Interpelacja w sprawie stworzenia podstaw prawnych do wspólnego finansowania szkoły przez kilka samorządów
Interpelacja nr 7789
do ministra edukacji
w sprawie stworzenia podstaw prawnych do wspólnego finansowania szkoły przez kilka samorządów
Zgłaszający: Zofia Czernow, Maria Małgorzata Janyska, Krystyna Sibińska
Data wpływu: 04-02-2025
Pani Minister,
zmiana zasad finansowania samorządów z budżetu państwa, w szczególności ustalania subwencji oświatowej dla poszczególnych samorządów terytorialnych i odejście od zasady, że subwencja idzie za uczniem, spowodowały, że samorządy nie są zainteresowane przyjmowaniem dzieci spoza gminy do prowadzonych szkół. To szczególnie nabiera znaczenia, gdy liczba uczniów w szkole nie jest duża, a wykreślenie uczniów spoza gminy ułatwiłoby likwidację szkoły.
Jest to przykre, ale wzięte z życia. W tej sytuacji konieczne jest wprowadzenie rozwiązań prawnych umożliwiających wspólne finansowanie szkoły przez kilka samorządów, zwłaszcza gdy szkoła położona jest na granicy kilku gmin. Takie rozwiązania są z powodzeniem stosowane w stosunku do innych usług gminnych, gdzie zawierane są stosowne porozumienia. Stworzenie ram prawnych do wspólnego finansowania szkół rozwiązałoby wiele problemów, zwłaszcza w małych szkołach, i dałoby szansę utrzymania ich działalności.
Zwracam się do Pani Minister z prośbą o informację:
1. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań ułatwiających gminom porozumienie się w sprawie wspólnego finansowania działalności szkoły, gdy uczęszczają do niej dzieci z kilku gmin?
2. Czy są rozważane inne formy zachęcające gminy do wspólnego prowadzenia małych szkół?
Z poważaniem
Zofia Czernow
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
26.02.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie stworzenia podstaw prawnych do wspólnego finansowania szkoły przez kilka samorządów
Odpowiedź na interpelację nr 7789
w sprawie stworzenia podstaw prawnych do wspólnego finansowania szkoły przez kilka samorządów
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 26-02-2025
Szanowne Panie Posłanki,
25 października weszła w życie nowa ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572). Nowa ustawa wprowadza zmianę podstawy naliczania dochodów JST z tytułu udziału w podatku PIT i CIT z podatku należnego na dochody podatników co wpłynie na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie ich dochodów własnych. Wprowadzeniu nowej ustawy przyświecało założenie, że każdy samorząd będzie miał zagwarantowane wyższe dochody niż w poprzednim systemie. Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z projektu ustawy był dla jednostek samorządu terytorialnego pozytywny i oznaczał zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w stosunku do poprzedniego systemu.
Zgodnie z art. 3 ww. ustawy jednym z dochodów jednostek samorządu terytorialnego jest subwencja ogólna. Od 2026 r. subwencja ogólna dla JST będzie zależeć od przyrostu potrzeb finansowych, w tym oświatowych. Będzie stosowana tzw. metoda przyrostowa, w świetle której przyrost potrzeb będzie porównywany z przyrostem zwiększonej części dochodów PIT i CIT i jeśli przyrost potrzeb finansowych będzie wyższy niż przyrostu zwiększonych dochodów to taki samorząd otrzyma subwencję (nawet jeżeli jego potrzeby finansowe są nominalnie niższe niż kwota zwiększenia dochodów). Natomiast jeżeli wspomniany przyrost będzie niższy kwota subwencji ogólnej będzie odpowiednio pomniejszana.
Zgodnie z obowiązującymi ustawami ustrojowymi jednostka samorządu terytorialnego ma możliwość zawarcia porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia zadań publicznych, w tym także w zakresie edukacji publicznej, z innymi jednostkami lokalnego samorządu terytorialnego.
Dodatkowo informuję, że w ramach uzgodnień ze stroną samorządową przyjęto postulaty w zakresie wprowadzenia mechanizmu monitorowania skutków wdrożenia ustawy po pierwszym roku jej obowiązywania, co otwiera możliwość prowadzenia dialogu ze wszystkimi organizacjami samorządowymi w ramach obowiązującej formuły Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
W Ministerstwie Edukacji Narodowej trwają intensywne prace nad założeniami zmian ustawowych, mających wpływ na kształt sieci publicznych szkół.
Pracujemy nad przygotowaniem wprowadzenia do porządku prawnego regulacji pozwalających na dostosowanie sieci szkół do postępującego niżu demograficznego, chroniąc przy tym – tam, gdzie jest to możliwe – usytuowane blisko domu rodzinnego, bezpieczne miejsca edukacji dzieci, wykorzystywane po zakończeniu obowiązkowych zajęć edukacyjnych do zaspakajania innych potrzeb lokalnej społeczności.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu