Interpelacja w sprawie wprowadzenia w Prawie oświatowym zmian dotyczących przekazywania szkół publicznych

Interpelacja w sprawie wprowadzenia w Prawie oświatowym zmian dotyczących przekazywania szkół publicznych Interpelacja nr 786 do ministra edukacji w sprawie wprowadzenia w Prawie oświatowym zmian dotyczących przekazywania szkół publicznych Zgłaszający: Urszula Pasławska Data wpływu: 10-01-2024 Szanowna Pani Minister, na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją poselską w sprawie wprowadzenia w Prawie oświatowym zmian umożliwiających przekazywanie szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne w sposób bezpośredni innym osobom fizycznym. Bezpośrednim powodem mojej interpelacji jest sytuacja szkoły podstawowej wraz z oddziałami przedszkolnymi w Radostowie (gmina Jeziorany, powiat olsztyński, województwo warmińsko-mazurskie). Szkołę od dnia 1 stycznia 2013 r. prowadzi osoba fizyczna, która przejęła placówkę od gminy. Przez ten czas szkoła bardzo się rozwinęła, liczba uczniów zwiększyła się z 38 do 94, poprawiła się również jakość nauczania. Teraz jednak osoba prowadząca zamierza przejść na emeryturę i przekazać szkołę wyznaczonemu przez siebie następcy – również osobie fizycznej, w celu utrzymania ciągłości pracy. Problem w tym, że na mocy obecnego prawa jest to niemożliwe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami osoba prowadząca może jedynie przekazać szkołę gminie, która dopiero później jest w stanie wyznaczyć nowego prowadzącego w postaci osoby fizycznej. Ten proces wiąże się jednak z komplikacjami natury formalnoprawnej, dodatkowymi kosztami ponoszonymi przez gminę Jeziorany oraz przejściową destabilizacją pracy szkoły. Utrudnień można jednak uniknąć wprowadzając do Prawa oświatowego przepisy umożliwiające przekazywanie szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne bezpośrednio osobom fizycznym. W tym celu wystarczy zmienić przepis art. 9 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe obecnie mówiący, iż jednostka samorządu terytorialnego może przekazać prowadzenie szkoły, placówki lub innej formy wychowania przedszkolnego osobie prawnej niebędącej jednostką samorządu terytorialnego lub osobie fizycznej, która spełnia warunki określone w ust. 2, po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny i nadać mu brzmienie: "Jednostka samorządu terytorialnego może przekazać prowadzenie szkoły, placówki lub innej formy wychowania przedszkolnego osobie prawnej niebędącej jednostką samorządu terytorialnego lub osobie fizycznej, która spełnia warunki określone w ust. 2, po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny". Oczywiście należy również dostosować przepisy wykonawcze, czyli zmienić rozporządzenie MEN dotyczące warunków i trybu przekazywania prowadzenia szkoły, placówki lub innej formy wychowania przedszkolnego oraz szczegółowych zasad udzielania i rozliczania dotacji dla organów prowadzących szkoły i placówki m.in. przez określenie trybu i sposobu przekazania szkoły publicznej osobie fizycznej przez osobę fizyczną. Takie rozwiązanie z pewnością będzie pozytywne nie tylko dla szkoły podstawowej w Radostowie, ale także dla wielu innych niewielkich szkół zlokalizowanych przede wszystkim na wsiach i w małych miasteczkach. Skorzystają również gminy, ponieważ unikną zbędnych kosztów i procedur. Proszę Panią zatem o wprowadzenie do Prawa oświatowego sugerowanych powyżej zmian oraz o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy MEN podjęło działania w celu zmiany przepisu art. 9 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe w celu umożliwienia przekazania szkół publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne bezpośrednio osobom fizycznym i kiedy zaktualizowane przepisy będą obowiązywać? 2. Ile publicznych szkół prowadzonych jest obecnie przez osoby fizyczne, a jak przedstawiała się sytuacja pod koniec 2022 roku?

Odpowiedź na interpelację w sprawie wprowadzenia w Prawie oświatowym zmian dotyczących przekazywania szkół publicznych Odpowiedź na interpelację nr 786 w sprawie wprowadzenia w Prawie oświatowym zmian dotyczących przekazywania szkół publicznych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 01-02-2024 Szanowna Pani Poseł, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień. W roku 2009 - ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2009 Nr 56, poz. 458, z późn. zm.)– wprowadzono rozwiązanie dające możliwość przekazania prowadzenia tzw. małej samorządowej szkoły osobie prawnej niebędącej jednostką samorządu terytorialnego lub osobie fizycznej. [1] Rozwiązanie to wprowadzono, aby zagrożone likwidacją małoliczne szkoły mogły zostać przejęte przez np. lokalne stowarzyszenia, bez konieczności przeprowadzania procedury likwidacji szkoły. Ustawodawca przesądził, że przekazywana szkoła nie może liczyć więcej niż 70 uczniów, a przekazanie następuje z dniem 1 września danego roku w drodze umowy, której podpisanie następuje na podstawie uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Konieczne jest też uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty. Szkoły nie można przekazać jeżeli jest jedyną szkołą danego typu prowadzoną przez daną jednostkę samorządu terytorialnego. Uprzejmie dziękując za pochylenie się na problemem przedstawiony w interpelacji nr 786, nie można nie zauważyć, że zaproponowane przez Panią Poseł nowe brzmienie w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.), co prawda z jednej strony w jakiejś mierze dotyczy ww. problemu, to z drugiej jest bardzo rozległą zmianą prawa. Zaproponowane w interpelacji brzmienie art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe oznacza, że jednostka samorządu terytorialnego mogłaby przekazać prowadzenie nie tylko szkoły czy przedszkola, ale także placówki. Przekazanie mogłoby nastąpić w każdym czasie (obecnie można przekazać szkołę jedynie z początkiem roku szkolnego) i niezależnie czy przekazywana szkoła liczy nie więcej niż 70 uczniów czy też jest liczniejsza. Na podstawie zaproponowanego przepisu jednostka samorządu terytorialnego mogłaby przekazać również szkołę, która jest jedyną szkołą danego typu prowadzoną przez tę jednostkę samorządu terytorialnego. Ponadto, konsekwencją przyjęcia proponowanego brzmienia przepisu jest rezygnacja ze wskazania sposobu przekazania szkoły. Obecnie obowiązujący przepis stanowi, że szkołę przekazuje się w drodze umowy, na podstawie uchwały organu stanowiącego tej jednostki. Dostosowania wymagałyby przepisy pozostałych regulacji znajdujących się w art. 9 ustawy – Prawo oświatowe. Obecnie Ministerstwo Edukacji Narodowej jest intensywnie zaangażowane we wprowadzanie zmian ustawowych (także zmian w aktach wykonawczych) w zakresie spraw najpilniejszych i najbardziej priorytetowych dla całej grupy zawodowej nauczycieli (np. podwyższenie wynagrodzenia) lub dotyczących organizacji procesu kształcenia większości uczniów (np. rezygnacja/ograniczenie prac domowych). Jednocześnie, w związku ze zmianą perspektywy postrzegania procesów zachodzących w polskie edukacji, w ministerstwie prowadzona jest identyfikacja i priorytetyzacja obszarów, które powinny być uregulowane w odmienny niż doczasowy sposób. Odnosząc się do prośby o przedstawienie danych dotyczących publicznych szkół prowadzonych przez osoby fizyczne uprzejmie informuję, że według informacji przekazanych przez jednostki samorządu terytorialnego do bazy danych systemu informacji oświatowej: [2] w dniu 31 grudnia 2022 r. w systemie funkcjonowało 71 publicznych szkół prowadzonych przez osoby fizyczne (w tym 11 przekazanych przez jednostki samorządu terytorialnego do prowadzenia osobom fizycznym na podstawie przepisów art. 5 ust. 5g ustawy o systemie oświaty albo art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe); w dniu 21 stycznia 2024 r. w systemie funkcjonowały 73 publiczne szkoły prowadzone przez osoby fizyczne (w tym 11 przekazanych przez jednostki samorządu terytorialnego do prowadzenia osobom fizycznym na podstawie przepisów art. 5 ust. 5g ustawy o systemie oświaty albo art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe). Uprzejmie informuję, że - wymieniona w interpelacji nr 786 – szkoła nie została przez gminę wykazana jako szkoła przekazana do prowadzenia na podstawie przepisów art. 5 ust. 5g ustawy o systemie oświaty albo art. 9 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe). Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Obecnie regulacje te znajdują się w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.) [2] Wg stanu bazy z dnia 21 stycznia 2024 r.