Interpelacja w sprawie wprowadzenia elementów japońskiego systemu edukacji i wychowania w polskich szkołach

Interpelacja w sprawie wprowadzenia elementów japońskiego systemu edukacji i wychowania w polskich szkołach Interpelacja nr 7337 do ministra edukacji w sprawie wprowadzenia elementów japońskiego systemu edukacji i wychowania w polskich szkołach Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 10-01-2025 Szanowna Pani Minister, Japonia jest krajem, którego system edukacji budzi coraz większe zainteresowanie na całym świecie. Japońskie podejście do edukacji opiera się na działaniach, które oprócz wysokich osiągnięć akademickich przynoszą rozwój charakteru dzieci od najmłodszych lat. System skupia się na nauce odpowiedzialności, kolektywizmu, współpracy, a także dbaniu o porządek i przestrzegania zasad. Japońskie dzieci uczą się od najmłodszych lat, jak dbać o porządek, jak nie sprawiać kłopotów innym, a także jak podejmować inicjatywę i brać odpowiedzialność za swoje działania. Używając konkretnego przykładu, dzieci w Japonii codziennie wykonują obowiązki związane z porządkowaniem klasy, a starsi uczniowie angażują się w organizację wydarzeń czy pomagają młodszym kolegom. Tego rodzaju obowiązki pomagają w wychowywaniu dzieci na odpowiedzialnych i samodzielnych obywateli oraz przynosi korzyści nie tylko jednostce, ale całemu społeczeństwu. W obliczu wyzwań, które dotykają współczesny system edukacji w Polsce, takimi jak rosnąca liczba uczniów zmagających się z problemami zdrowotnymi i społecznymi, warto rozważyć adaptację niektórych elementów japońskiego modelu do polskich realiów. W związku z tym, proszę na odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej rozważa wprowadzenie podobnych rozwiązań, które mają na celu kształtowanie odpowiedzialności społecznej, samodyscypliny, dbałości o dobro wspólne, współpracy i szacunku do innych, jak ma to miejsce w japońskich szkołach? Czy ministerstwo planuje zwiększenie nacisku na wychowanie społeczne w szkołach, aby uczniowie byli nie tylko dobrze wykształceni, ale także przygotowani do życia w zróżnicowanym i wymagającym społeczeństwie? Jakie działania są podejmowane w celu zapewnienia, aby polski system edukacji odpowiadał na współczesne potrzeby młodych ludzi, uwzględniając zmieniające się wartości społeczne oraz różnorodność społeczną, której częścią staje się także imigracja? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przeprowadziło analizy dotyczące możliwości wprowadzenia japońskich rozwiązań w zakresie nauki odpowiedzialności i współpracy w polskich szkołach? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie wprowadzenia elementów japońskiego systemu edukacji i wychowania w polskich szkołach Odpowiedź na interpelację nr 7337 w sprawie wprowadzenia elementów japońskiego systemu edukacji i wychowania w polskich szkołach Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 05-02-2025 Szanowny Panie Pośle, uprzejmie informuję, że Polska przystąpiła do trzeciej rundy koordynowanego przez OECD międzynarodowego badania kompetencji społecznych i emocjonalnych SSES (Survey on Social and Emotional Skills). Wyniki będą dostępne w 2027 r. lub 2028 r. Projekt badawczy będzie pierwszą w historii próbą dokonania reprezentatywnego pomiaru umiejętności społecznych i emocjonalnych polskich uczniów. Wcześniej w Polsce nie prowadzono tego rodzaju badań na taką skalę. Wyniki badania SSES pozwolą na wskazanie słabych i mocnych stron uczniów z naszego kraju w tym obszarze kompetencyjnym oraz zaprojektowanie niezbędnych interwencji legislacyjnych i koncepcyjnych. Od maja 2024 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym prowadzi prace analityczne i badawcze, które są nakierowane na przygotowanie systemowej zmiany podstaw programowych kształcenia ogólnego. Obecnie w Ministerstwie Edukacji Narodowej zaplanowana została kompleksowa zmiana podstawy programowej kształcenia ogólnego na każdym etapie kształcenia, począwszy od wychowania przedszkolnego aż do kształcenia ponadpodstawowego w poszczególnych typach szkół, której wdrożenie planowane jest sukcesywnie od roku szkolnego 2026/2027. Zadania i treści nauczania określone w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego będą mieć za zadanie przygotować młodzież do udziału w życiu zawodowym i nabraniu lub rozwinięciu przez nich niezbędnych kompetencji społecznych. Już w 2025 r. zostanie ponadto wprowadzony przedmiot edukacja obywatelska, który ma wprowadzić nie tylko treści związane z wiedzą o funkcjonowaniu państwa i społeczeństwa, ale także wprowadzić rozwiązania praktyczne, żeby jak najlepiej przygotować młodzież do życia w zróżnicowanym i wymagającym społeczeństwie. Opracowany w grudniu 2024 r. „profil absolwenta i absolwentki” będzie punktem wyjścia do wprowadzania zmian w polskim systemie edukacji, w tym także w podstawach programowych. Profil absolwenta i absolwentki to opis kompetencji, każdego ucznia i uczennicy kończących przedszkole i szkołę, niezbędnych do dalszego rozwoju osobistego i edukacyjnego. Nabycie ich powinno stanowić cel procesu edukacyjnego osiągany we współpracy przedszkola i szkoły ze środowiskiem domowym przy poszanowaniu indywidualizmu każdego dziecka. To wspólny fundament dalszego uczenia się i funkcjonowania we współczesnym świecie. Informacje i aktualności dotyczące projektu, w tym profilu absolwenta, dostępne są na stronie internetowej Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badań [1] . Ministerstwo Edukacji Narodowej bacznie przygląda się doświadczeniom różnych krajów w zakresie rozwiązań mających na celu zwiększenie partycypacji młodych ludzi w społeczeństwie oraz nauki odpowiedzialności i współpracy. Należy podkreślić, że już obecnie polskie szkoły w ramach zajęć edukacyjnych i programu wychowawczo-profilaktycznego realizują działania wychowawcze, skierowane do uczniów, które mają na celu kształtowanie postaw społecznych i odpowiedzialnych oraz uczą samodyscypliny i współpracy, dbałości o dobro wspólne, a także szacunku do innych. Głównym celem realizacji programu-wychowawczo-profilaktycznego jest kształtowanie właściwych postaw uczniów w szkole, jak również poza nią. Program wychowawczo-profilaktyczny uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną. W związku z powyższym, rodzice mają istotny wpływ na działania wychowawczo-profilaktyczne realizowane w szkole oraz na inne programy, projekty, przedsięwzięcia i inicjatywy, także te realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Zadaniem szkół jest ścisła współpraca z rodzicami i zapewnienie, m.in. wychowania rozumianego, jako wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży [2] . Obowiązkiem szkoły jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim uczniom, przestrzeganie praw dziecka, praw uczniów i praw człowieka oraz zapewnienie każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju, przygotowanie go do wypełniania obowiązków obywatelskich. W szkole nadzór pedagogiczny sprawuje dyrektor szkoły, a nad szkołami mającymi siedzibę na obszarze danego województwa nadzór ten sprawuje właściwy terytorialnie kurator oświaty, który odpowiada za realizacje polityki oświatowej państwa. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Link do strony projektu: https://ibe.edu.pl/pl/profil-absolwenta-i-absolwentki [2] Art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.).