Interpelacja w sprawie wprowadzenia całkowitego zakazu sprzedaży i używania fajerwerków i innych materiałów pirotechnicznych

Interpelacja w sprawie wprowadzenia całkowitego zakazu sprzedaży i używania fajerwerków i innych materiałów pirotechnicznych Interpelacja nr 763 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie wprowadzenia całkowitego zakazu sprzedaży i używania fajerwerków i innych materiałów pirotechnicznych Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Daria Gosek-Popiołek, Katarzyna Osos, Klaudia Jachira, Małgorzata Tracz, Wanda Nowicka, Krzysztof Śmiszek, Katarzyna Ueberhan Data wpływu: 08-01-2024 Szanowny Panie Ministrze, ostatnie wydarzenia związane z celebracją Nowego Roku pokazały, jak negatywnie fajerwerki i inne materiały pirotechniczne wpływają na przyrodę, zwierzęta oraz bezpieczeństwo ludzi. Powodują one nie tylko niepotrzebny stres i lęk u zwierząt, ale także zanieczyszczają powietrze i wodę. Przede wszystkim stanowią one jednak zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, ponieważ bezpośrednio prowadzą do poważnych obrażeń oczu, oparzeń, utraty palców czy nawet rąk. Wydarzenia z ostatnich dni dobitnie pokazują, że obchodzenie się z fajerwerkami pozostaje poza kontrolą odpowiednich służb. Odpalenie fajerwerków na terenie Doliny Pięciu Stawów i płoszenie fajerwerkami stada saren w Zakopanem podczas „Sylwestra z Dwójką”, które na skutek tych wybuchów rozbiegały się, wpadając na przeszkody (drzewa, ogrodzenia i pojazdy), to tylko wybrane przykłady. Kolejnym jest zdarzenie w Karlinie w Zachodniopomorskiem, gdzie odpalona petarda trafiła w samochód straży pożarnej zmierzający do akcji ratowniczo-gaśniczej. Uszkodzona została szyba i karoseria pojazdu. Jak ustalili naukowcy z Akademii Nauk Republiki Czeskiej, materiały pirotechniczne odpalane dla zabawy emitują również ogromne ilości chemikaliów. W efekcie korzystania z nich tylko na terenie Republiki Czeskiej, każdego roku do atmosfery trafia ok. 12,5 tony magnezu, 0,8 tony tytanu i 1,2 tony rubidu. Intensywne kolory, które można podziwiać po wybuchu fajerwerków, zawdzięcza się wykorzystywaniu do ich produkcji metali. Każdego roku używanie petard prowadzi do emisji 10,5 tony baru, nadającego zielony kolor, jednej tony strontu, barwiącego na czerwono i ok. 0,5 tony miedzi, dzięki której uzyskuje się kolor niebieski. W składzie fajerwerków można też znaleźć czerwony fosfor, siarkę, sproszkowany cynk i inne substancje. Jak podkreślają fizycy, podczas pokazu sztucznych ogni, przy niekorzystnych warunkach pogodowych, stężenie baru w powietrzu może wzrosnąć blisko 600 razy. W przypadku miedzi, strontu i rubidu wartości te wzrastają 70-90 razy. Podczas wybuchów fajerwerków oglądający są narażeni na wysoki poziom rakotwórczych związków antymonu oraz talu, a także silnie toksycznych związków arsenu. Podwyższone stężenie niektórych zanieczyszczeń utrzymuje się w powietrzu nawet kilka dni po wykorzystaniu petard. Obecne rozwiązania prawne stwarzają olbrzymią dysproporcję pomiędzy całym wysiłkiem, który trzeba włożyć w to, żeby zwierzęta, również te domowe, przetrwały pokaz fajerwerków i innych materiałów pirotechnicznych, a tymi ludźmi, którzy się bawią. Dzikie zwierzęta konają ze strachu, a psy i koty przyjmują leki psychotropowe tylko po to, żeby przetrwać zabawę ludzi. W 2023 roku istniało wiele alternatyw dla fajerwerków, które mogły być również używane do ozdabiania wydarzeń i uroczystości, ale bez szkodliwego wpływu na środowisko naturalne. Można w tym celu użyć laserowych świateł, aby stworzyć efekty świetlne bez szkodliwego wpływu na środowisko. Alternatywnie można również użyć dronów, przy pomocy których na całym świecie coraz częściej realizowane są pokazy świetlne. W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy ministerstwo pracuje nad rozwiązaniami prawnymi mającymi na celu wyeliminowanie fajerwerków i materiałów pirotechnicznych ze sprzedaży oraz wprowadzenie zakazu ich używania? Czy rozważane jest wprowadzenie specjalnych oznaczeń opakowań, w których znajdują się fajerwerki i materiały pirotechniczne, obrazujących efekty ich używania i zawierających np. zdjęcia uszkodzonych organów czy martwych zwierząt (wzorem opakowań zawierających wyroby tytoniowe)? Ile interwencji związanych z użyciem fajerwerków zanotowały służby straży pożarnej, Policji i zespoły ratownictwa medycznego w dniach od 24 grudnia do 1 stycznia 2023 roku i w 2024 roku? Jak ministerstwo planuje chronić obywateli, zwierzęta oraz środowisko przed szkodliwym działaniem petard, zawartych w nich substancji toksycznych oraz hałasem, zanieczyszczeniem i uszczerbkami na zdrowiu, a nawet utratą życia związanymi z wykorzystywaniem fajerwerków? Z poważaniem dr Anita Kucharska-Dziedzic Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie wprowadzenia całkowitego zakazu sprzedaży i używania fajerwerków i innych materiałów pirotechnicznych Odpowiedź na interpelację nr 763 w sprawie wprowadzenia całkowitego zakazu sprzedaży i używania fajerwerków i innych materiałów pirotechnicznych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 12-02-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 763 Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic i grupy Posłów [1] w sprawie wprowadzenia całkowitego zakazu sprzedaży i używania fajerwerków i innych materiałów pirotechnicznych , w oparciu m.in. o stanowisko Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Ustosunkowując się do pytań dotyczących podjęcia prac legislacyjnych związanych z zakazem obrotu tzw. fajerwerkami oraz ewentualnego wprowadzenia obowiązkowych oznaczeń na opakowaniach materiałów pirotechnicznych, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie prowadzi prac związanych z przygotowaniem projektów aktów prawnych w ww. zakresie. Należy również zauważyć, że przedmiotowe zagadnienia pozostają w gestii ministra właściwego ds. gospodarki (obecnie Ministerstwo Rozwoju i Technologii), w którego właściwości pozostaje ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego [2] . Niezależnie od powyższego, uprzejmie informuję, że w okresie od 24 grudnia 2023 r. do 1 stycznia 2024 r. PSP zarejestrowała w kraju 153 zdarzenia związane z fajerwerkami. W analogicznym okresie świąteczno-noworocznym 2022/2023 PSP odnotowała w kraju 158 takich zdarzeń. Warto wskazać, że w okresie świątecznym i noworocznym PSP prowadzi działania edukacyjno-informacyjne przypominające o zasadach bezpieczeństwa w związku z używaniem fajerwerków. W tym obszarze PSP współpracuje m.in. z przedstawicielami administracji rządowej oraz instytucjami i służbami, takimi jak Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Policja oraz Służba Celno-Skarbowa. Przykładem kampanii informacyjnej jest zamieszczanie w ogólnopolskich portalach społecznościowych informacji oraz infografik na temat bezpiecznego posługiwania się fajerwerkami oraz możliwych zagrożeń, jakie niesie ich niewłaściwe użytkowanie. W swoim stanowisku Komenda Główna PSP zapewniła również, że w przypadku zidentyfikowania zwiększonego, nieakceptowalnego społecznie zagrożenia pożarowego w związku ze stosowaniem wyrobów i materiałów pirotechnicznych, zostaną podjęte (adekwatne do zagrożenia) działania w ramach zadań ustawowych i kompetencji jednostek ochrony przeciwpożarowej (m.in. w zakresie informowania społeczeństwa o potencjalnych skutkach i konsekwencjach związanych z użytkowaniem przedmiotowych wyrobów/materiałów). Nadmieniam również, zgodnie ze stanowiskiem Komendy Głównej Policji, że ww. formacja nie gromadzi danych z uwzględnieniem kwalifikacji „interwencje związane z użyciem fajerwerków”. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pani Poseł Darii Gosek-Popiołek, Pani Poseł Katarzyny Osos, Pani Poseł Klaudii Jachiry, Pani Poseł Małgorzaty Tracz, Pani Poseł Wandy Nowickiej, Pana Posła Krzysztofa Śmiszka i Pani Poseł Katarzyny Ueberhan. [2] Dz. U. z 2022 r. poz. 2378.