Interpelacja w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej

Interpelacja w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej Interpelacja nr 7759 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej Zgłaszający: Waldemar Sługocki Data wpływu: 03-02-2025 Szanowni Państwo Ministrowie, pracodawcy branży transportowej zwracają się do mnie z prośbą o podjęcie skutecznych działań legislacyjnych, a przede wszystkim organizacyjnych, usprawniających proces legalnego zatrudniania cudzoziemców w Polsce. W ostatnich latach branża transportowa odgrywa kluczową rolę w polskiej gospodarce, przyczyniając się do rozwoju handlu i wzrostu PKB. Jednocześnie pracodawcy tej branży coraz częściej zgłaszają problemy związane z niedoborem wykwalifikowanej kadry, co zmusza ich do poszukiwania pracowników poza granicami Polski. Wobec rosnących potrzeb rynku zatrudnianie obcokrajowców stało się dla wielu firm jedynym sposobem na utrzymanie ciągłości działalności. Według raportu związku pracodawców Transport i Logistyka Polska w branży transportowej brakuje 120 tys. zawodowych kierowców, w innych branżach nieobsadzonych jest ponad 110 tys. miejsc pracy. Przedstawiciele pracodawców branży transportowej wskazują, iż zatrudnianie pracowników z zagranicy napotyka liczne bariery formalne, administracyjne i prawne, takie jak: 1) długotrwałe procedury uzyskiwania zezwoleń na pracę i pobyt, które powodują opóźnienia w zatrudnianiu potrzebnych pracowników, 2) z uwagi na dość wydrenowany rynek z pracowników ukraińskich i białoruskich są rekrutowani pracownicy np. z Filipin i przy ich zatrudnianiu czas wydania zezwolenia na pracę wynosi ponad 3 mesiące, 3) po otrzymaniu zezwolenia na pracę przez pracownika z Filipin nie ma możliwości uzyskania terminu wizyty wizowej, ponieważ w konsulacie w Manili od grudnia nie ma terminów, 4) w przypadku zawodów regulowanych, takich jak kierowca zawodowy, usprawnienia wymaga procedura składania wniosków o wydanie karty kwalifikacyjnej kierowcy i świadectwa kierowcy - są to dokumenty, w których dublowane są informacje o tych samych uprawnieniach, a wszystkie dane o uprawnieniach powinny być dostępne dla służb kontrolnych prowadzących kontrole w formie elektronicznej i powinna być możliwość aplikowania o dokument i załączania oświadczenia, że będzie się go posiadało do czasu rozpoczęcia pracy, 5) ograniczenia wynikające z przepisów o delegowaniu pracowników, szczególnie w kontekście wykonywania przewozów międzynarodowych, 6) problemy z uznawalnością kwalifikacji zawodowych obcokrajowców, w szczególności uprawnień kierowców ciężarówek i autobusów, 7) brak jednolitych regulacji dotyczących warunków pracy i wynagrodzenia dla obcokrajowców, co prowadzi do niejasności i trudności w zapewnieniu zgodności z prawem, 8) kolejny wniosek powinien być rozpatrywany automatycznie na podstawie informacji z bazy danych, w której są wszystkie aktualne dane obcokrajowca, a jeśli nic nie wymaga wyjaśnienia lub uzupełnienia, kolejna karta powinna być wydana automatycznie. Mając na uwadze powyższe, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu uproszczenia procedur związanych z zatrudnieniem obcokrajowców w branży transportowej? 2. Czy planowane są zmiany legislacyjne, które umożliwią szybsze zatrudnianie i uznawanie kwalifikacji zawodowych kierowców będących obcokrajowcami? 3. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających większą elastyczność w zatrudnianiu pracowników spoza Unii Europejskiej w sektorze transportu? 4. Jakie działania podejmuje rząd, aby przeciwdziałać nadużyciom związanym z zatrudnianiem obcokrajowców, przy jednoczesnym wspieraniu uczciwych pracodawców? Z poważaniem Waldemar Sługocki Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej Odpowiedź na interpelację nr 7759 w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 03-03-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 7759 pana posła Waldemara Sługockiego w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie pragnę zaznaczyć, że kwestie poruszone w przedmiotowym wystąpieniu, co do zasady, pozostają we właściwości ministra rodziny, pracy i polityki społecznej oraz ministra spraw zagranicznych – w zakresie dotyczącym uzyskiwania wiz. Jednocześnie uprzejmie informuję, że Rada Ministrów 15 października 2024 r. przyjęła dokument pn. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030“ [1] . Podstawowym założeniem przedmiotowego dokumentu jest stworzenie ram odpowiedzialnego zarządzania procesami migracyjnymi pozwalających na zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom Polski. Jednocześnie realizowana polityka migracyjna ma zawierać instrumenty, których celem jest zwiększanie konkurencyjności polskiej gospodarki, sektora szkolnictwa wyższego oraz stymulowanie migracji powrotnych Polaków i cudzoziemców pochodzenia polskiego. W celu osiągnięcia powyższego w ww. dokumencie zostało zarysowanych wiele kierunkowych propozycji rozwiązań. Przykładowo Polska będzie dopuszczać do polskiego rynku pracy cudzoziemców, tak aby uzupełniać niedobory na rynku pracy w zawodach deficytowych, tworząc także specjalne regulacje adresowane do zawodów długotrwale deficytowych. Brak takiego działania wpływałby negatywnie na konkurencyjność polskiej gospodarki, szczególnie w krótkim okresie, co z kolei mogłoby prowadzić do przenoszenia produkcji czy usług za granicę. Ponadto w oparciu o dotychczasowe doświadczenia zostaną wypracowane rozwiązania ograniczające nadużycia w zakresie pracy sezonowej. Będzie się to odbywać w ramach obowiązującej dyrektywy Unii Europejskiej. Obok ograniczania nadużyć ważne będzie też zapewnienie, aby np. w sektorze rolnym było możliwe uzupełnienie niedoborów niemożliwych do zapełnienia w oparciu o pracowników polskich. Zostanie zbadana możliwość nałożenia na pracodawców obowiązku ponoszenia pełnych lub częściowych kosztów powrotu pracowników sezonowych do państw ich pochodzenia. W trybie pilnym zostanie zmodyfikowany model funkcjonowania w Polsce agencji zatrudnienia pośredniczących w rekrutowaniu cudzoziemców. Obecnie nie gwarantuje on odpowiedniej ochrony praw pracowniczych oraz bezpieczeństwa państwa. Wprowadzone zmiany pozwolą na wyeliminowanie podmiotów, które łamią prawo oraz działają na szkodę pracowników i państwa. Zmiany będą dotyczyć m.in. outsourcingu pracowniczego, który de facto polega na omijaniu reżimu prawnego dotyczącego agencji zatrudnienia i pracy tymczasowej. Jednocześnie wprowadzane zmiany pozwolą na bardziej efektywne niż dotychczas funkcjonowanie agencji zatrudnienia, szczególnie jeżeli chodzi o procedury uzyskiwania zezwoleń na pracę i wsparcie cudzoziemców w legalizacji ich pobytu w Polsce. Wskazany cel zostanie uzyskany przez modyfikację zasad wpisywania podmiotów pośredniczących do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia. Ponadto zostaną przyspieszone procedury usuwania agencji z rejestru, a także zostaną zwiększone kary za nielegalne pośrednictwo i przyczynianie się do nielegalnego zatrudniania cudzoziemców. Jednocześnie konieczne jest przyjęcie takich rozwiązań, które nie będą skutkowały przeniesieniem się pośrednictwa do szarej sfery, gdzie nie obowiązują żadne regulacje. Zgodnie z założeniami Strategii nie są planowane żadne instrumenty mające na celu zachęcanie pracodawców do zatrudniania cudzoziemców. Przyjęta zostaje zasada pierwszeństwa dostępu do rynku pracy dla obywateli polskich i obywateli innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej (zgodnie z zasadą swobodnego przepływu pracowników). Jednocześnie jest planowane stworzenie zachęt dla pracodawców, podejmujących działania na rzecz włączania i integracji cudzoziemców, chociażby przez organizowanie i finansowanie kursów języka polskiego czy znajomości polskiej kultury. Alternatywą dla podejmowania pracy zarobkowej jest prowadzenie działalności gospodarczej. Dotyczy to także cudzoziemców. Doświadczenia w tym zakresie są generalnie pozytywne i nie są planowane zasadnicze zmiany we wskazanym obszarze. Jednakże zostanie wyeliminowana możliwość obejmowania przez cudzoziemców akcji przedsiębiorstw „dla pozoru“ w celu obejścia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Jest to jedna ze zidentyfikowanych patologii, z jaką mamy do czynienia na polskim rynku pracy. Podsumowując, należy podkreślić, że rząd RP ma świadomość skali wyzwań związanych zarówno z potrzebą wspierania uczciwych pracodawców, prawidłowej identyfikacji realnych potrzeb pracodawców w zakresie wypełniania niedoborów na rynku pracy i sposobów ich zaspokajania, jak i z potrzebą całościowego usprawnienia procedur legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium RP. Konieczność konsekwentnej realizacji kolejnych działań w odpowiedzi na przedmiotowe wyzwania jest bezsporna z punktu widzenia modernizacji i konkurencyjności gospodarki. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dalej – Strategia , dokument stanowi załącznik do uchwały Rady Ministrów nr 120 z 15 października 2024 r.