Interpelacja w sprawie faktycznej weryfikacji imigrantów odsyłanych przez Niemcy Interpelacja nr 7922 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie faktycznej weryfikacji imigrantów odsyłanych przez Niemcy Zgłaszający: Paweł Jabłoński Data wpływu: 10-02-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich dniach media donoszą, że rośnie liczba osób odsyłanych przez Niemcy do Polski – a skutecznością w tej sprawie chełpi się kanclerz RFN Olaf Scholz, który w debacie telewizyjnej ujawnił, iż działania te odbywają się m.in. w wyniku jego telefonu do premiera D. Tuska i rozmowy, w czasie której miał powiedzieć mu, że Polska „musi zaakceptować” odsyłanie migrantów przez Niemcy. Należy zauważyć, że w obowiązującym stanie prawnym Niemcy mogą odsyłać do Polski tylko tych migrantów, którzy na terytorium RFN dostali się w sposób nielegalny z terytorium RP. Ustalenia faktyczne w tym zakresie mogą być dokonywane – zgodnie z § 3 Protokołu w sprawie ustalenia technicznych warunków przekazywania osób na granicy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w związku z realizacją Porozumienia między Rządami państw grupy Schengen i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 r. i Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 г. Ten sam przepis stanowi a contrario podstawę do obalenia twierdzeń strony niemieckiej – jeśli nie udowodniła ona, iż przekazywana osoba przybyła do Niemiec z Polski – i w konsekwencji do odmowy przyjęcia takiej osoby. Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie: 1. W ilu przypadkach począwszy od 13 grudnia 2023 r. Straż Graniczna lub inne służby podjęły działania w celu weryfikacji, czy osoby przekazywane przez służby RFN w istocie trafiły do tego kraju z terytorium RP? 2. W jaki sposób przeprowadzano tę weryfikację? Jakie były jej wyniki? 3. W jaki sposób zostało to udokumentowane? Proszę o przekazanie protokołów potwierdzających weryfikację, jeśli miała miejsce. Z wyrazami szacunku Paweł Jabłoński

Odpowiedź na interpelację w sprawie faktycznej weryfikacji imigrantów odsyłanych przez Niemcy Odpowiedź na interpelację nr 7922 w sprawie faktycznej weryfikacji imigrantów odsyłanych przez Niemcy Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 04-03-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 7922 Pana Posła Pawła Jabłońskiego w sprawie faktycznej weryfikacji imigrantów odsyłanych przez Niemcy, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przekazywanie migrantów między Republiką Federalną Niemiec a Rzeczpospolitą Polską odbywa się na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (rozporządzenie Dublin III) [1] oraz Porozumienia między Rządami państw grupy Schengen i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 roku i Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 roku (regulujące readmisję). Odnosząc się do wnioskowanych przez Pana Posła danych, uprzejmie informuję, że od 13 grudnia 2023 r. do 20 lutego 2025 r. na podstawie rozporządzenia Dublin III z Niemiec do Polski przekazano łącznie 431 cudzoziemców. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że zgodnie z ww. rozporządzeniem tylko jedno Państwo Członkowskie Unii Europejskiej (UE) jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Weryfikacji, czy Polska jest krajem odpowiedzialnym za przyjęcie cudzoziemca, dokonuje we wskazanym zakresie, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (UdSC). Straż Graniczna (SG) odpowiada jedynie za organizację sprawnego przekazania i przyjęcia danego cudzoziemca do Polski, z którego każdorazowo sporządzany jest protokół. Urząd do Spraw Cudzoziemców przeprowadza proces ustalenia odpowiedzialności za cudzoziemców na podstawie przepisów rozporządzenia Dublin III. Weryfikacja odpowiedzialności strony polskiej po otrzymaniu od innego Państwa Członkowskiego UE wniosku z ww. żądaniem odbywa się w drodze dokonania gruntownych sprawdzeń w użytkowanym przez UdSC systemie informatycznym „Pobyt” w zakresie: stanu toczącej się wobec danej osoby procedury o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce, przekroczeń granicy zewnętrznej (informacja potwierdzana jest niejednokrotnie dodatkową korespondencją z Zarządem Granicznym Komendy Głównej SG wobec niepełnych informacji w systemie „Pobyt”), posiadania przez aplikanta polskiego numeru Eurodac z kategorii „1” potwierdzającego złożenie w Polsce pierwszego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (ewentualnie dodatkowych numerów Eurodac innych Państw Członkowskich UE) lub z kategorii „2” potwierdzającego fakt nielegalnego przekroczenia granicy zewnętrznej UE, posiadania przez cudzoziemca polskich dokumentów pobytowych oraz wiz krótkoterminowych (C) i długoterminowych (D), figurujących w Centralnym Rejestrze Wizowym. Ponadto, w procesie weryfikacji brany jest pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony we wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej aplikanta oraz informacje i dowody przekazane przez wnioskujące Państwo Członkowskie UE. Po zgromadzeniu niezbędnych informacji i dogłębnym przeanalizowaniu kryteriów wyszczególnionych w rozporządzeniu Dublin III, strona polska, w przypadku ich występowania wydaje decyzję pozytywną (akceptację) lub odrzuca, w postaci decyzji, żądanie innego Państwa Członkowskiego w przypadku braku występowania przesłanek dublińskich. Państwo Członkowskie UE, które otrzymało akceptację strony polskiej dokonuje następnie ustaleń bezpośrednio z Komendą Główna SG, za pośrednictwem sieci poczty elektronicznej DubliNet, dotyczących terminu i sposobu przekazania cudzoziemców do Polski. Przechodząc do danych dotyczących liczby cudzoziemców przekazanych w ramach readmisji, uprzejmie informuję, że w okresie od 13 grudnia 2023 r. do 20 lutego 2025 r., w trybie readmisji pełnej z Niemiec do Polski zostało przekazanych 37 cudzoziemców, natomiast w trybie readmisji uproszczonej (gdy cudzoziemiec został zatrzymany bezpośrednio po przekroczeniu granicy z Polski do Niemiec) – 342 osoby. W kontekście zagadnień podniesionych w wystąpieniu, warto dodatkowo wyjaśnić, że przy przekazaniach w ramach readmisji rolą SG jest weryfikacja dopuszczalności przekazania cudzoziemców na podstawie przesłanej dokumentacji, obejmującej dowody wskazujące na Polskę jako kraj, z którego terytorium migranci dostali się do Niemiec (takich jak: okoliczności przekroczenia granicy i zatrzymania cudzoziemca, skany stempli wjazdowych, biletów lotniczych czy wyjaśnień innych osób) oraz organizacja przekazania i przyjęcia cudzoziemca do Polski. Po otrzymaniu wniosku o readmisję, przed wydaniem decyzji co do przyjęcia cudzoziemca do Polski, SG weryfikuje aktualny status pobytowy cudzoziemca oraz kwestię stwarzania zagrożenia dla systemu bezpieczeństwa – w dostępnych systemach teleinformatycznych i ewentualnie poprzez konsultację z organami właściwymi w kwestiach migracyjnych oraz zapewniania bezpieczeństwa wewnętrznego. Po zakończeniu weryfikacji, przy braku przeciwwskazań do przyjęcia cudzoziemca oraz spełnieniu wymaganych warunków, SG wyraża zgodę na jego przyjęcie. Natomiast, jeżeli przekazana dokumentacja jest niekompletna i nie zostanie uzupełniona lub nie potwierdzą się okoliczności dotyczące wcześniejszego pobytu cudzoziemca w Polsce następuje odmowa przyjęcia danej osoby. W tym miejscu, odnosząc się do postulatu Pana Posła dotyczącego przekazania protokołów potwierdzających weryfikację cudzoziemców uprzejmie informuję, że protokoły przekazania poszczególnych osób przechowywane są w jednostkach organizacyjnych SG, które na odcinkach odpowiedzialności służbowej posiadają przejścia graniczne, gdzie dokonywano przekazania. Przedmiotowe protokoły są sporządzane w stosunku do każdej przekazywanej osoby. Z uwagi na ochronę danych osobowych, w przypadku konieczności ich udostępnienia Panu Posłowi, musiałyby zostać one uprzednio zanonimizowane, co oznaczałoby ogromny nakład pracy funkcjonariuszy SG w ww. jednostkach i skierowanie do wykonania tej czynności osób, które wykonują inne obowiązki związane z bezpieczeństwem wewnętrznym Polski. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. Urz. UE L Nr 180, poz. 31.