Interpelacja w sprawie zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego

Interpelacja w sprawie zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego Interpelacja nr 7098 do ministra edukacji w sprawie zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego Zgłaszający: Daniel Milewski Data wpływu: 23-12-2024 Szanowna Pani Minister, podstawa programowa to dokument obowiązkowy na danym etapie edukacyjnym. Jest to zestaw treści i umiejętności, jakie muszą zostać zawarte w programie nauczania i umożliwić określenie kryteriów ocen szkolnych oraz wymagań egzaminacyjnych. Podstawa programowa jest określana przez rozporządzenie ministra edukacji narodowej. Podstawa programowa jest dokumentem, którego zapisy muszą zostać wdrożone obligatoryjnie w każdej szkole. Określa ona również zakresy obowiązków, jakie spełnić musi szkoła w trzech aspektach: edukacyjnym, wychowawczym oraz opiekuńczym. Co więcej, zapisy zawarte w podstawie programowej mają stanowić materiał źródłowy dla autorów programów nauczania. Oznacza to zatem, że podstawa programowa nie określa sposobu nauczania, a jedynie nadaje mu odpowiedni kształt. Proces uczenia jest opisany w innym dokumencie, nazywanym programem nauczania. Podstawa programowa dzieli się na cztery części: cel ogólny, zadania wychowawcze, treści rozumiane jako zbiór efektów kształcenia oraz opis warunków i sposobów realizacji zadań zawartych w podstawie. Szkoła musi być miejscem współpracy pomiędzy nauczycielami, w którym dąży się do spójnego nauczania oraz wychowania ucznia. W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować zainteresowanym obywatelom, a w szczególności rodzicom dzieci objętych zmianami, że ograniczenie treści nauczania nie obniży poziomu edukacji, szczególnie w przypadku kluczowych przedmiotów, takich jak matematyka, fizyka czy chemia, które stanowią przecież podstawę rozwoju innowacyjnych sektorów gospodarki? W jaki sposób ministerstwo planuje monitorować, czy zmniejszenie wymagań szczegółowych nie wpłynie negatywnie na wyniki uczniów w międzynarodowych badaniach edukacyjnych (PISA, TIMSS), w których polscy uczniowie osiągają nadzwyczajnie dobre wyniki? Czy w obliczu proponowanych zmian w podstawie programowej ministerstwo przewiduje podjęcie konkretnych działań, które zrekompensują uczniom brak pełnej realizacji treści programowych w latach pandemii oraz zmniejszoną jej ilość w przyszłości? Dlaczego ministerstwo nie przewiduje konieczności wprowadzenia uaktualnionych wersji podręczników szkolnych? Czy w związku z tym Pani Minister nie obawia się, że uczniowie będą pracować na materiałach, które nie odzwierciedlają nowych wymagań programowych? Proszę wymienić wszystkie przypadki, w których nastąpiły przesunięcia treści nauczania pomiędzy zakresem podstawowym a rozszerzonym we wszystkich przedmiotach, w których miały miejsce takowe zmiany. Czy ministerstwo jest świadome, że obniżenie wymagań szczegółowych może prowadzić do zwiększenia obciążenia budżetów domowych z uwagi na konieczności subsydiowania dodatkowej edukacji dla dzieci? Z poważaniem Daniel Milewski Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego Odpowiedź na interpelację nr 7098 w sprawie zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 13-01-2025 Szanowny Panie Pośle, uprzejmie informuję, że 28 czerwca 2024 r. zostały podpisane rozporządzenia zmieniające podstawę programową kształcenia ogólnego dla 18 przedmiotów w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych [1] . Zakres prac obejmował 33 podstawy programowe: Szkoła podstawowa (klasy IV–VIII) Liceum ogólnokształcące / Technikum Branżowa szkoła I stopnia Branżowa szkoła II stopnia Język polski Język polski Język polski Język polski Język obcy nowożytny Język obcy nowożytny Język obcy nowożytny Język obcy nowożytny Język łaciński Język łaciński – – Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język mniejszości narodowej lub etnicznej Język regionalny – kaszubski Język regionalny – kaszubski Język regionalny – kaszubski Język regionalny – kaszubski Historia Historia Historia – Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie/historia i teraźniejszość – – Matematyka Matematyka Matematyka Matematyka Biologia Biologia Biologia Geografia Geografia Geografia Chemia Chemia Chemia Fizyka Fizyka Fizyka Informatyka Informatyka Informatyka Informatyka Filozofia Język łaciński i kultura antyczna Historia muzyki Historia sztuki Konieczność „uszczuplenia” podstaw programowych została zauważona również przez Ministra Edukacji i Nauki Przemysława Czarnka, który w listopadzie 2023 r. powołał siedem zespołów przedmiotowych (w zakresie: j. polskiego, matematyki, historii, biologii geografii, chemii i fizyki) do realizacji tego zadania i zlecił odpowiednie prace. Część ekspertów powołanych w tamtym czasie brała udział w pracach prowadzonych w minionym roku. Podkreślić należy również, że podstawa programowa kształcenia ogólnego ustalona w latach 2017-2018 przez Panią Anną Zalewską – ówczesną Minister Edukacji Narodowej nigdy nie była realizowana w pełnym zakresie. Wybuch epidemii COVID-19 w Polsce w 2020 r. spowodował, że już od 2021 r. obowiązywały ograniczone w stosunku do podstawy programowej wymagania egzaminacyjne, w oparciu o które były przeprowadzane egzaminy aż do 2024 r. [2] . Od 2025 roku treści zawarte w podstawie programowej stanowią jedyną podstawę przeprowadzenia egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego, stąd konieczne było dalsze utrzymanie ograniczeń w wymaganiach edukacyjnych, z tym, że już nie w formie odrębnych wymagań egzaminacyjnych, lecz ograniczeń samej podstawie programowej. Tak wiec, celem zmiany wprowadzonej od roku szkolnego 2024/2025 było urealnienie wcześniej obowiązującej podstawy programowej przez ograniczenie zakresu treści nauczania – wymagań szczegółowych [3] , co ma dać nauczycielom i uczniom więcej czasu na spokojniejszą i bardziej dogłębną realizację programów nauczania (tj. zagadnień, które w podstawie programowej pozostały). Zostały usunięte lub ograniczone głównie te treści, które są nadmiarowe na danym etapie edukacyjnym, niemożliwe lub bardzo trudne do zrealizowania w praktyce szkolnej. Wprowadziliśmy zmiany, które wymagają w większym niż dotychczas zakresie rozwijania umiejętności praktycznych zamiast wiedzy teoretycznej lub encyklopedycznej oraz korzystania w procesie nauczania – uczenia się z cyfrowych narzędzi oraz zasobów edukacyjnych dostępnych w Internecie. Dla właściwego zrozumienia celu i istoty proponowanych aktualnie zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego należy zapoznać się również z uzasadnieniem tych zmian, opublikowanym na stronie MEN łącznie z projektami (link https://www.gov.pl/web/edukacja/zmiana-podstawy-programowej--zaczynamy-prekonsultacje . Zmiany w podstawach programowych zostały przygotowane tak, aby nie było konieczności wymiany podręczników. W związku z tym, w dalszym ciągu obowiązują dotychczasowe podręczniki, które zawierają wszystkie treści nauczania określone w podstawie programowej odpowiedniej dla danego typu szkoły i danych zajęć edukacyjnych. Dodatkowo, pragnę poinformować, że nauczyciel może zdecydować o realizacji programu nauczania: z zastosowaniem podręcznika, materiału edukacyjnego lub materiału ćwiczeniowego lub bez zastosowania podręcznika lub materiałów, o których mowa w pkt.1. [4] Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Informacja na ten temat jest zamieszczona na stronie internetowej MEN; link: https://www.gov.pl/web/edukacja/uszczuplone-podstawy-programowe--rozporzadzenia-podpisane [2] W roku 2021 i 2022 wymagania egzaminacyjne były określone w załącznikach do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. poz. 493, z późn. zm.). W roku 2023 i 2024 wymagania egzaminacyjne były określone: dla egzaminu ósmoklasisty – w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 15 lipca 2022 r . w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz. U. poz. 1591), natomiast dla egzaminu maturalnego w Formule 2023 – w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz. U. poz. 1246). [3] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.) Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467 z późn. zm.) [4] Art. 22 aa ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. - Dz. U. z 2024 r. poz. 750, ze zm.)