Interpelacja w sprawie przyjmowania przez polskie władze nielegalnych migrantów odsyłanych do Polski z krajów UE

Interpelacja w sprawie przyjmowania przez polskie władze nielegalnych migrantów odsyłanych do Polski z krajów UE Interpelacja nr 7619 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie przyjmowania przez polskie władze nielegalnych migrantów odsyłanych do Polski z krajów UE Zgłaszający: Katarzyna Czochara Data wpływu: 24-01-2025 W ostatnim czasie opinię publiczną zajmuje szeroko kwestia dotycząca systematycznego przyjmowania nielegalnych migrantów przewożonych do Polski z Niemiec oraz innych krajów Unii Europejskiej. Z oficjalnej odpowiedzi MSWiA wiemy iż, w okresie „od 1 stycznia do 13 października 2024 r. przyjęto do Polski 620 cudzoziemców według procedury Dublin III oraz 380 cudzoziemców w ramach readmisji (pełnej i uproszczonej), z czego z Niemiec do Polski przekazano 245 cudzoziemców według procedury Dublin III oraz 337 cudzoziemców według umowy o readmisji. Od 2021 r. umowa o readmisji z Republiką Białorusi jest zawieszona”. - (cytat z odpowiedzi Macieja Duszczyka podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6.11.2024 r.). Panie Ministrze, jednakże w tej treści odpowiedzi jest niespójność - do Polski w okresie od 1.01.2024 do 13.10.2024 przyjęto 1000 migrantów według 2 procedur, z czego z Niemiec 582 migrantów według ww. procedur. Pozostaje 418 migrantów dla których nie dał pan żadnego wyjaśnienia w swojej odpowiedzi Pani Poseł Joannie Borowiak. W związku w powyższym, wnoszę o odpowiedź na pytania: 1. Ilu nielegalnych migrantów zostało przywiezionych do Polski z Niemiec, Białorusi oraz innych krajów UE drogą lądową oraz powietrzną od 1.01 2024 do 13.10.2024 ze szczegółowym wyjaśnieniem 418 migrantów, (którzy nie byli ujęci w pana odpowiedzi dla poseł Joanny Borowiak)? 2. Gdzie obecnie znajduje się ww. 418 migrantów, którzy przybyli do Polski ww. okresie? 3. Czy ww. 418 migrantów ww. okresie zmieniało swoje miejsca pobytowe? Panie Ministrze, w dalszej części swojej odpowiedzi pisze pan: „ …. W nawiązaniu do wnioskowanych informacji o rozmieszczeniu ww. ośrodków na terytorium Polski, uprzejmie informuję, że obecnie Szef UdsC prowadzi 9 ośrodków dla cudzoziemców: 4 w województwie lubelskim (w Białej Podlaskiej, Bezwoli, Łukowie i Kolonii Horbów); 2 w województwie mazowieckim (w Podkowie Leśnej-Dębaku i Lininie); 2 w województwie podlaskim (w Białymstoku i Czerwonym Borze); 1 w województwie kujawsko-pomorskim (w Grupie koło Grudziądza). W odniesieniu do cudzoziemców przekazywanych z innych państw członkowskich UE, którym UdsC udziela pomocy socjalnej i opieki medycznej, należy podkreślić, że w 2024 r. są to wyłącznie cudzoziemcy przekazywani na podstawie rozporządzenia Dublin III . Wskazane osoby są kierowane do ośrodka recepcyjnego w Podkowie Leśnej-Dębaku. Do końca września br., do ww. obiektu skierowanych zostało 142 cudzoziemców (styczeń – 22 osoby, luty - 19 osób, marzec – 6 osób, kwiecień – 16 osób, maj - 15 osób, czerwiec – 8 osób, lipiec - 11 osób, sierpień - 13 osób, wrzesień – 32 osoby)….” Szanowny Panie Ministrze tu również jest wiele niejasności, dlatego wnoszę o odpowiedź na pytania: 4. Ilu nielegalnych migrantów przyjęto w październiku? 5. Ilu nielegalnych migrantów znajduje się we wszystkich ośrodkach dla cudzoziemców? Ze szczególnym wyszczególnieniem ilu jest mężczyzn, kobiet oraz rodzin. 6. Jaką maksymalną liczbę cudzoziemców ww. ośrodki są w stanie przyjąć? Z wyszczególnieniem liczb dla kobiet, mężczyzn oraz rodzin. 7. Skoro w ww. ośrodkach mogą znajdować się migranci przyjęci w ramach procedury Dublin III gdzie znajdują się obecnie migranci przyjęci w ramach readmisji? 8. Ilu migrantów nielegalnych trafiło do Polski w ramach Dublin III i readmisji z krajów UE i innych, w tym z Białorusi w okresie od 1.10.2024 r. do 28.01.2025 r.? 9. Czy w obecnym czasie budowane są nowe ośrodki dla cudzoziemców? 10. Jeśli tak, to gdzie i jaka jest planowana liczba miejsc dla cudzoziemców w poszczególnych nowych ośrodkach?

Odpowiedź na interpelację w sprawie przyjmowania przez polskie władze nielegalnych migrantów odsyłanych do Polski z krajów UE Odpowiedź na interpelację nr 7619 w sprawie przyjmowania przez polskie władze nielegalnych migrantów odsyłanych do Polski z krajów UE Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 03-03-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 7619 Pani Poseł Katarzyny Czochary w sprawie przyjmowania przez polskie władze nielegalnych migrantów odsyłanych do Polski z krajów UE, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności, odnosząc się do wnioskowanych w wystąpieniu danych statystycznych, należy wskazać, że od 1 stycznia do 13 października 2024 r. z Niemiec i innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej (UE) drogą lądową oraz powietrzną zostało przekazanych do Polski 1038 cudzoziemców. W omawianym czasie nie odnotowano natomiast przypadków przekazania cudzoziemców z Białorusi. Wskazana liczba cudzoziemców różni się od liczby osób podanej w przywołanej przez Panią Poseł odpowiedzi Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 listopada 2024 r. na interpelację numer 5119 (w której podano liczbę 1000 cudzoziemców). Powyższe wynika z faktu, że we wspomnianym piśmie z listopada 2024 r. przytoczono dane dotyczące liczby przekazań cudzoziemców w okresie od 1 stycznia do 13 października 2024 r., które przeprowadzono według procedury Dublin III [1] oraz w ramach readmisji - w oparciu o cotygodniowe statystyki przekazywane z Biura Analityczno-Sytuacyjnego Komendy Głównej Straży Granicznej, dotyczące wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz cudzoziemców przyjętych do Polski według procedury Dublin III oraz umowy o readmisji. Natomiast w odniesieniu do pytania nr 1 bieżącego wystąpienia przedstawiono dane liczbowe dotyczące wszystkich przekazań cudzoziemców do Polski, tj. przeprowadzonych zarówno na podstawie procedury Dublin III oraz w ramach readmisji pełnej i uproszczonej, a ponadto tzw. uznanych uchodźców i innych przekazań (gdyż pytanie dotyczyło liczby wszystkich osób przekazanych). W tym miejscu warto wyjaśnić, że przekazania osób, które zostały uznane za uchodźców zgodnie z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców sporządzoną w Genewie 28 lipca 1951 r. [2] , lub zależnie od okoliczności uznane za uchodźców na podstawie Protokołu dotyczącego statusu uchodźcy z dnia 31 stycznia 1967 r. [3] , odbywają się na podstawie Europejskiego Porozumienia o przekazywaniu odpowiedzialności za uchodźców z dnia 16 października 1980 r. [4] , którego stroną jest Polska. Powyższe odbywa się na wniosek skierowany przez Państwo Członkowskie UE, w którym przebywa uchodźca posiadający dokument podróży (Genewski Dokument Podróży) wydany przez Polskę. Stosownie do art. 4 ww. porozumienia uchodźca podlega readmisji w dowolnym czasie do terytorium pierwszego państwa, nawet po upływie okresu ważności dokumentu podróży. Jednocześnie zgodnie z rozwiązaniami uregulowanymi przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez Państwa Członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich [5] , obywatel państwa trzeciego nielegalnie przebywający na terytorium jednego z Państw Członkowskich UE oraz posiadający ważne zezwolenie na pobyt lub inne zezwolenie upoważniające ich do pobytu wydane przez inne Państwo Członkowskie UE, ma obowiązek natychmiast udać się na terytorium tego Państwa Członkowskiego. Wspomniane sytuacje dotyczą przypadków, gdy Państwa Członkowskie UE informują stronę polską (pomimo braku takiego obowiązku informacyjnego) o planowanym przyjeździe takiego cudzoziemca. Wówczas przyjazd ww. osoby jest ewidencjonowany jako „inny”. W kontekście pytań Pani Poseł należy podkreślić, że dane dotyczące przekazań cudzoziemców w ramach procedury dublińskiej i readmisji (uproszczonej i pełnej), czyli ujęte w odpowiedzi na interpelację 5119 są tożsame (1000 osób). Różnica 38 osób dotyczy przekazań w ramach kategorii: „uznani uchodźcy” oraz „inne”, Jednocześnie odnosząc się do kwestii „418 pozostałych migrantów”, należy zwrócić uwagę na fakt, że w odpowiedzi na interpelację 5119 podano, iż „ w okresie od 1 stycznia do 13 października 2024 r. przyjęto do Polski 620 cudzoziemców według procedury Dublin III oraz 380 cudzoziemców w ramach readmisji (pełnej i uproszczonej), z czego z Niemiec do Polski przekazano 245 cudzoziemców według procedury Dublin III oraz 337 cudzoziemców według umowy o readmisji” . Jak wynika z powyższego, w omawianym okresie z Niemiec przyjęto 582 cudzoziemców, natomiast pozostałe 418 osób przyjęto z innych krajów UE lub krajów, z którymi Polska ma umowę o readmisji. Przechodząc do kolejnych zagadnień podniesionych w wystąpieniu, uprzejmie informuję, że czynności podejmowane wobec cudzoziemców po przyjęciu do Polski wynikają z odpowiednich przepisów prawa. Wobec ww. osób są realizowane procedury administracyjne oraz dalsze czynności, zależne od konkretnej sytuacji prawno-pobytowej oraz statusu poszczególnych osób. Cudzoziemcy mogą zostać skierowani do ośrodków recepcyjnych, pozostających w strukturach Urzędu do Spraw Cudzoziemców (UdSC) - jako osoby pozostające w procedurze o udzielenie ochrony międzynarodowej. Natomiast, w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą ściśle określone okoliczności wynikające wprost z obowiązujących przepisów prawa, dana osoba może zostać zatrzymana, a następnie umieszczona w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, administrowanym przez Straż Graniczną (SG). Postanowienie w przedmiotowej sprawie wydaje sąd na wniosek organu SG. Dodatkowo warto zauważyć, że obowiązujące regulacje przewidują możliwość zastosowania przez organy SG środków alternatywnych do detencji, np. obowiązku zgłaszania się cudzoziemca w określonych odstępach czasu do danego organu lub wpłaty zabezpieczenia pieniężnego. Wydanie przedmiotowego postanowienia wymaga przeprowadzenia wcześniej szczegółowej analizy sytuacji prawno-pobytowej cudzoziemca oraz ustaleń co do tego, czy wskazane środki mogą być zastosowane oraz czy charakter sprawy wskazuje na to, iż są one wystarczające dla zabezpieczenia danego postępowania w miejsce umieszczenia cudzoziemca w ośrodku strzeżonym dla cudzoziemców. Przypadek każdej osoby jest rozpatrywany indywidualnie i nie można przyjąć rutynowego działania wobec wszystkich przekazywanych do Polski cudzoziemców. Powyższe dotyczy wszystkich przyjmowanych cudzoziemców, niezależnie czy konkretne osoby zostały przekazane z Niemiec, czy z innego państwa. W kontekście pytań sformułowanych w wystąpieniu wymaga zatem podkreślenia, że w odniesieniu do przywołanych „418 pozostałych migrantów” (tj. jak wyjaśniono powyżej - osób przekazanych z krajów innych niż Niemcy), zostały zastosowane takie same, standardowe procedury. Odnosząc się do kolejnych danych wnioskowanych przez Panią Poseł, uprzejmie informuję, że w październiku 2024 r. zostało przekazanych do Polski z Państw Członkowskich UE 85 cudzoziemców (osób, które przekroczyły granicę wbrew obowiązującym przepisom prawa). Natomiast, w nawiązaniu do danych wnioskowanych w pytaniu 7 niniejszego wystąpienia, należy wskazać, że od 1 października 2024 r. do 28 stycznia 2025 r. z Państw Członkowskich UE przekazano do Polski 321 cudzoziemców (według procedury Dublin III – 257 osób, a w ramach readmisji – 64 osób). W ww. okresie nie odnotowano przypadków przekazania cudzoziemców z Białorusi do Polski. Według stanu na 10 lutego 2025 r. w ośrodkach detencji administracyjnej, będących w zarządzie SG przebywało łącznie 447 cudzoziemców, z czego: na oddziale rodzinnym 20 osób – 5 dzieci (2 dziewczynki, 3 chłopców), 2 mężczyzn i 13 kobiet (brak statystyk w podziale na liczbę rodzin); pozostałych 427 osób to mężczyźni. Liczbę miejsc, jaką dysponują poszczególne ośrodki detencji, będące w zarządzie SG, z uwzględnieniem profili ww. ośrodków zawarto w tabeli poniżej: Natomiast, w ośrodkach dla cudzoziemców prowadzonych przez Szefa UdSC, według stanu na 5 lutego 2025 r., zakwaterowanych było 808 osób, w tym: 503 mężczyzn (w tym 314 samotnych mężczyzn); 305 kobiet (w tym 78 samotnych kobiet); 96 rodzin. Zdolność kwaterunkowa ośrodków dla cudzoziemców prowadzonych przez Szefa UdSC według stanu na 5 lutego 2025 r. wynosi 1 525 miejsc. Należy zaznaczyć, że jedynie wydzielona część ośrodka dla cudzoziemców w Podkowie Leśnej-Dębaku (138 miejsc) przeznaczona jest do zakwaterowania wyłącznie samotnych kobiet oraz samotnych matek z dziećmi. Pozostałe ośrodki nie są profilowane ze względu na płeć oraz stan rodzinny. Powyższe oznacza, że mogą w nich zamieszkiwać kobiety, mężczyźni, a także rodziny. W uzupełnieniu przedstawionych danych, warto zauważyć, że SG każdorazowo ustala status prawno-pobytowy cudzoziemca przekazywanego do Polski zarówno w ramach procedury Dublin III , jak i na podstawie umów readmisyjnych, i w zależności od ww. statusu podejmuje ewentualnie dalsze czynności. Nie wszyscy przekazani cudzoziemcy podlegają zatrzymaniu i umieszczeniu na podstawie postanowienia sądu w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców, a ci, którzy są tam umieszczani, nie są ewidencjonowani systemowo pod kątem sposobu, w jaki trafili do Polski. Jednocześnie uprzejmie informuję, że obecnie nie są budowane nowe otwarte ośrodki dla cudzoziemców prowadzone przez Szefa UdSC, ani też strzeżone ośrodki dla cudzoziemców prowadzone przez SG. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Tj. na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (rozporządzenie Dublin III), Dz. Urz. UE L Nr 180, str. 31. [2] Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515. [3] Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517 [4] Dz. U. z 2005 r. Nr 225, poz. 1931. [5] Dz. Urz. UE L Nr 348 str. 98, z późn. zm.