Interpelacja w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji

Interpelacja w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji Interpelacja nr 7402 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji Zgłaszający: Grzegorz Adam Płaczek Data wpływu: 14-01-2025 Tychy, 14 stycznia 2025 r. Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z interpelacją poselską w celu przygotowania propozycji zmian przepisów zawartych w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w celu nałożenia obowiązku okazania legitymacji służbowych przez funkcjonariuszy umundurowanych na wyraźne żądanie osoby, wobec której podejmowane są czynności służbowe. Obecnie art. 61 ustawy o Policji nakłada obowiązek okazania legitymacji wyłącznie na funkcjonariuszy nieumundurowanych, którzy podejmują czynności służbowe na żądanie obywatela. Przepis ten nie obejmuje funkcjonariuszy umundurowanych, co w pewnych sytuacjach może prowadzić do poczucia niepewności i napięcia u obywateli. Brak obowiązku okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych może powodować niepotrzebne eskalowanie sytuacji i wzmacniać wrażenie dominacji aparatu państwowego nad jednostką. W związku z tym wprowadzenie obowiązku okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych na wyraźne żądanie osoby, wobec której podejmowane są czynności służbowe, może przyczynić się do szybszego rozwiązywania takich napięć i uspokojenia sytuacji. Zmiana ta miałaby również pozytywny wpływ na transparentność działań służb mundurowych oraz na poprawę zaufania do Policji. Dodatkowo w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 roku w sprawie kontroli ruchu drogowego wskazano, że funkcjonariusz umundurowany, na żądanie kontrolowanego uczestnika ruchu, ma obowiązek okazać legitymację w sposób umożliwiający jej odczytanie i zanotowanie danych. Rozporządzenie to stanowi przykład praktyki, która może zostać rozszerzona na inne sytuacje, w których obywatele mają prawo wymagać okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych. Wprowadzenie obowiązku okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych ma na celu: weryfikację tożsamości funkcjonariusza – zapewniając obywatelowi pewność co do tożsamości osoby podejmującej czynności służbowe, deeskalację napięć – umożliwiając szybkie i proste wyjaśnienie sytuacji, co zapobiega eskalacji konfliktów, wzrost zaufania do Policji – dzięki większej transparentności działań funkcjonariuszy, co poprawi wizerunek służb mundurowych, ochronę obywateli przed nadużyciami – zapewniając obywatelom możliwość zweryfikowania tożsamości funkcjonariusza w każdej sytuacji, w której podejmowane są czynności służbowe, poprawę komunikacji między obywatelem a Policją – umożliwiając lepsze porozumienie i rozwiązywanie sytuacji w sposób spokojny i bezkonfliktowy. Zatem analogiczne przepisy do tych zawartych w rozporządzeniu dotyczącym kontroli drogowych powinny zostać wprowadzone także w ustawie o Policji, co przyczyni się do zwiększenia transparentności działań służb mundurowych, poprawy wizerunku Policji oraz deeskalacji ewentualnych napięć, a także ochrony praw obywatelskich w kontaktach z funkcjonariuszami. W związku z powyższym proszę o informacje: Czy ministerstwo prowadzi prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o Policji? Jeśli tak, to w jakim zakresie zmian i kiedy zostanie opublikowany projekt? Czy powyższe postulaty są lub będą brane pod uwagę w ewentualnym projekcie ustawy? Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji. Grzegorz Płaczek Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji Odpowiedź na interpelację nr 7402 w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 14-02-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 7402 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji, w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zagwarantowanie właściwej identyfikacji funkcjonariuszy Policji, realizujących działania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, było jedną z ważniejszych inicjatyw obecnego Kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, mających na celu zwiększenie zaufania obywateli do działań podejmowanych przez formacje mundurowe. Przeprowadzona w 2024 r. zmiana rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów [1] wprowadziła nowe zasady związane z identyfikacją funkcjonariuszy Policji. W celu zwiększenia identyfikacji umundurowanego policjanta została wprowadzona zmiana polegająca na wprowadzeniu znaku identyfikacji indywidualnej w postaci metalowej tabliczki, taśmy przyczepnej w kolorze granatowym i w kolorze czarnym, na których jest umieszczony numer identyfikacyjny policjanta, a także w postaci sześciu naklejek, na których są umieszczone pojedyncze cyfry arabskie odpowiadające numerowi identyfikacyjnemu policjanta. Uwzględniając różne warunki służby pełnionej przez policjantów w umundurowaniu, wprowadzono obowiązek noszenia znaku identyfikacji indywidualnej albo znaku identyfikacji imiennej, a także dopuszczenie możliwości noszenia znaku identyfikacji indywidualnej w postaci metalowej gwiazdy i znaku identyfikacji imiennej. Należy podkreślić, że charakter przyjętych rozwiązań został pozytywnie oceniony zarówno przez Rzecznika Praw Obywatelskich, jak i Helsińską Fundację Praw Człowieka. Odnosząc się do kwestii ewentualnych zmian przepisów prawa, zawartych w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [2] , w celu nałożenia obowiązku okazania legitymacji służbowych przez funkcjonariuszy umundurowanych na wyraźne żądanie osoby, wobec której są podejmowane czynności służbowe, należy zwrócić uwagę, że regulacje w przepisach pragmatycznych Policji gwarantują skuteczną formę identyfikacji ww. formacji oraz umożliwiają rozpoznanie osoby jako funkcjonariusza wskazanej służby. W świetle powyższego wymaga również podkreślenia, że z art. 60 ust. 1 ustawy o Policji wynika generalna zasada noszenia przez policjantów mundurów w czasie służby. Natomiast w odniesieniu do policjantów, którzy ze względu na charakter realizowanych zadań, są nieumundurowani, obowiązuje nakaz okazywania legitymacji służbowej. Policjant, wykonując czynności dochodzeniowo-śledcze, a także czynności określone w art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o Policji, jest zobowiązany okazać legitymację służbową w taki sposób, aby zainteresowany miał możliwość odczytać oraz zanotować numer i organ, który wydał legitymację, oraz nazwisko policjanta. Natomiast przy wykonywaniu innych czynności administracyjno-porządkowych, nieumundurowany policjant okazuje legitymację służbową lub znak identyfikacyjny na żądanie obywatela. Obowiązujące uregulowania prawne, określające sposób realizacji czynności służbowych związanych z wykonywaniem uprawnienia dotyczącego ustalania tożsamości osoby legitymowanej przez umundurowanych funkcjonariuszy Policji, należy zatem uznać za optymalne i niewymagające zmian. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. Nr 90, poz. 738, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.