Interpelacja w sprawie wykazu leków objętych penalizowanym zakazem prowadzenia pojazdów
Interpelacja nr 7314
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie wykazu leków objętych penalizowanym zakazem prowadzenia pojazdów
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 09-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
eksperci ds. zdrowia i sami lekarze sygnalizują ukryty, ale bardzo poważny problem, jakim jest masowe korzystanie przez Polki i Polaków z leków psychoaktywnych wszelkich grup: zarówno stymulantów (kofeina, efedryna, modafinil i metylofenidat), jak i środków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy – opioidy i benzodiazepiny. Wszystkie są silnie uzależniające, zarówno fizycznie, jak i psychicznie, oraz wywierają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie OUN. Efektem tego są zmiany postrzegania, nastroju, świadomości, procesów poznawczych oraz zachowania.
Poza problemem uzależnienia, jakie środki te wywołują, osoby pod ich wpływem mogą potencjalnie także stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Niektóre leki z tej grupy albowiem - ale także z innych grup (np. leki przeciwhistaminowe I generacji) - oprócz działania leczniczego mogą powodować zmniejszenie szybkości reakcji, ograniczać pole widzenia, utrudniać widzenie, pogarszać wzrok i słuch, zaburzać koordynację ruchów, powodować senność czy pobudzenie. Takie działanie ogranicza sprawność psychomotoryczną organizmu i tym samym zwiększa ryzyko nieprawidłowej reakcji podczas kierowania pojazdem. Niestety, jak się wydaje, kwestia ta pozostaje poza odpowiednim nadzorem stosownych służb.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy resort prowadzi monitoring wypadków - drogowych i innych - spowodowanych przez osoby będące pod wpływem leków z grupy psychoaktywnych? Jeśli tak, jak się przedstawiają odnośne statystyki w tym względzie?
Czy oprócz badania na obecność alkoholu u uczestników wypadków drogowych przeprowadza się obligatoryjnie skrining pod kątem substancji psychoaktywnych? Jeśli tak, w jakim procencie ich źródłem są leki?
Czy istnieje ustawowa lista leków, których zażywanie wiąże się z penalizowanym zakazem prowadzenia samochodu? Jeśli nie, to czy resort widzi potrzebę jej stworzenia?
Z poważaniem
Małgorzata Niemczyk
Odpowiedź Sekretarz stanu Czesław Mroczek
11.02.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie wykazu leków objętych penalizowanym zakazem prowadzenia pojazdów
Odpowiedź na interpelację nr 7314
w sprawie wykazu leków objętych penalizowanym zakazem prowadzenia pojazdów
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 11-02-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 7314 Pani Poseł Małgorzaty Niemczyk w sprawie wykazu leków objętych penalizowanym zakazem prowadzenia pojazdów, na podstawie stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam co następuje.
Funkcjonariusz Policji, w związku z wykonywaniem czynności związanych z czuwaniem nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowaniem ruchem i jego kontrolowaniem, jest uprawniony m.in. do żądania poddania się przez kierującego pojazdem lub przez inną osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
Badaniu polegającemu na ustaleniu zawartości alkoholu w organizmie jest poddawany kierujący pojazdem uczestniczący w wypadku drogowym, w którym są zabici lub ranni. Natomiast badanie w celu ustalenia w organizmie obecności środka działającego podobnie do alkoholu jest przeprowadzane w sytuacji, gdy pierwsze badanie nie wykazało zawartości alkoholu, ale stan kierującego stwarza uzasadnione podejrzenie, że może znajdować się pod wpływem środków odurzających. Niekiedy, w szczególności ze względu na przebieg wypadku bądź irracjonalne zachowanie się sprawcy, badanie na obecność w organizmie środków odurzających jest przeprowadzane równolegle z badaniem na zawartość alkoholu.
Odpowiadając na pytanie dotyczące wypadków spowodowanych przez osoby będące pod wpływem leków z grupy psychoaktywnych, uprzejmie informuję, że Policja gromadzi wyłącznie dane zawierające informacje, czy uczestnik zdarzenia znajdował się pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu (środków odurzających), bez wyszczególnienia, czy źródłem stwierdzonego w organizmie sprawcy wypadku środka odurzającego był zażyty lek.
W 2024 r. kierujący pojazdami będący pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu spowodowali 247 kolizji i 76 wypadków, w których zginęło 19 osób, a 104 osoby zostały ranne.
Natomiast ewentualne utworzenie listy leków, których zażywanie wiązałoby się z penalizowanym zakazem prowadzenia samochodu pozostaje w zakresie kompetencji Ministra Zdrowia, który zgodnie z art. 44f ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii [1] , wydał rozporządzenie z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych [2] oraz na podstawie art. 129j ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym [3] , wydał rozporządzenie z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie wykazu środków działających podobnie do alkoholu oraz warunków i sposobu przeprowadzania badań na ich obecność w organizmie [4] .
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 1939, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1139
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.
[4] Dz. U. poz. 948