Interpelacja w sprawie dostępu Polaków do broni i przestępstw w Polsce z użyciem broni palnej
Interpelacja nr 7392
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie dostępu Polaków do broni i przestępstw w Polsce z użyciem broni palnej
Zgłaszający: Grzegorz Adam Płaczek
Data wpływu: 14-01-2025
Tychy, 14 stycznia 2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
składam niniejszą interpelację w sprawie korelacji między dostępem Polaków do broni a liczbą przestępstw w użyciem broni palnej, w tym statystyk dotyczących bezpieczeństwa publicznego oraz działań Policji na terenie kraju w latach 2019–2024. Poruszone kwestie dotyczą liczby przestępstw z użyciem broni czarnoprochowej, napaści na funkcjonariuszy Policji z wykorzystaniem niebezpiecznych narzędzi, przypadków zgonów podczas interwencji policyjnych oraz działań funkcjonariuszy związanych z użyciem broni służbowej i paralizatorów.
W dobie intensywnych zmian społecznych oraz narastających wyzwań związanych z bezpieczeństwem publicznym istotne jest szczegółowe monitorowanie zarówno skali przestępstw, jak i odpowiedzialności funkcjonariuszy służb. Dane te pozwolą ocenić efektywność dotychczasowych działań prewencyjnych i reakcji służb oraz umożliwią podjęcie ewentualnych działań legislacyjnych w celu zwiększenia bezpieczeństwa obywateli oraz funkcjonariuszy.
Proszę o szczegółowe odpowiedzi na pytania dotyczące liczby przestępstw, skierowanych aktów oskarżenia oraz zapadłych wyroków w odniesieniu do konkretnych zdarzeń, z rozbiciem na poszczególne lata oraz kategorie sprawców, jak również o dane dotyczące średniej obsady etatowej Policji w latach 2019-2024.
Mając na względzie powyższe, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile w okresie od 2019 roku do końca 2024 roku (z podziałem na poszczególne lata) było przestępstw z użyciem broni czarnoprochowej, ilu osobom przedstawiono zarzuty (z rozbiciem na Polaków i cudzoziemców), wobec ilu osób skierowano akty oskarżenia oraz wobec ilu osób zapadły wyroki skazujące?
Ile w okresie od 2019 roku do końca 2024 roku (z podziałem na poszczególne lata) było przypadków czynnej napaści na funkcjonariuszy Policji (art. 223 K.k.) niebezpiecznymi narzędziami (na przykład nożami, tasakami, maczetami, młotkami itd.), ilu funkcjonariuszy odniosło obrażenia oraz ilu zginęło na służbie, a także ilu napastnikom z tego powodu przedstawiono zarzuty (z podziałem na obywateli polskich i cudzoziemców), wobec ilu osób skierowano akty oskarżenia oraz wobec ilu osób zapadły wyroki skazujące?
Ile w okresie od 2019 roku do końca 2024 roku (z podziałem na poszczególne lata) było przypadków czynnej napaści na funkcjonariuszy Policji (art. 223 K.k.) bronią czarnoprochową, ilu funkcjonariuszy odniosło obrażenia oraz ilu zginęło na służbie, a także ilu napastnikom z tego powodu przedstawiono zarzuty (z podziałem na obywateli polskich i cudzoziemców), wobec ilu osób skierowano akty oskarżenia oraz wobec ilu osób zapadły wyroki skazujące?
Ile w okresie od 2019 roku do końca 2024 roku (z podziałem na poszczególne lata) było przypadków przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji związanych z użyciem broni palnej i paralizatorów służbowych, w których funkcjonariuszom przedstawiono zarzuty, wobec ilu skierowano akty oskarżenia oraz wobec ilu osób zapadły wyroki skazujące (dotyczy też byłych funkcjonariuszy zwolnionych między innymi w trakcie trwania postępowania z uwagi na tzw. ważny interes służby)?
Ile w okresie od 2019 roku do końca 2024 roku (z podziałem na poszczególne lata) było przypadków użycia broni ze skutkiem śmiertelnym podczas interwencji funkcjonariuszy Policji, ilu funkcjonariuszom w związku tym przedstawiono zarzuty, wobec ilu skierowano akty oskarżenia oraz wobec ilu osób zapadły wyroki skazujące (dotyczy też byłych funkcjonariuszy zwolnionych między innymi w trakcie trwania postępowania z uwagi na tzw. ważny interes służby)?
Jaka była faktyczna średnia obsada etatowa funkcjonariuszy Policji w latach 2019-2024? Proszę o podanie danych z podziałem na lata.
Ile w okresie od 2019 roku do końca 2024 roku (z podziałem na poszczególne lata) było wypadków z użyciem broni palnej przez funkcjonariuszy Policji (w tym samobójstwa, postrzelenia, przypadkowe wystrzały)?
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź Sekretarz stanu Czesław Mroczek
5.03.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie dostępu Polaków do broni i przestępstw w Polsce z użyciem broni palnej
Odpowiedź na interpelację nr 7392
w sprawie dostępu Polaków do broni i przestępstw w Polsce z użyciem broni palnej
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 05-03-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 7392 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie dostępu Polaków do broni i przestępstw w Polsce z użyciem broni palnej , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam co następuje.
Krajowy System Informacyjny Policji nie posiada wyróżnika charakteryzującego bezpośrednio przestępstwa, w których użyto broni czarnoprochowej. Dane zaprezentowane poniżej zostały opracowane z wykorzystaniem opisu przestępstwa, które zawierają następujące słowa: czarnoproch, czarno-proch, prochow, czarno proch . Mając powyższe na uwadze informuję, że w 2019 r. stwierdzono 5 ww. przestępstw, w 2020 r. – 8, w 2021 r. – 16, w 2022 r. – 12, w 2023 r. – 12, a w 2024 r. – 16 przestępstw.
Odnosząc się do liczby osób, którym przedstawiono zarzuty oraz wobec których skierowano akt oskarżenia w związku z wykazanymi przestępstwami informuję, że forma i zakres gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia ich wygenerowanie we wnioskowanym zakresie.
Jednocześnie przekazuję, że Policja gromadzi dane na temat liczby przypadków czynnej napaści na policjanta bez podziału na rodzaj narzędzia, przy pomocy którego dokonano ww. napaści.
Liczba przypadków czynnej napaści na funkcjonariusza Policji (art. 223 k.k. [1] ) w latach 2019-2024
Rok
Bez uszkodzeń ciała
Z lekkim uszkodzeniem ciała
Z ciężkim uszkodzeniem ciała
Ze skutkiem śmiertelnym
2019
1433
391
8
0
2020
1200
296
5
0
2021
1635
369
6
0
2022
2138
450
15
0
2023
2377
540
8
2
2024
2640
468
8
0
Liczba osób, którym przedstawiono zarzut czynnej napaści na funkcjonariusza Policji
oraz wobec których skierowano akt oskarżenia (art. 223 k.k.)
Rok
Polacy
Obcokrajowcy
2019
213
3
2020
207
3
2021
184
6
2022
157
4
2023
168
10
2024
125
8
Ponadto informuję, że odnotowano jeden przypadek czynnej napaści na funkcjonariuszy Policji z użyciem broni czarnoprochowej, w wyniku której dwóch policjantów poniosło śmierć. Do napaści doszło w 2023 r.
Pragnę wskazać, że forma i zakres gromadzonych przez Policję danych uniemożliwia wygenerowanie informacji dotyczących liczby przypadków przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji przy pomocy broni palnej lub paralizatora. Odnosząc się do kwestii przedstawionych zarzutów oraz skierowanych aktów oskarżenia informuję, że przedmiotowa problematyka pozostaje we właściwości prokuratury.
Na podstawie danych przesłanych przez Komendę Główną Policji przekazuję, że liczba przypadków użycia broni palnej ze skutkiem śmiertelnym, w trakcie interwencji realizowanej przez funkcjonariuszy Policji, wyniosła: w 2019 r. – 2, w 2020 r. – 2, w 2021 r. – 2, w 2022 r. – 2, w 2023 r. – 1, a w 2024 r. – 4.
Natomiast przedstawienie informacji, odnośnie do postawionych zarzutów oraz skierowanych aktów oskarżenia w związku z przypadkami użycia, ze skutkiem śmiertelnym, broni palnej w trakcie interwencji realizowanej przez funkcjonariusza Policji, pozostaje we właściwości prokuratury prowadzącej sprawę.
W odniesieniu do pytania dotyczącego obsady etatowej funkcjonariuszy Policji w latach 2019-2024 należy wskazać, że stan zatrudnienia w Policji w ww. okresie kształtował się następująco.
Zatrudnienie w Policji w latach 2019-2024
według stanu na 31 grudnia
etaty
zatrudnienie
2019 r.
103 309
98 820
2020 r.
103 309
97 931
2021 r.
103 309
100 557
2022 r.
105 309
101 000
2023 r.
107 109
96 716
2024 r.
108 909
97 256
W latach 2019-2024 odnotowano następującą liczbę wypadków z użyciem broni palnej przez funkcjonariuszy Policji: w 2019 r. – 95, w 2020 r. – 80, w 2021 r. – 94, w 2022 r. – 62, w 2023 r. – 69, w 2024 r. – 74.
W okresie wskazanym w niniejszej interpelacji liczba samobójstw popełnionych przez policjantów kształtowała się następująco:
w 2019 r. samobójstwo popełniło 10 funkcjonariuszy Policji,
w 2020 r. samobójstwo popełniło 10 funkcjonariuszy Policji,
w 2021 r. samobójstwo popełniło 11 funkcjonariuszy Policji,
w 2022 r. samobójstwo popełniło 11 funkcjonariuszy Policji,
w 2023 r. samobójstwo popełniło 12 funkcjonariuszy Policji,
w 2024 r. samobójstwo popełniło 15 funkcjonariuszy Policji.
Dane dotyczące samobójstw popełnionych przez funkcjonariuszy Policji są gromadzone bez wyszczególniania informacji co do sposób popełnienia samobójstwa. Powyższe uniemożliwia zatem wygenerowanie informacji na temat liczby samobójstw popełnionych poprzez użycie broni palnej.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm.), dalej: „k.k.”.