Interpelacja w sprawie korzystania z telefonów komórkowych w szkołach

Interpelacja w sprawie korzystania z telefonów komórkowych w szkołach Interpelacja nr 7334 do ministra edukacji w sprawie korzystania z telefonów komórkowych w szkołach Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 10-01-2025 Szanowna Pani Minister, wiele badań i obserwacji nauczycieli wskazuje, że telefony komórkowe, które są wszechobecne w życiu uczniów, zakłócają koncentrację podczas zajęć lekcyjnych. Coraz częściej zdarza się, że młodzież korzysta z telefonów podczas zajęć i całkowicie ignoruje nauczyciela i temat zajęć. W sposób oczywisty negatywnie wpływa to na proces edukacji. Ponadto smartfony i media społecznościowe mają udowodniony negatywny wpływ na rozwój mózgu i procesy poznawcze wśród dzieci i młodzieży. Szczególnie poważne konsekwencje pojawiają się w kontekście zdrowia psychicznego młodzieży, która przez nadmierną ilość bodźców z telefonów komórkowych nie tylko marnuje czas, ale również naraża się na stres i lęki związane z nieustannym dostępem do mediów społecznościowych. Staje się to coraz większym problemem również dla nauczycieli, którzy zgłaszają trudności związane z utrzymaniem koncentracji uczniów w trakcie zajęć. Telefony komórkowe stanowią nieodłączną część współczesnego życia, jednak ich obecność w szkołach, a zwłaszcza w salach lekcyjnych, jest przeszkodą w przyswajaniu wiedzy i aktywnym uczestnictwie w procesie edukacyjnym. Dlatego coraz więcej państw wprowadza regulację lub całkowite ograniczenia korzystania z telefonów w szkołach lub jedynie na zajęciach. W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami do Pani Minister: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej bada skalę zjawiska, jakim jest nadmierne korzystanie z telefonów komórkowych przez uczniów w trakcie lekcji, oraz jakimi danymi na ten temat dysponuje ministerstwo? Czy ministerstwo planuje zmiany w prawie oświatowym, które z poziomu centralnego regulowałyby kwestię użytkowania telefonów komórkowych w szkołach, w tym wprowadzenie zakazu ich używania podczas zajęć edukacyjnych? Jakie działania ministerstwo podejmuje lub zamierza podjąć, aby wspierać nauczycieli w walce o utrzymanie uwagi uczniów w trakcie lekcji, a także w zakresie przeciwdziałania rozpraszaniu uczniów przez telefony? Czy ministerstwo planuje wprowadzenie szkoleń lub materiałów edukacyjnych dla nauczycieli, które pomogłyby im skutecznie zarządzać obecnością telefonów w klasach, a także skutecznie motywować uczniów do pełnego uczestnictwa w lekcjach? Jakie działania ministerstwo podejmuje w zakresie współpracy z rodzicami, aby wprowadzenie ewentualnych regulacji dotyczących korzystania z telefonów w szkołach miało także ich poparcie i zrozumienie? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie korzystania z telefonów komórkowych w szkołach Odpowiedź na interpelację nr 7334 w sprawie korzystania z telefonów komórkowych w szkołach Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 03-02-2025 Szanowny Panie Pośle, poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji w sprawie korzystania z telefonów komórkowych w szkołach. W wielu krajach zasady dotyczące korzystania z urządzeń cyfrowych ograniczają ich użycie podczas zajęć dydaktycznych, o ile nie są one wykorzystywane w celach edukacyjnych lub nie służą jako wsparcie młodym ludziom ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi. W trakcie przerw ograniczenia są stosowane rzadziej, głównie w przypadku młodszych uczniów, i zwykle zależą od decyzji poszczególnych placówek, a nie odgórnych regulacji. Z danych opracowanych przez IBE w 2020 r. [1] wynika, iż 60% szkół w Polsce zdecydowało się na całkowity zakaz korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów. Obecnie nie ma danych, które potwierdzają procentowe dane sprzed czterech lat. W 2025 r. minister edukacji planuje przeprowadzenie badań dotyczących sposobów uregulowania przez szkoły zasad korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych. Przepisy odnoszące się do zasad korzystania z urządzeń elektronicznych na terenie szkoły zawarte w ustawie – Prawo oświatowe zobowiązują szkoły do określenia w statucie obowiązków ucznia w zakresie przestrzegania warunków wnoszenia i korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. [2] Statut powinien także regulować kwestie innych obowiązków i praw ucznia oraz określać tryb składania skarg w przypadku naruszenia praw ucznia, a także skutki nieprzestrzegania przez uczniów postanowień statutu. Statut szkoły, oprócz spraw określonych w art. 98-99 ustawy – Prawo oświatowe, może zawierać dodatkowe zapisy istotne dla danej społeczności szkolnej przy założeniu, że wszystkie postanowienia statutu zgodne są z przepisami powszechnie obowiązującymi, w tym gwarantowanymi na poziomie konstytucyjnym oraz w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także w Konwencji o prawach dziecka. Przepisy ustawy – Prawo oświatowe zapewniają zatem możliwość podejmowania przez organa szkoły inicjatyw w zakresie zmiany postanowień statutu, jeżeli regulacje statutowe są nieprecyzyjne lub nie spełniają oczekiwań uczestników procesu kształcenia i wychowania danej szkoły. Inicjatywa dotycząca wprowadzenia zmian w statucie szkoły (tj. zarówno uchylenia obowiązujących postanowień, jak również wprowadzenia nowych regulacji) może być podjęta przez każdy organ szkoły. Ministerstwo Edukacji Narodowej obecnie monitoruje i poddaje analizie rozwiązania w zakresie korzystania ze smartfonów w szkołach, wprowadzane w innych krajach europejskich, nie prowadzi jednak prac legislacyjnych w tym zakresie. Ewentualna zmiana przepisów dotyczących zasad użytkowania urządzeń elektronicznych przez uczniów będzie poddana konsultacjom społecznym, co umożliwi wyrażenie opinii przez wszystkie zainteresowane podmioty, w tym zwłaszcza przez rodziców i nauczycieli. Minister edukacji stoi na stanowisku, że wszelkie regulacje dotyczące korzystania z urządzeń cyfrowych w polskich placówkach edukacyjnych powinny bazować na aktualnych badaniach naukowych oraz analizach uwzględniających polski kontekst społeczny. Takie podejście umożliwi wybór rozwiązań opartych na ich potencjalnej skuteczności i ograniczeniu ryzyka niepożądanych efektów. Do czasu uzyskania obiektywnych danych, uzasadniających wprowadzenie nowych regulacji dotyczących korzystania z urządzeń elektronicznych w szkołach, minister edukacji planuje: propagowanie dobrych praktyk w regulowaniu zasad korzystania z urządzeń cyfrowych; wdrażanie rozwiązań opartych na dialogu, edukacji i partycypacji społecznej; inicjowanie i wspieranie działań obejmujących higienę cyfrową oraz alternatywne formy aktywności podczas przerw; zapewnienie merytorycznego wsparcia w zakresie edukacji cyfrowej oraz umiejętności krytycznej i bezpiecznej pracy z informacją. Szczegółowe cele do osiągnięcia, uwzględniające przedmiotową tematykę, zostały zaplanowane do realizacji w przyjętej przez rząd we wrześniu 2024 r. Polityce Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE). W planie wdrażania PCTE, w obszarze 8, dotyczącym cyfrowego bezpieczeństwa, uwzględniono m.in. następujące działania: opracowanie standardu reagowania przez szkołę na incydenty w Internecie oraz procedur postępowania w przypadku zagrożenia dla uczniów, nauczycieli i szkoły, opracowanie wytycznych dla nauczycieli i ram kompetencji uczniów w zakresie cyberbezpieczeństwa i higieny cyfrowej, opracowanie zasad systematycznego przeprowadzenia szkoleń dla nauczycieli i rodziców w zakresie cyberbezpieczeństwa, opracowanie wytycznych dla działań dotyczących zakresu korzystania z danych uczniów i nauczycieli przez inne instytucje, działania wspierające nauczanie o edukacji medialnej, higienie cyfrowej i cyberbezpieczeństwie. Ze względu na opóźnienia w opracowaniu i przyjęciu PCTE – pierwotnie dokument miał być przyjęty i opracowany przez poprzedni rząd w 2022 r. – skuteczne działania systemowe w przedmiotowej tematyce będą mogły być realizowane dopiero od 2025 r. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] IBE „Smartfony w szkole. Ustalamy reguły gry“. [2] Art. 99 pkt 4 ww. ustawy.