Interpelacja w sprawie obiektywności pytań oraz zasad organizacji wybranych olimpiad przedmiotowych
Interpelacja nr 7420
do ministra edukacji
w sprawie obiektywności pytań oraz zasad organizacji wybranych olimpiad przedmiotowych
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Sebastian Kaleta, Michał Woś, Anna Gembicka, Dariusz Stefaniuk, Andrzej Śliwka, Rafał Weber
Data wpływu: 15-01-2025
Zwracam się z interpelacją w sprawie organizacji oraz treści pytań na olimpiadach tematycznych organizowanych przez Centrum Organizacji Przedmiotowo-Tematyczno-Interdyscyplinarnych Olimpiad Społeczno-Historycznych (COPTIOSH), w szczególności kwestii związanych z poniższymi olimpiadami:
1) Ogólnopolską Olimpiadą Wiedzy o III RP,
2) Ogólnopolską Olimpiadą Wiedzy o Prawach Człowieka w Świecie Współczesnym,
3) Ogólnopolską Olimpiadą Wiedzy o Unii Europejskiej,
4) Ogólnopolską Olimpiadą Wiedzy o Społeczeństwie.
Na podstawie zgłoszeń uczestników tych olimpiad wskazano na liczne nieprawidłowości, które mogą budzić wątpliwości co do ich zgodności z zasadami neutralności politycznej, pluralizmu oraz obiektywizmu.
Kluczowe kwestie:
Treść pytań
W e-mailu skierowanym do mnie przez jednego z uczestników olimpiady wskazano konkretne przykłady pytań, które budzą poważne wątpliwości co do ich obiektywizmu i zgodności z zasadą neutralności politycznej. Są to pytania typu:
„Wpisz nazwę zagrożenia dla demokracji w RP i oceń, czy za rządów PiS dane zagrożenie wzrosło, osłabło lub generalnie nie występuje”;
„Krytycznie na temat przestrzegania praw człowieka w RP za rządów PiS wypowiedziały się następujące organizacje: a/ AI, b/ ONZ, c/ RE, d/ UE”.
Tego typu pytania zmuszają uczestników do wyrażania jednoznacznych opinii politycznych, szczególnie krytycznych wobec jednego z ugrupowań politycznych. Sugeruje to brak obiektywizmu w ich przygotowaniu oraz narusza zasady równości i neutralności edukacji.
Sponsorzy i patroni
Wskazano, że wśród sponsorów oraz patronów tych olimpiad dominują politycy i podmioty związane z jedną opcją polityczną, co może rzutować na sposób przygotowania pytań oraz ogólną narrację w olimpiadach. Tego typu sytuacja może naruszać zasady równości i obiektywizmu w edukacji gwarantowane przez Konstytucję RP.
Przywileje dla laureatów
Laureaci i finaliści olimpiad uzyskują zwolnienia z postępowania rekrutacyjnego na wybrane publiczne uczelnie w Polsce. W związku z tym brak obiektywizmu w pytaniach rzutuje bezpośrednio na dostęp do wyższej edukacji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo monitoruje treści pytań zadawanych w wymienionych olimpiadach?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę pytań z olimpiad organizowanych przez COPTIOSH pod kątem ich neutralności politycznej i zgodności z zasadami obiektywizmu?
Czy ministerstwo może udostępnić komplet pytań z powyższych olimpiad z ostatnich trzech lat?
Jakie są kryteria przyznawania patronatów i wsparcia finansowego dla organizatorów olimpiad?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów weryfikacji treści pytań, aby zapobiec ewentualnej indoktrynacji uczestników?
Czy ministerstwo może potwierdzić lub zaprzeczyć, że pytania w tych olimpiadach są w jakikolwiek sposób uzgadniane z podmiotami sponsorującymi wydarzenia?
Proszę o szczegółowe odniesienie się do powyższych kwestii, w szczególności w kontekście równego dostępu do edukacji oraz neutralności politycznej olimpiad gwarantujących indeksy na uczelnie publiczne.
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
7.02.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie obiektywności pytań oraz zasad organizacji wybranych olimpiad przedmiotowych
Odpowiedź na interpelację nr 7420
w sprawie obiektywności pytań oraz zasad organizacji wybranych olimpiad przedmiotowych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 07-02-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Panów Dariusza Mateckiego, Sebastiana Kalety, Michała Wosia, Dariusza Stefaniuka, Andrzeja Śliwki i Rafała Webera oraz Pani Anny Gembickiej w sprawie obiektywności pytań oraz zasad organizacji wybranych olimpiad przedmiotowych.
Szanowni Państwo Posłowie,
odpowiadając na postawione w interpelacji pytania, uprzejmie informuję, że w celu zachowania zasad neutralności politycznej, pluralizmu oraz obiektywizmu Minister Edukacji nie ingeruje w treści zadań, opracowanych na potrzeby olimpiad przez ich organizatorów. Ewentualne interwencje – przede wszystkim w celu uzyskania stosownych wyjaśnień - podejmowane przez Ministra Edukacji, dotyczą sytuacji, kiedy otrzyma on zgłoszenie, że treści zadań w danych zawodach wiedzy, mogą naruszać obowiązujące przepisy prawa lub są niezgodne z aktualnym stanem wiedzy naukowej na dany temat. Przy czym działania te obejmują tylko te zawody wiedzy, które są przez Ministra Edukacji nadzorowane. Olimpiady, organizowane przez Centrum Organizacji Przedmiotowo-Tematyczno-Interdyscyplinarnych Olimpiad Społeczno-Historycznych (COPTIOSH), o których mowa w interpelacji, nie należą do olimpiad nadzorowanych przez Ministra Edukacji. Są organizowane na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa [1] . Ułatwienia dla laureata takiej olimpiady podczas postępowania rekrutacyjnego na wybrane uczelnie publiczne w Polsce, zależą od porozumienia w tej sprawie między organizatorem olimpiady a daną uczelnią.
Ministerstwo Edukacji Narodowej nie gromadzi pytań dla przedmiotowych olimpiad, jednak są one dostępne na stronie organizatora.
Zasady przyznawania patronatów Ministra Edukacji są opisane na stronie: https://www.gov.pl/web/edukacja/patronaty-ministra . Olimpiady, organizowane przez Centrum Organizacji Przedmiotowo-Tematyczno-Interdyscyplinarnych Olimpiad Społeczno-Historycznych (COPTIOSH), o których mowa w interpelacji, nie uzyskały patronatu honorowego Ministra Edukacji w bieżących edycjach.
Jeśli chodzi o wsparcie finansowe dla organizatorów olimpiad, to informuję, że Minister Edukacji co trzy lata ogłasza otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego, którego celem jest umożliwienie szerokiej grupie młodzieży uzdolnionej uczestnictwa w olimpiadach o zasięgu ogólnopolskim oraz zapewnienie laureatom i finalistom olimpiad przedmiotowych ustawowych uprawnień egzaminacyjnych oraz rekrutacyjnych.
Ostatnia edycja niniejszego otwartego konkursu ofert została ogłoszona 2 maja 2022 r. pn. „Organizacja i przeprowadzenie olimpiad przedmiotowych i interdyscyplinarnych w latach szkolnych 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025” [2] . W wyniku jego rozstrzygnięcia Ministerstwo Edukacji Narodowej przyznało dotacje 32 organizatorom olimpiad (22 olimpiad przedmiotowych i 10 olimpiad interdyscyplinarnych) na zasadzie wyboru najkorzystniejszej oferty [3] . Wśród wyłonionych organizatorów olimpiad nie znalazło się Stowarzyszenie Edukacyjno-Oświatowe COPTIOSH w Białymstoku, tym samym olimpiady przeprowadzane przez Stowarzyszenie (Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy o III RP, Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy o Prawach Człowieka w Świecie Współczesnym, Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy o Unii Europejskiej, Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Historycznej, Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy o Społeczeństwie) nie otrzymały dofinansowania MEN w ramach opisanego powyżej otwartego konkursu ofert.
Należy również podkreślić, że udział w każdych zawodach wiedzy, w tym tych, których dotyczy przedmiotowa interpelacja, jest indywidualną decyzją szkoły lub uczniów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji oraz sposobu przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad, (Dz. U. 2020 r. poz. 1036).
[2] Ogłoszenie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego wraz z załącznikami zostało zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej na stronie internetowej: https://www.gov.pl/web/edukacja/ogloszenie-ministra-edukacji-i-nauki-z-dnia-2-maja-2022-r-o-otwartym-konkursie-ofert-na-realizacje-zadania-publicznego-pn-organizacja-i-przeprowadzenie-olimpiad-przedmiotowych-i-interdyscyplinarnych-w-latach-szkolnych-20222023-20232024-20242025 .
[3] Dotacje zostały przyznane najwyżej ocenionym ofertom – zgodnie z postanowieniami § 5 regulaminu ww. otwartego konkursu ofert, stanowiącego załącznik nr 1 do ogłoszenia.