Interpelacja w sprawie ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie oraz odnowienia pomnika UPA w Monasterzu

Interpelacja w sprawie ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie oraz odnowienia pomnika UPA w Monasterzu Interpelacja nr 7642 do ministra spraw zagranicznych w sprawie ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie oraz odnowienia pomnika UPA w Monasterzu Zgłaszający: Krzysztof Szymański, Krzysztof Mulawa, Bartłomiej Pejo, Grzegorz Adam Płaczek, Michał Połuboczek, Michał Wawer, Ryszard Wilk Data wpływu: 27-01-2025 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z interpelacją dotyczącą kwestii ekshumacji polskich ofiar ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej oraz planowanego odnowienia pomnika UPA na górze Monastyr w Polsce. Zgodnie z doniesieniami medialnymi strona ukraińska wiąże zgodę na ekshumacje polskich ofiar z ustępstwami dotyczącymi odnowienia pomnika UPA w Polsce. Wobec powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy strona polska została oficjalnie dopuszczona do prowadzenia ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie? Jeżeli tak, to na jakich warunkach? 2. Jakie miejsca zostały wyznaczone do prowadzenia prac ekshumacyjnych? Czy będą one obejmowały wszystkie znane lokalizacje masowych grobów Polaków – ofiar ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej? 3. Kto konkretnie będzie odpowiedzialny za prowadzenie ekshumacji – czy są to polskie zespoły archeologiczne, przedstawiciele IPN, organizacje międzynarodowe, czy odpowiedzialna będzie tylko strona ukraińska? 4. Jakie ustalenia zostały podjęte ze stroną ukraińską w sprawie godnego pochówku ekshumowanych ofiar i upamiętnienia miejsc ich brutalnych morderstw i miejsc pochówku? 5. Czy polski rząd wyraził zgodę na odnowienie pomnika UPA w Monasterzu? Jeśli tak, to na jakich warunkach? 6. Czy w zamian za zgodę na renowację tego pomnika strona ukraińska zobowiązała się do umożliwienia ekshumacji polskich ofiar? Czy był to jeden z warunków, a jeżeli tak, jakie były inne warunki postawione przez stronę ukraińską? 7. Jak polski rząd odnosi się do faktu, że pomnik w Monasterzu gloryfikuje osoby odpowiedzialne za ludobójstwo na Polakach i współpracę z niemieckim, nazistowskim okupantem? 8. Jakie kroki podejmuje MSZ, aby zachować spójność w polityce historycznej oraz bronić pamięci polskich ofiar w relacjach z Ukrainą? Z wyrazami szacunku Krzysztof Szymański Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie oraz odnowienia pomnika UPA w Monasterzu Odpowiedź na interpelację nr 7642 w sprawie ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie oraz odnowienia pomnika UPA w Monasterzu Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 18-02-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 7642 pana posła Krzysztofa Szymańskiego w sprawie ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie oraz odnowienia pomnika UPA w Monasterzu uprzejmie informuję, co następuje. W kontekście dialogu w sprawach historycznych Ministerstwo Spraw Zagranicznych aktywnie wspiera Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w jego działaniach na rzecz prowadzenia tej debaty z partnerami ukraińskimi w duchu poszanowania i wyjaśnienia prawdy o bolesnych wydarzeniach z przeszłości. Należy podkreślić, że rząd premiera Donalda Tuska zintensyfikował rozmowy ze stroną ukraińską w tej materii, tak aby uregulować kwestie wrażliwe i trudne, stanowiące ważki aspekt wspólnej polsko-ukraińskiej historii. Wymiernym efektem tego dialogu z Kijowem jest przyjęcie przez rząd Ukrainy deklaracji stwierdzającej brak przeszkód dla prowadzenia prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych. W ślad za tym oświadczeniem Instytut Pamięci Narodowej Ukrainy wydał pierwszą od wielu lat decyzję umożliwiającą rozpoczęcie prac ekshumacyjnych w jednej z postulowanych przez stronę polską lokalizacji na Wołyniu. Dla usprawnienia współpracy polsko-ukraińskiej w tej kwestii powołana została dedykowana Grupa Robocza ds. Ekshumacji, której przewodniczącymi są – ze strony polskiej: prof. Paweł Kowal, poseł na Sejm RP, przewodniczący Rady Współpracy z Ukrainą, a ze strony ukraińskiej: Andrij Nadżos, wiceminister kultury i komunikacji strategicznej Ukrainy do spraw integracji europejskiej. Jednocześnie uprzejmie informuję, że kwestie prac ekshumacyjnych na Ukrainie, pochówku i upamiętnienia ofiar Rzezi wołyńskiej oraz pomnika na wzgórzu Monastyrz należą do kompetencji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu