Interpelacja w sprawie przymusu przejęcia przez Polskę nielegalnych migrantów

Interpelacja w sprawie przymusu przejęcia przez Polskę nielegalnych migrantów Interpelacja nr 7910 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie przymusu przejęcia przez Polskę nielegalnych migrantów Zgłaszający: Maciej Małecki Data wpływu: 09-02-2025 Szanowny Panie Premierze, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1351 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zarządzania azylem i migracją, zmieniające rozporządzenia (UE) 2021/1147 i (UE) 2021/1060 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 604/2013 (tzw. pakt o migracji i azylu), zostało przyjęte przez instytucje Unii Europejskiej w 2024 roku. Parlament Europejski przegłosował je 10 kwietnia 2024 roku, a następnie 14 maja 2024 roku Rada Unii Europejskiej ostatecznie je zatwierdziła. Wcześniej, przez wszystkie lata, rząd Zjednoczonej Prawicy skutecznie opóźniał i blokował prace nad nowym paktem migracyjnym. Znaczący jest fakt, że tuż po przejęciu w Polsce władzy przez rząd Pana Premiera w dniu 20 grudnia 2023 r. zawarto porozumienie między Radą i Parlamentem UE co do kształtu paktu migracyjnego, w następstwie czego umożliwiono poddanie go pod głosowanie i uchwalenie w dniu 14 maja 2024 r. Panie Premierze, mimo że publicznie deklarował Pan sprzeciw wobec wszystkich aktów legislacyjnych wchodzących w skład paktu o migracji i azylu – argumentując, iż nie uwzględnia on specyfiki państw graniczących z Białorusią i Rosją oraz nie zapewnia odpowiedniej równowagi między odpowiedzialnością a solidarnością – w ślad za tymi deklaracjami nie poszły żadne skuteczne działania. Twierdził Pan, że posiada silną pozycję w instytucjach unijnych i wśród partnerów zagranicznych, jednak ani nie zablokował Pan paktu migracyjnego, gdy była ku temu okazja, ani nie doprowadził Pan do utworzenia mniejszości blokującej podczas głosowania w Radzie UE. Po tym niepowodzeniu nie podjął Pan również działań w celu zaskarżenia pakietu migracyjnego do Trybunału Sprawiedliwości UE, uzasadniając to przekonaniem, że skuteczniejszym rozwiązaniem będzie wywieranie presji politycznej. Tymczasem unijny komisarz ds. wewnętrznych i migracji Magnus Brunner wyraźnie oświadczył: „Polska jest związana wszystkimi aktami prawnymi stanowiącymi część paktu o migracji i azylu, które zostały przyjęte zgodnie z unijnym zobowiązaniem do opracowania wspólnej polityki azylowej oraz z pełnym poszanowaniem zasady podziału kompetencji w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Zgodnie z prawem UE nie istnieją żadne prawne możliwości zwolnienia Polski z wdrażania jakichkolwiek elementów paktu.“ Dodatkowo, po nieformalnym spotkaniu ministrów spraw wewnętrznych Unii Europejskiej, które odbyło się 30 stycznia 2025 roku w Warszawie, rzecznik niemieckiego ministerstwa spraw wewnętrznych poinformował, iż podczas tego spotkania wszystkie państwa członkowskie UE wyraziły zgodę na jak najszybsze wdrożenie paktu migracyjnego. Dodatkowo unijny komisarz ds. wewnętrznych i migracji Magnus Brunner w swoim oświadczeniu zaznaczył: „Rozporządzenie w sprawie zarządzania azylem i migracją przewiduje obowiązkową solidarność, przy czym każde państwo członkowskie ma pełną swobodę wyboru między różnymi formami solidarności, takimi jak relokacja, wkłady finansowe oraz środki alternatywne (wsparcie rzeczowe).“ Mając na uwadze rozbieżność między obowiązującym stanem prawnym – czyli wiążącym również Polskę paktem o migracji i azylu – a Pańskimi deklaracjami, zwracam się do Pana Premiera z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania: Jakie konkretnie zobowiązania nakłada na Polskę pakt o migracji i azylu? Jakie działania zostały podjęte przez Pana i Pana rząd w celu zablokowania paktu o migracji i azylu, a tym samym ochrony granic oraz zapewnienia bezpieczeństwa Polakom? Czy istnieje plan awaryjny na wypadek, gdyby Unia Europejska wdrożyła przymusowy mechanizm redystrybucji migrantów? Jakie kroki są podejmowane w celu rzetelnego informowania społeczeństwa oraz przedstawicieli opozycji o polityce migracyjnej Polski i jej zobowiązaniach wynikających z członkostwa w UE? Jakie działania podejmuje Rada Ministrów w sprawie deklarowanego przez Pana Premiera uchylenia się Polski od stosowania paktu o migracji i azylu?

Odpowiedź na interpelację w sprawie przymusu przejęcia przez Polskę nielegalnych migrantów Odpowiedź na interpelację nr 7910 w sprawie przymusu przejęcia przez Polskę nielegalnych migrantów Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 04-03-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 7910 pana posła Macieja Małeckiego w sprawie przymusu przejęcia przez Polskę nielegalnych migrantów [1] uprzejmie przedstawiam, co następuje. Na wstępie chciałbym stwierdzić, że stanowisko rządu RP w zakresie paktu o migracji i azylu pozostaje niezmienne i jest negatywne. Akty prawne wchodzące w zakres paktu w bardzo niewystarczającym stopniu wychodzą naprzeciw instrumentalizacji migracji z jaką mamy do czynienia m.in. na granicy polsko-białoruskiej. Odnosząc się do kwestii solidarności zawartej w pakcie, Państwa Członkowskie mają wybór w zakresie wkładów solidarnościowych pomiędzy relokacją, wkładami finansowymi oraz tzw. alternatywnymi środkami wsparcia (np. przez uczestnictwo w projektach w zakresie m.in. zarządzania migracjami czy wspierania zdolności zgodnie z potrzebami Państwa Członkowskiego beneficjenta). Jednocześnie należy podkreślić, że pakt nie przewiduje obowiązkowych relokacji. W kontekście pytania dotyczącego zablokowania paktu należy podkreślić, że rządowi Zjednoczonej Prawicy nie udało się przez kilka lat negocjacji nad przedmiotowym dokumentem zbudować mniejszości blokującej. Po zmianie władzy, z uwagi na zaawansowany etap prac nad paktem, obecny rząd mógł jedynie zagłosować przeciwko przyjęciu wszystkich aktów legislacyjnych wchodzących w skład paktu. Zostało to jednoznacznie uzasadnione w komunikacie z 8 lutego 2024 roku ( https://www.gov.pl/web/mswia/komunikat-prasowy-w-sprawie-paktu-o-migracji-i-azylu2 ). Pragnę nadmienić, że obecny rząd podejmuje wiele równoległych działań mających na celu uzupełnienie ram prawnych Unii Europejskiej w taki sposób, by nie stwarzały one wyzwań i pozwoliły na efektywne zarządzanie procesami migracyjnymi. Przede wszystkim w sposób stanowczy domaga się narzędzi pozwalających Państwom Członkowskim skutecznie odpowiadać na sytuację instrumentalizacji migracji. Wspólnie z innymi Państwami Członkowskimi, będącymi bezpośrednim celem ataków hybrydowych realizowanych przez Rosję i Białoruś, Polska prowadziła rozmowy o przedmiotowych rozwiązaniach z Komisją Europejską oraz Państwami Członkowskimi UE. Obecnie przede wszystkim tak zwane innowacyjne rozwiązania w obszarze migracji są przedmiotem dyskusji w Radzie UE na różnych poziomach, których agenda jest kształtowana przez Polskę w roli Prezydencji. Wskazane działania przynoszą już pierwsze efekty: w dniu 11 grudnia 2024 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat w sprawie przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, wynikającym z wykorzystania migracji jako broni i w sprawie zwiększenia bezpieczeństwa na granicach zewnętrznych UE, który określa ramy skutecznych odpowiedzi na ataki hybrydowe prowadzone z wykorzystaniem migracji, takich jak czasowe i proporcjonalne zawieszenie prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową. Ustawa zawierająca przepisy wprowadzające wskazane rozwiązanie została przyjęta przez Sejm RP na posiedzeniu 21 lutego 2025 r. i skierowana do dalszych prac w Senacie RP [2] ; podjęto na nowo prace nad rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady wprowadzającym sankcje dla linii lotniczych uczestniczących w procederze transportowania migrantów w ramach szlaków migracyjnych; Polska otrzymała na wzmocnienie granicy z Białorusią i Rosją dodatkowo ponad 220 mln zł; w połowie marca Komisja Europejska powinna opublikować propozycję nowych ram prawnych dla polityki powrotowej, zawierającą instrumenty potrzebne dla realnego zwiększenia skali wydaleń nielegalnych imigrantów z UE. Polska opowiada się za tym, by nowe przepisy umożliwiły również tworzenie centrów powrotowych poza terytorium UE, które docelowo miałyby ułatwić wydalenia migrantów bez prawa pobytu w UE, których państwa pochodzenia nie współpracują z Unią przy realizacji ich powrotów, czy tych migrantów, którzy sami znacząco utrudniają realizację stosownych procedur; w tym samym czasie Komisja ma zaproponować przepisy pozwalające na faktyczne odsyłanie niektórych nielegalnych migrantów zwracających się z wnioskami o ochronę międzynarodową w Państwach Członkowskich do tzw. bezpiecznych państw trzecich. Pragnę zapewnić, że rząd RP regularnie informuje społeczeństwo o podjętych działaniach (zarówno w trakcie konferencji prasowych, jak i za pomocą mediów społecznościowych). Natomiast tekst strategii migracyjnej Polski na lata 2025-2030 [3] jest dokumentem publicznie dostępnym. Ponadto przedstawiciele opozycji otrzymują odpowiedzi na interpelacje i zapytania poselskie, w których rząd odnosi się do licznych pytań i wątpliwości zgłaszanych w temacie polityki migracyjnej. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] skierowaną do prezesa Rady Ministrów, przekazaną zgodnie z właściwością ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, przez pana Karola Grzybowskiego – podsekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pismem o sygn. DSP.INT.4510.53.2025. [2] Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, druk sejmowy nr 924, druk senacki nr 272 [3 Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030