Interpelacja w sprawie wywłaszczeń rolników z gminy Raczki pod budowę obwodnicy Augustowa oraz problemów związanych z wyceną gruntów

Interpelacja w sprawie wywłaszczeń rolników z gminy Raczki pod budowę obwodnicy Augustowa oraz problemów związanych z wyceną gruntów Interpelacja nr 7896 do ministra rozwoju i technologii w sprawie wywłaszczeń rolników z gminy Raczki pod budowę obwodnicy Augustowa oraz problemów związanych z wyceną gruntów Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 07-02-2025 Szanowny Panie Ministrze, od ponad dekady rolnicy z gminy Raczki walczą o sprawiedliwe wyceny swoich gruntów, które zostały wywłaszczone na potrzeby budowy obwodnicy Augustowa. Proces ten budzi poważne kontrowersje, ponieważ pierwotne wyceny nieruchomości były znacznie zaniżone w stosunku do późniejszych wycen gruntów przejętych pod podobne inwestycje drogowe. W 2013 roku właściciele gruntów otrzymali propozycje odszkodowań wynoszących średnio 3,80 zł za metr kwadratowy. W wyniku odwołań rzeczoznawcy podnosili te kwoty jedynie symbolicznie – o kilkadziesiąt groszy – co pozostaje w rażącej dysproporcji do późniejszych wycen gruntów pod budowę drogi ekspresowej S61 i innych inwestycji infrastrukturalnych w regionie. W niektórych przypadkach, jak przy budowie trasy do Ełku, ceny za grunty były nawet sześciokrotnie wyższe. Ekspertyzy niezależnych rzeczoznawców majątkowych, w tym Krakowskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców oraz Olsztyńskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców, wykazały liczne błędy proceduralne i naruszenia przepisów prawa przy sporządzaniu operatów szacunkowych. Stwierdzono między innymi nieuwzględnienie rzeczywistego stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, brak analizy kosztów związanych z zalesieniem oraz pielęgnacją drzewostanu, a także błędy w charakterystyce rynku nieruchomości. Pomimo tych dowodów organy administracyjne od lat nie podejmują działań w celu skorygowania krzywdzących decyzji. W wielu przypadkach rolnicy dowiedzieli się, że rzeczoznawcy odpowiedzialni za wyceny nigdy nie odwiedzili ich nieruchomości osobiście, a pomiary były wykonywane przez osoby trzecie, co podważa rzetelność i zgodność z prawem całego procesu. Grupa 46 rolników złożyła wniosek do wojewody podlaskiego o wznowienie postępowania na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak do tej pory nie zapadły żadne przychylne dla nich decyzje. Ministerstwo Rozwoju i Technologii podjęło działania zmierzające do weryfikacji decyzji, jednak Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Białymstoku, której opinia jest kluczowa dla podjęcia dalszych kroków, zwleka z jej wydaniem. Pomimo uchylenia przez Ministra Rozwoju i Technologii decyzji wojewody podlaskiego odmawiającej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby uchylonych decyzji odszkodowawczych, wojewoda nadal odmawia udzielenia tych informacji, powołując się na ich rzekomo przetworzony charakter. Takie postępowanie budzi poważne wątpliwości co do transparentności i uczciwości całego procesu wywłaszczeniowego. Rolnicy wielokrotnie sygnalizowali problem podczas spotkań z przedstawicielami administracji publicznej, jednak ich postulaty pozostają bez odpowiedzi. Pomimo obietnic złożonych na posiedzeniu Komisji Infrastruktury w lipcu 2023 roku, do tej pory nie powołano zapowiadanej podkomisji mającej na celu zbadanie sytuacji poszkodowanych rolników. Brak działań ze strony organów państwowych nie tylko przedłuża dramat osób dotkniętych wywłaszczeniem, ale również podważa zaufanie obywateli do instytucji publicznych. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Jakie działania podjęło Ministerstwo Infrastruktury w celu zapewnienia sprawiedliwych odszkodowań dla rolników z gminy Raczki wywłaszczonych pod budowę obwodnicy Augustowa? Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje rewizję decyzji odszkodowawczych wydanych w 2013 i 2014 roku, w szczególności w kontekście ekspertyz wykazujących nieprawidłowości w wycenach gruntów? Dlaczego stawki za metr kwadratowy ziemi w przypadku rolników z Raczek były znacznie niższe niż w innych inwestycjach infrastrukturalnych realizowanych w tym samym okresie? Czy ministerstwo ma świadomość, że niektóre wyceny gruntów były sporządzane bez bezpośredniego oglądu nieruchomości przez rzeczoznawców? Czy rzeczoznawcy odpowiedzialni za błędne operaty szacunkowe ponieśli jakiekolwiek konsekwencje zawodowe lub prawne? Czy ministerstwo planuje wprowadzenie bardziej przejrzystych zasad wyceny gruntów przejmowanych pod inwestycje drogowe, aby uniknąć podobnych sytuacji w przyszłości? Jakie są aktualne ustalenia ministerstwa w sprawie możliwości wznowienia postępowania odszkodowawczego dla rolników z Raczek na podstawie art. 155 K.p.a.? Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza wpłynąć na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w Białymstoku, aby przyspieszyła wydanie opinii w sprawie wznowienia postępowania? Jakie środki ministerstwo zamierza podjąć wobec wojewody podlaskiego, który pomimo uchylenia jego decyzji przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, wciąż odmawia udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wywłaszczeń? Czy ministerstwo posiada informacje na temat liczby rolników, którzy odwołali się od decyzji odszkodowawczych i otrzymali wyższe rekompensaty? Czy do ministerstwa docierały sygnały ze strony prezydium Komisji Infrastruktury odnośnie do potrzeby powołania podkomisji w sprawie rolników poszkodowanych przez budowę obwodnicy Augustowa? Czy Ministerstwo Infrastruktury widzi możliwość podjęcia inicjatywy legislacyjnej, która zapewniłaby sprawiedliwsze mechanizmy ustalania odszkodowań dla osób wywłaszczanych na potrzeby inwestycji publicznych? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP