Interpelacja w sprawie toreb ratunkowych R-1

Interpelacja w sprawie toreb ratunkowych R-1 Interpelacja nr 767 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości w sprawie toreb ratunkowych R-1 Zgłaszający: Bartosz Romowicz Data wpływu: 08-01-2024 Panie Ministrze! Rząd Prawa i Sprawiedliwości za pośrednictwem Funduszu Sprawiedliwości oraz ze środków ministra spraw wewnętrznych i administracji w okresie ostatnich 8 lat finansował zakup toreb ratunkowych R-1, które były przekazywane jednostkom OSP. Nie było weryfikowane w trakcie przekazywania, czy jednostka OSP otrzymująca taki zestaw posiada w swojej kadrze wykwalifikowanego ratownika medycznego, który posiada wiedzę jak z takiego zestawu skorzystać. Co więcej, wiele składników wchodzących w skład torby R-1 ma krótkie daty ważności, sięgające nawet tylko 2 lat. Koszty wymiany są bardzo wysokie i spadają albo na jednostkę OSP albo na właściwą gminę. W czasie inspekcji jednostek OSP przez funkcjonariuszy PSP brak aktualnego wyposażenia torby R-1 jest traktowane jako nieprawidłowość, co wpływa na ocenę końcową jednostki. Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 Regulaminu Sejmu przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy minister ma wiedzę, ile w okresie ostatnich 8 lat zostało przekazanych toreb ratunkowych R-1 dla jednostek OSP oraz ile z nich zostało wycofanych w systemie SWD PSP? 2. Czy minister lub jednostki podległe kontroluje lub dokonuje sprawdzenia, czy zakupione torby są regularnie uzupełniane, tak aby mogły spełniać swoje przeznaczenie? 3. Czy minister widzi potrzebę stworzenia specjalnego funduszu dla jednostek OSP lub gmin na pokrycie kosztów bieżącego wyposażanie toreb R-1 w celu ich użycia? Z poważaniem Bartosz Romowicz

Odpowiedź na interpelację w sprawie toreb ratunkowych R-1 Odpowiedź na interpelację nr 767 w sprawie toreb ratunkowych R-1 Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 26-01-2024 Szanowny Panie Marszałku, na wstępie pragnę wyjaśnić, że torba ratownictwa medycznego R1 jest elementem składowym zestawu ratownictwa medycznego R1. Standard wyposażenia zestawu ratownictwa medycznego R1 został opisany w Załączniku nr 3 do „Zasad organizacji ratownictwa medycznego w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym”, zatwierdzonych przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w 2021 r. Wyposażenie przedmiotowego zestawu umożliwia wykonywanie czynności przez ratownika w ramach kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP). W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym [1] , ratownikiem może być osoba: posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych; posiadająca ważne zaświadczenie o ukończeniu kursu w zakresie KPP i uzyskaniu tytułu ratownika; której stan zdrowia pozwala na udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy. Zakres czynności wykonywanych przez ratownika w ramach KPP wskazuje art. 14 ww. ustawy. Jednocześnie należy podkreślić, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) kierujący działem administracji rządowej – sprawy wewnętrzne, zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej [2] , nie nadzoruje jednostek ochotniczych straży pożarnych (OSP). Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych [3] , OSP funkcjonują jako stowarzyszenia (organizacje pozarządowe) w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach [4] . Na marginesie pragnę wskazać, że wykaz organów podległych lub nadzorowanych przez Ministra SWiA zawiera załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji [5] . Natomiast obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 października 2023 r. określa wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji lub przez niego nadzorowanych [6] . Informuję również, że zakupy zestawów ratownictwa medycznego R1 lub ich doposażenie/uzupełnienie są objęte dofinansowaniem z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych na realizację zadań publicznych pod tytułem: „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (ksrg)” – dla jednostek OSP włączonych [7] do ksrg (tzw. dotacja KSRG); „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo–gaśniczych” – dla jednostek ochrony przeciwpożarowej nienależących do ksrg (tzw. dotacja MSWiA). W zależności od potrzeb jednostki OSP mogą ubiegać się o dofinansowanie m.in. zakupu zestawów ratownictwa medycznego R1, na podstawie wniosku złożonego do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, za pośrednictwem komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej właściwego ze względu na teren działania jednostki OSP. Środki finansowe z budżetu państwa na zakup ww. sprzętu, jak również innego wyposażenia, są przekazywane OSP w formie dotacji (tryb bez konkursu) zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie udzielania dotacji oraz procedurą dotyczącą OSP [8] . Według stanu na 16 stycznia 2024 r., na podstawie danych z Systemu Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej, liczba posiadanych zestawów ratownictwa medycznego R1 przedstawiała się następująco: jednostki OSP będące w ksrg – 8 540 szt. jednostki OSP spoza ksrg – 4 276 szt. Razem – 12 816 szt. Natomiast liczba zestawów ratownictwa medycznego R1 zakupionych na podstawie dotacji z budżetu państwa w latach 2015-2023 przedstawiała się następująco: 2015 r. – 119 zestawów; 2016 r. – 160 zestawów; 2017 r. – 219 zestawów; 2018 r. – 20 zestawów; 2019 r. – 37 zestawów; 2020 r. – 33 zestawów; 2021 r. – 86 zestawów; 2022 r. – 96 zestawów oraz 196 sztuk asortymentu zakupionego jako uzupełnienie/doposażenie; 2023 r. – 122 zestawów oraz 220 sztuk asortymentu zakupionego jako uzupełnienie/doposażenie. Łącznie w latach 2015-2023 zakupiono 892 zestawy ratownictwa medycznego R1 oraz 416 sztuk asortymentu uzupełniającego. Gotowość operacyjna jednostek ochrony przeciwpożarowej, w szczególności OSP, w podstawowym zakresie ratownictwa medycznego jest rozumiana jako gotowość do realizacji medycznych czynności ratowniczych (MDR) w zakresie KPP. W celu zapewnienia realizacji MDR w zakresie KPP w jednostkach OSP włączonych do ksrg, co najmniej 8 druhów powinno posiadać uprawnienia ratownika dla zapewnienia w składzie zastępu podejmującego interwencję co najmniej 2 ratowników [9] . Docelową gotowość każdej jednostki OSP w ksrg, w celu realizacji czynności z zakresu ratownictwa medycznego, przewiduje się jako możliwość wykonywania KPP przez wszystkich ratowników (poziom podstawowy). Natomiast MDR na poziomie podstawowym są realizowane, w zależności od rozpoznania miejsca zdarzenia i stanu poszkodowanego, według procedur ratowniczych zawartych w Załączniku nr 1 do „Zasad organizacji ratownictwa medycznego w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym”, z zastosowaniem zestawu ratownictwa medycznego R1. Wobec powyższego, brak zestawu ratownictwa medycznego R1 lub jego niekompletność stanowi o braku gotowości operacyjnej, rozumianej jako niemożność udzielenia pomocy osobie będącej w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Powyższe niesie za sobą zarówno skutki prawne, jak i etyczne. Dodatkowo informuję, że jednostki ochrony przeciwpożarowej, w szczególności podmioty włączone do ksrg są poddawane cyklicznej inspekcji gotowości operacyjnej zgodnie z Zarządzeniem Nr 10 Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu przeprowadzania inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego [10] . Zespół inspekcyjny w ramach inspekcji OSP na obszarze powiatu – jest powołany przez komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, a dla podmiotów ksrg na obszarze województwa – zespół powołuje komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej. Inspekcja ma na celu ocenę zdolności reagowania na nagłe zagrożenie oraz poziom przygotowania podmiotów ksrg do podejmowania działań ratowniczych. Podczas inspekcji ocenie mogą podlegać także inne elementy, nieopisane w ww. Zarządzeniu, według uznania zespołu inspekcyjnego. Odnosząc się do kwestii ewentualnego utworzenia specjalnego funduszu na pokrycie kosztów bieżącego wyposażenia toreb R1 uprzejmie informuję, że źródła finansowania jednostek OSP określa art. 32 ustawy osp wskazując, że koszty funkcjonowania OSP są pokrywane, w szczególności z: 1) budżetów jednostek samorządu terytorialnego; 2) środków z budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej; 3) wpływów instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej [11] ; 4) środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn; 5) środków pochodzących ze zbiórek publicznych; 6) środków własnych. Ponadto, jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać OSP dodatkowe środki pieniężne również w formie dotacji (art. 32 ust. 5 ustawy osp ). Należy zauważyć, że środki z budżetu państwa są jednym z wielu źródeł dofinansowania jednostek OSP. Jednocześnie na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy osp gmina, w ramach realizacji zadania własnego w zakresie ochrony przeciwpożarowej, zapewnia jednostkom OSP m.in.: obiekty, tereny, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie i środki łączności oraz ich utrzymanie. Zatem podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym wspieranie finansowe niezbędnych zakupów sprzętu ratowniczego spoczywa na gminie, na terenie której OSP ma swoją siedzibę. Gmina, w zakresie ochrony przeciwpożarowej może korzystać ze wsparcia właściwego komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej oraz wojewody (art. 10 ust. 6 ustawy osp ). Na dofinansowanie zadań własnych z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy osp , gmina może otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa (przekazywane przez wojewodów). Reasumując powyższe, w opinii Ministerstwa SWiA nie zachodzi potrzeba tworzenia nowego mechanizmu finansowania OSP lub gmin, bowiem obecne przepisy prawa są wystarczające. Natomiast, co do zasady, za finanse publiczne i przepisy związane z funkcjonowaniem jednostek sektora finansów publicznych (w odniesieniu także do gmin) odpowiada Minister Finansów. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2023 r. poz. 1541, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2022 r. poz. 2512, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 194, z późn. zm., dalej ustawa osp [4] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261 [5] Dz. U. poz. 2708 [6] M.P. poz. 1128 [7] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo–gaśniczego (Dz. U. poz. 1317) [8] tryb i zasady udzielania dotacji z budżetu państwa dla jednostek OSP na zadania publiczne pod tytułem: „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo–gaśniczego” i „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych" są dostępne pod linkiem https://www.gov.pl/web/kgpsp/wnioski-o-dofinansowanie-jednostek-ochrony-przeciwpozarowej [9] str. 18 „Zasad organizacji ratownictwa medycznego w KSRG” [10] Dz. Urz. KGPSPoż poz. 21 [11] Dz. U. z 2022 r. poz. 2057, z późn. zm.