Odpowiedź Sekretarz stanu Czesław Mroczek
15.01.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie stanu etatowego w polskiej Policji
Odpowiedź na interpelację nr 7040
w sprawie stanu etatowego w polskiej Policji
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 15-01-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7040 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj w sprawie stanu etatowego polskiej Policji , uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
Wysoki poziom wakatów w służbach mundurowych jest efektem odejść funkcjonariuszy ze służby przede wszystkim w 2023 r. Stan kadr służb resortu spraw wewnętrznych i administracji w 2023 r. doświadczył niespotykanej w dotychczasowej historii liczby zwolnień ze służby, co przyczyniło się do niskiego ukompletowania stanu kadr w 2024 roku.
W 2023 r. ze służby zwolnionych zostało bowiem 12 430 funkcjonariuszy, w tym: w Policji – 9 458, w Straży Granicznej (SG) - 1 338, w Państwowej Straży Pożarnej – 1 444, a w Służbie Ochrony Państwa – 190. Największa liczba odejść ze służby przypadła na dwa pierwsze miesiące 2023 r.
W odniesieniu do danych dotyczących garnizonu małopolskiego [1] , o które wnioskuje Pani Poseł, należy wskazać, że:
na 1 stycznia 2024 r. stan etatowy wynosił 8 200 etatów, zatrudnionych było 7 553 policjantów;
na 1 grudnia 2024 r. stan etatowy wynosił 8 242 etaty, zatrudnionych było 7 514 policjantów.
Po zmianie Rządu, resort spraw wewnętrznych i administracji podjął pilne prace, mające na celu redukcję braków kadrowych w służbach. Rozpoczęto wieloaspektowe działania, ukierunkowane na zmniejszenie liczby wakatów i zachęcenie do wstępowania do służb mundurowych jak największej liczby kandydatów – w szczególności do Policji i SG. Niezmiernie istotne stało się wprowadzenie nowych rozwiązań prawnych, stanowiących odpowiedź na aktualne wyzwania, które spowodują napływ dodatkowych kandydatów, spełniających oczekiwania służby.
Rozwiązaniem legislacyjnym, mającym na celu zwiększenie możliwości doborowych do służby w Policji jest ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej [2] .
Przyjęte w ustawie rozwiązania mają charakter systemowy, a ich zasadniczym celem jest osiągnięcie wyższego stopnia profesjonalizacji Policji i SG, poprzez zwiększenie efektywności prowadzonych postępowań kwalifikacyjnych do ww. formacji oraz stworzenie możliwości pozyskania jak największej liczby funkcjonariuszy, odpowiadających potrzebom służb.
Przepisy ustawy zawierają regulacje pozwalające na uproszczenie postępowania kwalifikacyjnego, zapewniając jednocześnie jego skuteczność i właściwą ocenę kandydatów do poszczególnych służb. Powyższe pozwoli na skrócenie jego przebiegu oraz ograniczenie czynności podejmowanych wobec kandydatów, co powinno zmniejszyć uciążliwości wynikające z przebiegu postępowania kwalifikacyjnego.
Pierwszy obszar zmian, jakie wprowadziła ustawa , które mogą przyczynić się do poprawy sytuacji kadrowej w Policji i SG, obejmuje rozwiązania dotyczące oddziałów o profilu mundurowym. Dla absolwentów działających w liceach i technikach oddziałów o profilu mundurowym zostały stworzone dogodne warunki postępowania kwalifikacyjnego do Policji oraz SG tak, aby było ono dla nich możliwie najkrótsze i preferencyjne. Regulacje obejmujące kandydatów-absolwentów szkół ponadpodstawowych, kończących klasy o profilu mundurowym, pozwalają na skrócenie postępowania kwalifikacyjnego (zniesienie wymogu testu wiedzy, z uwagi na przyswojenie odpowiedniej wiedzy w ramach procesu nauczania w szkołach) i przeniesienie jednego z etapów ww. postępowania (test sprawności fizycznej) na poziom szkoły. Kandydaci do służby, którzy ukończyli oddziały o profilu mundurowym mają pierwszeństwo w przyjęciu do służby.
Jednocześnie ustawa wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe [3] , które dają ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych kontrolę nad tworzeniem oddziałów o profilu mundurowym (minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje zezwolenie na ich utworzenie, ustala każdego roku limit wydawanych zezwoleń oraz określa dla tych oddziałów program szkolenia przygotowującego do podjęcia służby w Policji i SG). Natomiast Komendant Główny Policji i Komendant Główny SG sprawują nadzór nad realizacją programu szkolenia, przygotowującego do podjęcia służby w Policji i SG.
Ponadto, wprowadzone przez ustawę zmiany w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych [4] dają ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych możliwość finansowego wspierania oddziałów o profilu mundurowym poprzez udzielanie organom prowadzącym szkoły, w których utworzono takie oddziały, dotacji celowej na dofinansowanie zadań bieżących lub inwestycyjnych.
Drugim obszarem regulacji, który może mieć pozytywny wpływ na redukcję liczby wakatów w Policji i SG, są rozwiązania ułatwiające powrót do służby byłym funkcjonariuszom ww. formacji. Z uwagi na zróżnicowane doświadczenie funkcjonariuszy, nabyte kwalifikacje zawodowe oraz posiadany stopień, a także czas pozostawania poza służbą, wyodrębniono dla wskazanych osób szczególne ścieżki postępowania kwalifikacyjnego, przy jednoczesnym zapewnieniu możliwości weryfikacji wskazanej grupy kandydatów, pod kątem spełnienia przez nich ustawowych kryteriów.
W przypadku przyjęć do służby w Policji, wydłużono z 3 lat do 5 lat możliwość zastosowania skróconej procedury kwalifikacyjnej wobec byłych policjantów (byli funkcjonariusze nie będą poddawani testowi wiedzy, testowi sprawności fizycznej oraz badaniu psychologicznemu). Ustawa reguluje również sytuację byłych funkcjonariuszy Policji, którzy złożyli podanie o przyjęcie do służby po upływie 5 lat od zwolnienia ze służby w Policji. W wymienionym przypadku wobec ww. kandydatów – z wyjątkiem byłych funkcjonariuszy w korpusie co najmniej oficerów młodszych Policji – postępowanie kwalifikacyjne dodatkowo uwzględnia test sprawności fizycznej.
Ponadto, ustawa wprowadziła do procedury kwalifikacyjnej do służby w Policji odrębne ścieżki doboru przeznaczone dla pracowników zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych Policji od co najmniej 5 lat, w pełnym wymiarze czasu pracy, którzy posiadają odpowiednie kwalifikacje i kompetencje pożądane ze względu na potrzeby kadrowe Policji. Wskazani kandydaci są zwolnieni z testu wiedzy oraz mają pierwszeństwo w przyjęciu do służby w Policji.
Trzecim obszarem omawianej regulacji, który będzie miał wpływ na zmniejszenie liczby wakatów, jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających przyjmowanie kandydatów do służby kontraktowej w Policji i SG. W przypadku Policji osoby takie mogą pełnić służbę kontraktową przede wszystkim w oddziałach prewencji Policji. Dodatkowo, w uzasadnionych potrzebami służby przypadkach, policjanci w służbie kontraktowej, przyjmowani mogą być również do innych rodzajów służb w Policji, z zastrzeżeniem, że możliwe jest ich przyjęcie jedynie na stanowiska w korpusie szeregowych Policji.
Ponadto, najpóźniej na 6 miesięcy przed upływem okresu, na jaki został zawarty kontrakt, policjant posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe, będzie mógł wystąpić z wnioskiem o mianowanie na stałe. Warunkiem mianowania będzie posiadanie zgody właściwego przełożonego i ukończenie szkolenia zawodowego podstawowego, jeżeli policjant wcześniej nie uzyskał kwalifikacji zawodowych podstawowych. W przypadku mianowania na stałe okres służby kontraktowej wlicza się do okresu służby przy ustalaniu uprawnień przysługujących policjantowi z tytułu pełnienia służby.
Należy dodać, że równolegle z przyjętymi przepisami prawa, są podejmowane działania promujące służbę w Policji. Formacja prowadzi w sposób ciągły kampanie informacyjne w ramach współpracy z mediami o zasięgu krajowym i lokalnym, uczestniczy w targach pracy oraz realizuje kampanie skierowane do uczniów szkół średnich, studentów, a także osób poszukujących pracy. Przykładem powyższych działań jest m.in. kampania pt. „Dołącz do nas,” promująca zawód policjanta i pracownika Policji, informująca o sposobach rekrutacji oraz zasadach powrotu byłych funkcjonariuszy do Policji. Ponadto, w mediach społecznościowych (Facebook, Instagram, TikTok), są publikowane treści pokazujące interesujące aspekty służby w Policji. Warto również nadmienić, że aktualnie trwają prace nad utworzeniem aplikacji, która m.in. umożliwi kandydatom ubiegającym się o przyjęcie do służby w Policji składanie wymaganych dokumentów za pośrednictwem środka komunikacji elektronicznej.
Podjęte działania przynoszą już obecnie wymierne rezultaty. Zgodnie z szacunkowymi danymi w okresie od 1 stycznia do 30 grudnia 2024 r., do służby w Policji zostało przyjętych 6 411 osób, tj. o 1 237 więcej względem analogicznego okresu 2023 r. Natomiast łączna liczba przyjęć do służby w garnizonie małopolskim – o które wnioskuje Pani Poseł – wyniosła 617 osób.
Liczba osób aplikujących do służby w Policji w okresie od 1 stycznia do 30 listopada 2024 r. wyniosła 21 063 osoby. W analogicznym okresie 2023 r. podanie o przyjęcie złożyło 14 410 osób, zatem liczba osób ubiegających się o przyjęcie do służby w okresie jedenastu miesięcy 2024 r. jest wyższa o 6 653 względem liczby osób aplikujących w analogicznym okresie 2023 r.
Na 2025 r. planowany stan etatowy wyniesie 110 709 etatów. Dodatkowo, należy wskazać, że w przypadku wejścia w życie przepisów ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz o likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego [5] i przejęcia przez Policję większości zadań CBA, od 1 lipca 2025 r. stan etatowy Policji zostanie zwiększony o 950 etatów.
Niezależnie od wskazanych działań informuję, że dostrzegając potrzebę systemowego zapewnienia sprawnego funkcjonowania służb oraz jakości pełnionej służby przez funkcjonariuszy, zarządzeniem nr 57 z dnia 17 października 2024 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołał Zespół do spraw poprawy warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych [6] . Zespół, któremu przewodniczy Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA), jest organem pomocniczym Ministra. W skład Zespołu wchodzą m.in. komendanci służb oraz przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych działających w służbach (NSZZ Policjantów, Krajowy Sekretariat Służb Publicznych NSZZ „Solidarność”, NSZZ Funkcjonariuszy Straży Granicznej, Związek Zawodowy Strażaków „Florian” oraz NSZZ Pracowników Pożarnictwa).
Do zadań Zespołu należy:
przygotowanie założeń nowego programu modernizacji Policji, SG, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa,
opracowanie propozycji rozwiązań prawnych i organizacyjnych dotyczących systemu uposażeń funkcjonariuszy, a także świadczeń, równoważników pieniężnych, ekwiwalentów oraz innych należności wypłacanych funkcjonariuszom tych służb,
opracowanie rozwiązań prawnych, mających na celu poprawę zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy służb, w tym analiza obowiązujących rozwiązań prawnych dotyczących zasad przyznawania funkcjonariuszom służb lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz świadczeń pieniężnych odnoszących się do lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater,
opracowanie rozwiązań ułatwiających korzystanie przez funkcjonariuszy służb ze świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez Ministra SWiA lub Państwowy Instytut Medyczny MSWiA.
W celu zapewnienia efektywnego wypracowania oczekiwanych rozwiązań przy Zespole zostały utworzone cztery grupy eksperckie do spraw: modernizacji, uposażeń, mieszkaniowych oraz świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednym z rozwiązań rekomendowanych przez Zespół [7] jest propozycja przyjęcia ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej. Planowane jest również wdrożenie świadczenia mieszkaniowego dla wszystkich funkcjonariuszy służb na wzór rozwiązań przyjętych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto warto podkreślić, że Kierownictwo MSWiA podejmuje również dialog z przedstawicielami związków zawodowych zrzeszających pracowników resortu, którego celem jest poprawa warunków pracy pracowników zatrudnionych w służbach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych. Za utrzymywanie stałych kontaktów, w tym uczestnictwo w negocjacjach i rokowaniach, ze związkami zawodowymi działającymi w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, jest odpowiedzialny powołany 15 października 2024 r. Pełnomocnik Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do spraw współpracy ze związkami zawodowymi [8] w randze Sekretarza Stanu.
Należy również wskazać, że funkcjonariusze Policji, SG, Służby Ochrony Państwa oraz Państwowej Straży Pożarnej w 2024 r. otrzymali 20% podwyżki uposażenia. Takiego wzrostu uposażeń nie było przez wiele lat.
Ponadto, od 1 maja 2024 r. wdrożono rozwiązanie finansowe w postaci zrównania pierwszego uposażenia policjantów, funkcjonariuszy SG oraz Służby Ochrony Państwa i strażaków z uposażeniem żołnierzy zawodowych. Przedmiotowa zmiana wpływa pozytywnie na podniesienie atrakcyjności podjęcia służby w formacjach mundurowych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Natomiast w 2025 r. jest planowana kolejna 5% podwyżka kwoty bazowej dla funkcjonariuszy, której wysokość została określona w ustawie budżetowej na rok 2025 [9] .
Podkreślić także należy, że sam budżet Policji na 2025 r. (20,31 mld zł) będzie aż o 41 proc. wyższy niż w 2023 r. (14,37 mld zł). Jest to 6 mld zł więcej, w tym 1 mld zapowiedziany przez Prezesa Rady Ministrów podczas Święta Policji.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Komenda Wojewódzka w Krakowie
[2] Dz. U. poz. 1562, dalej ustawa .
[3] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.
[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 754, z późn. zm.
[5] Projekt ustawy przyjęty 10 grudnia 2024 r. przez Radę Ministrów (numer projektu w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów UD46)
[6] dalej: Zespół
[7] https://www.gov.pl/web/mswia/drugie-spotkanie-zespolu-do-spraw-poprawy-warunkow-pelnienia-sluzby-przez-funkcjonariuszy-sluzb-podleglych-mswia
[8] https://www.gov.pl/web/mswia/wiceminister-wieslaw-szczepanski-powolany-na-stanowisko-pelnomocnika-ministra-spraw-wewnetrznych-i-administracji-do-spraw-wspolpracy-ze-zwiazkami-zawodowymi
[9] Uchwalonej na 26. posiedzeniu Sejmu RP 9 stycznia 2025 r. (druk nr 687).