Interpelacja w sprawie ratyfikacji przez Polskę traktatu oceanicznego

Interpelacja w sprawie ratyfikacji przez Polskę traktatu oceanicznego Interpelacja nr 7294 do ministra spraw zagranicznych w sprawie ratyfikacji przez Polskę traktatu oceanicznego Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 08-01-2025 Szanowny Panie Ministrze, przez lata walkę z kryzysem klimatycznym zaniedbywały rządy niemal wszystkich państw. W konsekwencji wszelkie podejmowane działania są spóźnione i wszystkie są pilne. Musimy więc nie tylko odejść od paliw kopalnych i oprzeć się na bardziej ekologicznych rozwiązaniach. Ale niezbędny jest też szereg działań chroniących już dziś to, co jest zagrożone czy wręcz niszczone. Jednym z takich obszarów są morza i oceany. Oceany są jednym z kluczowych elementów zmieniających się bezpośrednio w wyniku katastrofy klimatycznej. Oceany, pokrywające ponad 70% powierzchni naszej planety, odgrywają fundamentalną rolę w produkcji tlenu oraz wspieraniu światowej gospodarki. Równocześnie absorbują one około 30% antropogenicznych emisji CO 2 . Jednak zwiększona absorpcja dwutlenku węgla prowadzi do zakwaszania oceanów, co negatywnie wpływa na ekosystemy morskie, takie jak rafy koralowe i populacje ryb. Oceany są domem dla aż 80% światowej bioróżnorodności, co czyni ich ochronę nieodzowną w walce z kryzysem klimatycznym. Ze względu na olbrzymią skalę tego przedsięwzięcia niezbędna jest międzynarodowa współpraca. Lata działań oddolnych, prowadzonych przez aktywistów i aktywistki z różnych państw, przyniosły wreszcie efekt. Polska i pozostałe państwa członkowskie ONZ po 20 latach prac podpisały w 2023 r. historyczny Światowy Traktat Oceaniczny. To przełomowy moment w historii walki o ochronę mórz i oceanów. Określa on, że do 2030 r. objętych ochroną powinno zostać 30% obszarów pełnego morza. Obszary te powinny być chronione rezerwatami morskimi, w których przyroda będzie mogła się odradzać i podtrzymywać życie na ziemi. Po 20 latach starań powstała więc podstawa prawna do tworzenia obszarów chronionych na pełnym morzu, czyli poza wodami kontrolowanymi przez poszczególne państwa. Następnie traktat musi zostać ratyfikowany przez co najmniej 60 państw. Zatwierdzenie traktatu jest niezbędnym warunkiem do tego, by zachować i zregenerować życie w oceanach. Polska może być jednym z państw, które doprowadzą do wdrożenia zapisów traktatu, a w przyszłym roku podczas swojej prezydencji w Unii Europejskiej może przypieczętować jego ratyfikację przez wszystkie państwa członkowskie UE. Rola lidera w powstrzymywaniu, a w miarę możliwości także odwracania skutków katastrofy klimatycznej jest także zgodna z aktualnym kierunkiem działań UE, w szczególności wyrażonym przez przyjęcie Nature Restoration Law, a także podkreślonym w stanowisku Komisji Europejskiej. W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych z następującymi pytaniami: 1. Kiedy Polska ratyfikuje Światowy Traktat Oceaniczny? 2. Czy w czasie swojej prezydencji w UE Polska planuje doprowadzić do ratyfikacji traktatu przez pozostałe państwa członkowskie UE? Jeśli tak – jakie działania będą w tym celu podjęte? Jeśli nie – dlaczego? 3. Jakie inne działania na rzecz zatrzymania katastrofy klimatycznej będą częścią polskiej prezydencji? Z poważaniem Franciszek Sterczewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie ratyfikacji przez Polskę traktatu oceanicznego Odpowiedź na interpelację nr 7294 w sprawie ratyfikacji przez Polskę traktatu oceanicznego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 07-02-2025 Szanowny Panie Marszałku, W nawiązaniu do interpelacji nr 7294 Pana Posła Franciszka Sterczewskiego, w sprawie ratyfikacji przez Polskę traktatu oceanicznego, poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania. 1. Kiedy Polska ratyfikuje Traktat Oceaniczny? Porozumienie w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczące ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową (tzw. Porozumienie BBNJ) dotyczy kompetencji pozostających we właściwości nie tylko ministra spraw zagranicznych, ale również innych ministrów, w szczególności ministra klimatu i środowiska oraz ministra infrastruktury. Obecnie trwają techniczne uzgodnienia międzyresortowe w sprawie podziału obowiązków wynikających z Porozumienia BBNJ. Dopiero po zakończeniu tych uzgodnień Ministerstwo Spraw Zagranicznych będzie mogło rozpocząć procedurę ratyfikacyjną, zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 127). 2. Czy w czasie swojej prezydencji w UE Polska planuje doprowadzić do ratyfikacji traktatu przez pozostałe państwa członkowskie UE? Jeśli tak – jakie działania będą w tym celu podjęte? Jeśli nie – dlaczego? Unia Europejska i jej państwa członkowskie wyraziły wolę wspólnego przystąpienia do Porozumienia BBNJ przed UN Ocean Conference 3, która odbędzie się w dniach 9-13 czerwca br. w Nicei. Z przekazywanych przez państwa członkowskie informacji wynika, że prowadzą one uzgodnienia wewnętrzne lub procedury ratyfikacyjne dążąc do tego, aby możliwa była wspólna realizacja tego zobowiązania politycznego w powyższym terminie. O ile sposób i tempo prowadzenia procedur przez poszczególne państwa pozostaje ich wewnętrzną kwestią, Polska jest gotowa koordynować proces wspólnego przystąpienia do Porozumienia BBNJ przez Unię Europejską i wszystkie państwa członkowskie, które będą na to gotowe (zakończą procedury krajowe). 3 Jakie inne działania na rzecz zatrzymania katastrofy klimatycznej będą częścią polskiej prezydencji? Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie jest właściwe do udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie. Kwestie ochrony klimatu należą, zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1370), do działu „klimat“ i pozostają we właściwości ministra klimatu i środowiska. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu