Interpelacja w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich

Interpelacja w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich Interpelacja nr 7888 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski Data wpływu: 07-02-2025 Szanowny Panie Ministrze, docierają do mnie sygnały zaniepokojonych rodziców, a także sprzedawców, że osoby niepełnoletnie coraz częściej kupują alkohol, papierosy, e-papierosy oraz napoje energetyczne, wykorzystując swobodny dostęp do tzw. dowodów kolekcjonerskich, które można bez trudu zakupić głównie poprzez strony internetowe. Kupowanie alkoholu i napojów energetycznych przez niepełnoletnich to problem społeczny. Te używki stają się cichymi niszczycielami zdrowia i przyszłości młodzieży. Alkohol uszkadza rozwijający się mózg, zwiększa ryzyko uzależnień, wypadków i agresji. Używki tytoniowe i e-papierosy wciągają młodzież w spiralę uzależnienia już od najmłodszych lat. E-papierosy, często promowane jako „bezpieczniejsze”, zawierają nikotynę, która uzależnia szybciej niż tradycyjny tytoń, a ich chemiczne mieszanki mogą trwale uszkodzić płuca i serce. Młodzież uzależniona dziś od nikotyny będzie jutro pacjentem naszych szpitali, walczącym z chorobami przewlekłymi. Z kolei spożywanie przez młodych ludzi napojów energetycznych – pełnych kofeiny i cukru – w ogromnych ilościach (nawet kilka dziennie) prowadzi do zaburzeń serca, nadciśnienia i problemów ze snem. To nie tylko ryzyko dla młodych, ale także sygnał alarmowy dla całego społeczeństwa. Dlatego należy ograniczać możliwości zakupu wspomnianych używek również z wykorzystaniem dowodów kolekcjonerskich czyli plastikowych kart do złudzenia przypominających dowód osobisty lub prawo jazdy, na które wpisać można dowolne dane i załączyć również zdjęcie. Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych, która weszła w życie 12 lipca 2019 r. zakazała handlu fałszywymi dokumentami takimi jak dowód czy prawo jazdy. Tak sformułowany przepis miał znacznie ograniczyć handel fałszywymi dokumentami. Jednak przez ostatnie lata wciąż w sieci znajdujemy przynajmniej kilka polskich stron, na których da się kupić podróbkę dowodu osobistego, prawa jazdy czy legitymacji studenckiej. W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji i właściwe instytucje posiadają informacje o skali problemu i podejmują stosowne kontrole oraz działania w celu ograniczenia zgodnie z obowiązującym prawem swobodnej dostępności tzw. dowodów kolekcjonerskich w Internecie, które są wykorzystywane przez nieletnich do zakupu alkoholu i innych substancji niedozwolonych? 2. Jakie kroki w tym akcje informacyjne, w tym dla handlowców, są podejmowane w celu podniesienia świadomości społecznej na temat skutków prawnych i konsekwencji dla młodych osób związanych z wykorzystywaniem tego typu fałszywych dokumentów przez młodzież?

Odpowiedź na interpelację w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich Odpowiedź na interpelację nr 7888 w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 03-03-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 7888 Pana Posła Łukasza Ściebiorowskiego w sprawie skutków dostępności do dokumentów kolekcjonerskich , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam co następuje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych [1] , repliką dokumentu publicznego jest odwzorowanie lub kopia wielkości od 75% do 120% oryginału o cechach autentyczności dokumentu publicznego lub blankiet dokumentu publicznego, z wyłączeniem kserokopii lub wydruku komputerowego dokumentu publicznego wykonanych do celów urzędowych, służbowych lub zawodowych określonych na podstawie odrębnych przepisów lub na użytek osoby, dla której dokument publiczny został wydany. Jeżeli odwzorowanie lub kopia takiego dokumentu nie będą się mieścić we wskazanym przedziale, nie mogą zostać uznane za replikę dokumentu publicznego, a działania związane z ich wytwarzaniem, oferowaniem, zbywaniem lub przechowywaniem w celu zbycia nie będą karane. W celu przeciwdziałania fałszerstwom w ww. ustawie wprowadzono sankcje dla osób, które wytwarzają, oferują, zbywają lub przechowują w celu zbycia replikę dokumentu publicznego, przewidując za taki czyn karę grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2. Z uwagi na fakt, że omawiane zagadnienie stanowi istotne zagrożenie zarówno dla bezpieczeństwa publicznego, jak i prawidłowego funkcjonowania systemu identyfikacji obywateli, pragnę zapewnić, że Policja podejmuje działania mające na celu eliminację tego procederu oraz ograniczenie dostępności do fałszywych dokumentów w Internecie. Funkcjonariusze Policji analizują treści pojawiające się na portalach sprzedażowych oraz forach internetowych, identyfikując przypadki naruszeń prawa. Ponadto, Policja prowadzi postępowania dotyczące przestępstw przeciwko dokumentom publicznym, w szczególności na podstawie art. 270 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny [2] , który penalizuje fałszowanie dokumentów. Niemniej forma i zakres gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia wygenerowanie tych, które dotyczą przestępstw z wykorzystaniem „dokumentów kolekcjonerskich”. W ramach prowadzonych działań Policja korzysta także z międzynarodowej bazy DOCIS (Document Information System), zawierającej wzory dokumentów z 209 krajów oraz ich falsyfikaty, co znacząco ułatwia identyfikację podrobionych dokumentów. Funkcjonariusze uczestniczą również w działaniach prewencyjnych skierowanych do sprzedawców oraz młodzieży, które mają na celu uświadamianie konsekwencji prawnych związanych z posługiwaniem się fałszywymi dokumentami. Podejmowane działania są ukierunkowane na skuteczne zwalczanie nielegalnego procederu handlu „dokumentami kolekcjonerskimi”, a także wdrażanie skuteczniejszych metod ich identyfikacji i eliminacji z rynku. Dodatkowo, członkowie Komisji do spraw dokumentów publicznych, działającej przy ministrze właściwym do spraw wewnętrznych, podejmują działania mające na celu podnoszenie poziomu edukacji w zakresie wiedzy o możliwościach i sposobach rozpoznawania sfałszowanych dokumentów publicznych poprzez prowadzenie szkoleń skierowanych w szczególności do funkcjonariuszy służb i urzędników. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1669 [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm.